ΜΑΡΙΑΣ. ΣΤΟΥΠΗ Ἢ “Ἑλληνικὴ Παγκόσμια Μουσικὴ Σκεφτή κατε ἄραγε ποτέ, πῶς κι ἀπὸ ποῦ ξεκίνησε ἡ Μουσική; Οἱ πλανῆτες μέσα στὸ σύμπαν στὴ δίνη τοῦ στροόιλίσματός τους δη μιουργοῦν ἤχους. Ὅ,τι κινεῖται ἀφήνει κάποιον ἦχο. «Ὅταν πρὶν ἀπὸ 140.000.000 χρόνια ὁ πλανήτης [ῆ ῆ εἶχε τῇ μορφὴ μιᾶς πανθάλασσας, ἀρχίζει μιὰ γιγαντιαία ἀνοδικὴ ὀρογενετικὴ κίνηση, ποὺ ἀνύψωσε πάνω ἀπὸ τὰ νερὰ αὐτῆς τῆς πανθάλασσας τὴν Πελαγονικὴ ὀροσειρά. ᾿Απὸ τότε θὰ περά- σουν {15.000.000 χρόνια, γιὰ ν᾿ ἀναδυθοῦν ἀπὸ τὴ θάλασσα οἱ ὑψηλότεροι ὀρεινοὶ ὄγκοι τῆς Γῆς, δηλ. τὰ ᾿Ιμαλάια, οἱ ΄Αλπεις, τὰ Πυρηναῖα καὶ ἡ ἐπιόλητικὴ ὀροσειρὰ τῆς Πίνδου»!. "Ας παρακολουθήσουμε μὲ τὴ φαντασία µας τὸ τί μπορεῖ νὰ συνέθη, ἀφοῦ πρῶτα ἀκού- σουµε τὸ παιχνίδισµα τῶν ὑδάτων, καθὼς ἡ γῆ ἔόγαινε ἀπὸ τὴ θάλασσα καὶ τὰ νερὰ κελά- ουζαν, γιὰ νὰ ἠρεμήσουν, µέχρι νὰ ὀρθωθοῦν οἱ 6ράχοι. Σιγὰ- σιγὰ ᾗ ἐπιφάνεια στεγνώνει καὶ σὲ λίγο θ᾽ ἀποκτήσει τὸ δάθος τοῦ ἐδάφους ποὺ χρειάζεται, γιὰν ᾿ἀναπτυχθοῦν Φυτικοὶ καὶ ζωικοὶ ὀργανισμοί. Αὐτοὶ οἱ ὀργανισμοὶ ἀρχίζουν ν᾿ ἀναπτύσσονται καὶ ὁ καθ᾽ ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς παίρνει τὴ δική του µορφή, γιὰ νὰ θασιλέψει στὸ χῶρο ὅπου τάχτηκχε. Ἔτσι μποροῦμε νὰ φανταστοῦμε τὸ Φυτικὸ θασίλειο νὰ θλασταίνει, τὰ πουλιὰ νὰ τιτιθίζουν͵ τὰ διάφορα ζῶα νὰ θγάζουν τὶς κραυγές τους, τὸ σύρσιμο τῶν ἑρπετῶν καὶ τοὺς καλπασμοὺς τῶν ἀλόγων νὰ δονοῦν τὴν ἀτμόσφαιρα. Μὰ κάπως ἔτσι θὰ πρέπει ν᾿ ἀκούστηχαν καὶ τὰ πρῶτα μωρὰ νὰ θγά- ζουν τὶς πρῶτες ἀναρθρες φωνές. Ἢ νοημοσύνη τῶν πρώτων ἀνθρώπων ἀναζητεῖ νὰ θρεῖ τρόπους, γιὰ νὰ ἐπιθιώση τὸ εἶδος. Κάποιοι καρποὶ καὶ θηράματα ποὺ ὀρίσκει καθησυχάζουν τὴν πεῖνα του. Προσπαθεῖ νὰ προστατευθεῖ ἀπὸ τὸν ἥλιο, τὴν ὑγρασία, τὰ μεγάλα θηρία, ψάχνει καὶ ὀρίσκει χῶρο νὰ χοι- μηθεῖ. Οἱ ἦχοι γύρω του ὑπάρχουν. Εἴτε ἀπὸ τὸ φλοῖσόο τῶν κυμάτων εἴτε ἀπὸ τὸ ὀουητὸ τοῦ ἀέρα, τὸ θρόισµα τῶν φύλλων, τὰ νερὰ ποὺ τρέχουν. Οἱ «ἦχοι τῆς σιωπῇ ς» εἶναι κι αὐτοὶ αἰσθητοί. Ὅση ἡσυχία κι ἂν ὀασιλεύει γύρω μας, στ᾿ αὐτιά μας πάντα ἀκούγονται ἦχοι. «Οἱ πρῶτοι ἄνθρωποι, γιὰ νὰ ἐπιδιώσουν, δόσκησαν γιδοπρόδατα, ἄρμεξαν γάλα, ἔφτια- “Ελληνική μουσικὴ σ᾽ Ανατολή καὶ Δύση ᾿Αξιότιμε κ. Λάμπρου, Στὰ πλαίσια τῆς ἀρθρογραφίας μου στὶς στῆλες τοῦ «Δαυλοῦ» ἔχω προσπαθήσει ἤδη ἀπὸ τὸ 1993 ν᾿ ἀναφερθῶ ἔστω καὶ ἐπιγραμματικὰ στὸ τεράστιο θέμα τοῦ ἐνιαίου καὶ διαχρονικοῦ τῆς μουσικῆς μας παραδόσεως. Στὴν προσπάθειά μου αὐτὴ ἔχω ἀποφύγει, ὅσο αὐτὸ εἶναι δυνατόν, νὰ δώσω ὁ ὁρι- σμοὺς ἢ ἀφορισμοὺς περὶ τοῦ τί εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἡ ᾿Ελληνικὴ μουσική, δεδομένου ὅ ὅτι κάτι τέτοιο θὰ ἄφηνε σίγουρα ἐκτὸς ἀρκετὰ εἴδη ἢ ἐκφάνσεις τῆς μουσικῆς μας: παραδόσεως, ἡ ὁποία εὑρίσκε- ται εἴτε σὲ λανθάνουσα κατάσταση εἴτε μεταλλαγμένη εἴτε ἐντὸς τῶν κόλπων τῆς μουσικῆς παρα- δόσεως ἄλλων λαῶν. Ὑπὸ τὸ ἀνωτέρω πνεῦμα καὶ σὲ συνέχεια τῆς προηγουμένης ἀρθρογραφίας γιὰ τὰ περὶ Ἑλληνικῆς μουσικῆς γνωστοποιῶ στοὺς ἀναγνῶστες τοῦ «4αυλοῦ» μερικὲς περιληπτικὲς ἀπόψεις μου, περὶ τοῦ πῶς δηλαδὴ ἡ ᾿Ελληνικὴ μουσικὴ παράδοση γονιμοποίησε τόσο τὴν Δυτικὴ ὅσο καὶ τὴν ᾽Ανατολίτιχη μουσική. “Η ᾿Ελληνικὴ μουσικὴ παιδεία ἐξαπλώθηκε στὴν Δύση ἤδη ἀπὸ τὴν πρώιμη Ρωμαϊκὴ ἐποχή, μὲ τὴν διαφορὰ ὅμως ὅτι οἱ Δυτικοὶ δὲν ἀντελήφθησαν πλήρως τὴν «τροπιχὴ» μουσικὴ τῶν Ελλήνων καὶ λειτούργησαν ἐπάνω της ἀφαιρετικὰ καταλήγοντας στὰ πενιχρὰ ἀποτελέοματα τῶν δύο ἤχων, δηλαδὴ τοῦ «μινόρε» καὶ τοῦ «ματζόρε». Οἱ χριστιανοὶ Δυτικοὶ εἴτε µέσω τοῦ ᾿Αμόροσίου τῶν Με- διολάνων εἴτε μέσω τοῦ πάπα Γρηγορίου τοῦ Α' μὲ τὸ ςαπίο ΟΥερογίαπο (Γρηγοριανὸ µέλος) εἴτε τέ- λος µέσω τοῦ δωδεκάχορδου τοῦ ᾿Ελδετοῦ Ηοπιίοις [,οτίμς ΟἸαγοαμιις τὸ 1547 παρέλαδαν ἀπὸ τοὺς --αξῦ-:--