Ε ΑἸΤΑΒΥΡΙΟΣ Τί ἀποκαλύπτει πράγματι ἡ «Αποκάλυψη» ᾿Αλήθεια, πότε γράφτηκε; Κανείς µας δὲν ξέρει. Ὅσοι ἀσχολήθηκαν μαζί της, µόνο μὲ εἰκασίες καὶ συμπεράσματα καταλήγουν σὲ χρονολογίες. Ἡ ἐπίσημη Ἐκκλησία πιστεύει, πὼς γράφτηκε τὸ 95 μ.Χ., ἐπειδὴ ἴσως ὁ συγγραφέας της θέ- λει νὰ λέγεται Ἰωάννης, καὶ προτιμᾶ νὰ τὸν ταυτίζει μὲ τὸν εὐαγγελιστὴ Ἰωάν- νη΄ κι ἐπειδὴ πιστεύει, πὼς τούτη τὴ χρονιά ὁ Ἰωάννης δρισκόταν ἐξόριστος στὴν Πάτμο. “Ὅσο γιὰ τ᾽ ὄνομα τοῦ συγγραφέα, ἂς μὴν εἴμαστε τόσο σίγουροι, γιατὶ πολλοὶ χριστιανοὶ ἐκείνης τῆς περιόδου, γιὰ νὰ περάσουν ἀπρόσχοπτα τὰ μηνύματά τους, συνήθιζαν ἀντὶ τοῦ δικοῦ τους ὀνόματος νὰ θάζουν στὸ σύγ- γραμμά τους τ᾽ ὄνομα κάποιου ἐκ τῶν ἀποστόλων. Ὕστερα τὰ “"ἑλληνικά” του χι οἱ σολοικισμµοί του προδίδουν διαφορὰ μὲ τὸν συγγραφέα τοῦ “κατὰ ᾿Ιωάν- νην” εὐαγγελίου καὶ τῶν τριῶν ἐπίσης ἐπιστολῶν του. Ὑπενθυμίζουμε, πὼς κι αὐτὰ τὰ “Εὐαγγέλια”, πού ᾽ναι ἡ δάση τῆς χριστιανικῆς διδασκαλίας, εἶναι Σ» «6 »» «6 γνωστὰ ὡς “κατὰ Ματθαῖον”, “κατὰ Μᾶρκον”, “κατὰ {.ουκᾶν”, “κατὰ ᾿Ιωάν- νην”, δεχόμαστε δηλαδὴ τοὺς συγγραφεῖς των “κατὰ ὑποψία", “κατὰ εἰκασία” ἢ “κατὰ παράδοση”. Πάντως οἱ μεγάλοι τῆς Ἐκκλησίας πατέρες, ὅπως ὁ Μ. Βασίλειος, ὁ Κύριλλος Ἱεροσολύμων, ὁ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ὁ Νύσσης Γρηγόριος, ὁ Χρυσόστομος, ἀγνοοῦν τὴν Αποκάλυψη” στὰ συγγράμματά τους. Οἱ “ἔριδες γιὰ τὴν εἴσο- δό της στὸν “Κανόνα τῆς Αγίας Γραφῆς δὲν εἶχαν τελειωμὸ οὔτε μέχρι τὸν 5ο αἰῶνα. Ἡ Ρωμαιοκαθολικὴ μάλιστα Ἐκκλησία μόλις τὸ 1545 μὲ τὴ Σύνοδο τοῦ ᾿Αποκάλυψη ἰουδαϊκὴ καὶ ψευδεπίγραφη Πάμπολλοι εἶναι οἱ ὁμόδοξοι καὶ ἑτερόδοξοι λόγιοι, οἱ ὁποῖοι παραδέχονται ὅτι ἡ ᾿Ιωάννεια “Αποκάλυψη” εἶναι δέδαια τὸ 27ο διδλίο τῆς Αποκάλυψης τοῦ Ἰ]ω- άννη, ὅμως εἶναι ἕνα διδλίο “προδληματικό᾽". Λύνει ἐσχατολογικὰ προδλήματα, ἀλλὰ καὶ δημιουργεῖ ἐπίσης. Καὶ ἰδοὺ οἱ ἔγκυρες γνῶμες τῶν ἑλληνορθοδόξων πα- νεπιστημιακῶν: Ἐ:Ο καθηγητὴς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου ᾿Αθηνῶν Γεώργιος Δέρδος στὸν πρῶτο τόμο τῆς “Χριστιανικῆς Γραμματολογίας᾽ του γράφει, ὅτι ἡ “Αποκάλυψη” δὲν εἶναι σύγγραμμα τοῦ εὐαγγελιστοῦ (σελ. 124), ἀλλὰ κάποιου ἄλλου, τοῦ πρεσδύτερου ᾿Ιωάννη. Μιὰ ἄλλη μεγάλη διαφορὰ εἶναι τὸ γεγονὸς τοῦ λεκτικοῦ ἀνάμεσα στὰ δύο γραπτὰ τοῦ εὐαγγελιστῆ τοῦ ᾿Ιωάννη καὶ στὴ μεταγε- νέστερη “᾿Αποκάλυψη᾽. Τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ ᾿Ιωάννη εἶναι στὸ γλωσσικό του ὕφος ἑλληνικότατο, ἐνῶ ἡ “᾿Αποκάλυψη᾽ ἑδραϊκότατη. Ἐ"Ἔνας ἄλλος καθηγητὴς τῆς Καινῆς Διαθήκης στὸ Πανεπιστήµιο, ὁ Νικ. 4α- μαλᾶς, ἀναφέρει στὴν “Εἰσαγωγὴ στὴν Κ. Δαιθήκη”, ὅτι καθόλου δὲν εἶναι ἐξα- χριδωμένο, ἐὰν ὁ συγγραφέας τῆς “᾿Αποκάλυψης᾽ εἶναι ὁ ἴδιος ὁ εὐαγγελιστὴς ---Ἱ----