ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ «Μέσα ἀπὸ τὸν σπασμένο καθρέφτη» Μέσα ἀπὸ τὸν σπασμένο καθρέφτη τῆς παιδικῆς ὁρατότητας οἱ ἐφιάλτες. «Τῶν πελαγιζομέ- νων τὰ ὄνειρα σεσυληµένα πάλαι ποτέ». Μέσα ἀπὸ τὸ σπασμένο καθρέφτη «τῆς ἀπέραντης ἐχεί- νης ὁρατότητας» τῶν Ελλήνων ἀεὶ παίδων ὁρατότης μηδέν. Μέσα ἀπὸ τὸ σπασμένο καθρέφτη τῆς ἱστορίας τοῦ ἀνθρώπου μεγαλαυχεῖ ἡ µεγαλύτερη ἀπάτη τῆς Ἱστορίας. 'Ο Πικάσσο θὰ μᾶς δώσει τή «Γκουέρνικα», τὴ φρίκη καὶ τὸν παραλογισμό ἑνὸς κόσμου κατακερματισµένου, ποὺ ἀσπαίρει. Παραπλανημένη ἀπὸ ψευδαισθήσεις καὶ αὐταπάτες ἡ καταδικασμένη τοῦ Μπέργκμαν, ἀποξητώντας τὴν ἐπικοινωνία μὲ τὸ Θεό «μέσα ἀπὸ τὸ σπασμένο καθρέφτη», », θὰ θρεθεῖ ἀντιμέ- τωπη μὲ τὴν «ἀράχνη». Κι ὅπως δὲ θά "ναι πιὰ σὲ θέσι νὰ ἀντιδράσει σωστά, θὰ ἐ ἐκραγεῖ, θὰ χτυ- πηθεῖ ἔντομο αἰχμαλωτισμένο στὰ δίχτυα της, μέχρι ποὺ νὰ διαλυθεῖ, νὰ γίνει παρελθὸν καὶ ἀπουσία. Παρατηρητὴς ὁ ὁ πατέρας, ποὺ εἶναι καὶ δημιουργός, θὰ καταγράψει τὴ διαλυτική της πορεία τηρῶντας τὶς ἀποστάσεις του ὥς «τὴν τελικὴ κατάπτωσι». Στὸ δόρειο, τὸ μουντὸ ψυχρὸ τοπίο, τὸ μεταφυσικὰ ἀπομονωμένο καὶ ἀπόμακρο, θ᾽ ἀπομείνουν τρεῖς σκιές, τρεῖς ἀρσενικὲς ὑπο- στάσεις χωρὶς ζωῆς κίνησι. Τὸ ἀμφίόολο φῶς, ποὺ θὰ ρίξει στὸ τέλος τῆς ταινίας ὁ Μπέργκμαν, θὰ μοιάζει τῆς παρηγοριᾶς. Τὰ περὶ ἀγάπης καὶ σὲ ὕφος κηρύγματος, ποὺ θὰ ψελλίσει ὁ πατέ- ρας στὸ φοδισµένο ἀπὸ τὴ ζωὴ καὶ ρημαγμένο ἀπὸ τὴν ἐνοχή γιό, δὲ θὰ πείσουν κανένα, καὶ ὁπωσ- δήποτε δὲ θὰ δοῦμε τὸ γιὸ νὰ ξεκινάει. ᾿Αδιέξοδα. ᾿Απαισιοδοξία μέχρις ἀσφυξίας. Φταίει ὁ ἀνήλιαστος Βορρᾶς; Κι ἐκεῖνο τὸ τιπο- τένιο ζώδιο, ποὺ ὑφαίνει τὸν ἱστό του στὸ σκοτάδι, ὁ ἀόρατος ψευδεπίγραφος Θεός, ποὺ τρα- δάει μαγνήτης τὸ θῦμα του, τὸ τρελλαίνει, χι ἐξαίφνης ἐμφανίζεται μπροστά του χωρὶς τὸ προ- σωπεῖο, γιὰ νὰ δώσει τὸ τελικὸ χτύπημα, τί νὰ σήμαινε τάχα; Καὶ ἐπὶ τέλους ἐχάθη ἕνα σκουπό- ξυλο; Περίεργο καὶ ὅμως ἀληθινό: Τὰ τιποτένια καὶ οἱ τιποτένιοι κατευθύνουν τὴ ζωή µας. «Καλλιτεχνίες καὶ λογοτεχνίες...», μὲ ἀποσιωπητικὰ καὶ πολλὴ περιφρόνηση, θὰ σχολιάσει κατὰ πὼς τό χει συνήθειο ὁ θρησκευόµενος κόσμος καὶ θὰ μᾶς παραπέµψει στὴν Αγία Γραφή, ποὺ κατέχει πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν καὶ εἰς ὅλα ἀπαντᾶ' στοὺς προφῆτες τοὺ Ισραήλ, «τοὺς ἁγίους µας» -ἱερεὺς κ. Μεταλληνός, καθηγητὴς τοῦ ἐν ᾿Αθήναις ἑλληνικοῦ () πανεπιστηµίου-, ποὺ µί- λησαν ἀπ’ εὐθείας μὲ τὸ Θεὸ ἤ μίλησαν γιὰ λογαριασμό τοῦ Θεοῦ ἤ μίλησε ὁ Θεὸς μὲ τὸ στόμα τους, κάτι τέτοιο. Θεοπνευοτία μέχρις ἰσοθεῖας -- συμδαίνει καὶ τὴν σήμερον: πολλὰ τὰ κρού- σματα. Νὰ πᾶμε στὴν ᾿Αγία μας Γραφή -γιατί νὰ μὴν πάμε;- καὶ στοὺς προφῆτες μας τοῦ ᾿Ισραὴλ νὰ πᾶμε, στὸν ᾿Ησαϊα ἰδιαίτερα, τὸ μεγάλο χανόνι τοὺ ἁγίου μας καὶ μεγάλου ᾿Αθανασίου πα- τριάρχου ᾿Αλεξανδρείας, οὗ καὶ τὴν μνήμην ἐπιτελοῦμεν, ἀμήν. «Προφητείας ᾿Ησαΐου τὸ ἀνάγνωσμα. Τάδε λέγει Κύριος: ᾿Ακουσόν µου, λαέ μου: καὶ δὸς ἀκρόασιν εἰς ἐμέ, ἔθνος μου (...). ᾿Εμδλέψατε εἰς τὸν ᾿Αόραάμ τὸν πατέρα σας καὶ εἰς τὴν Σάρ- ραν, ἥτις σᾶς ἐγέννησε: διότι ἐκάλεσα αὐτὸν ὄντα ἕνα καὶ εὐλόγησα αὐτὸν καὶ ἐπλήθυνα αὐτόν. Ὃ Κύριος θέλει παρηγορήσει τὴν Σιών' (...) καὶ θέλει κάμει τὴν ἔρημον αὐτῆς ὡς τὴν Εδέμ' (...) εὐφροσύνη καὶ ἀγαλλίασις θέλει εὑρίσκεσθαι ἐν αὐτῇ: δοξολογία καὶ φωνὴ αἰνέσεως. (...) Ιδοὺ θέλω ὑψώσει τὴν χεῖρα πρὸς τὰ ἔθνη καὶ στήσω τὴν σημαίαν μου πρὸς τοὺς λαούς, καὶ θέλουσι φέρει τοὺς υἱούς. σου ἐν ἀγκάλαις, καὶ αἱ θυγατέρες σου θέλουσι φερθῆ ἐπὶ ὤμων' καὶ δασιλεῖς θέλουσι εἰσθαι οἱ Γπαιδοτρόφοι σου καὶ αἱ δασίλισσαι αὐτῶν αἱ τροφοί σου’ θέλουσι προσκυνή- σει μὲ τὸ πρόσωπον εἰς τὴν γῆν καὶ γλύψει τὸ χῶμα τῶν ποδῶν σου. (.. .). Τοὺς Χαταθλιδοντάς σε θέλω χάμει νὰ φάγωσι τὰς ἰδίας αὐτῶν σάρκας" καὶ θέλουσι μεθυσθῆ μὲ τὸ ἴδιον αὐτῶν αἷμα, ὡς μὲ οἴνον' καὶ θέλει γνωρίσει πᾶσα σάρξ, ὅτι ἐγὼ ὁ Κύριος εἰμαι ὁ Σωτήρ. σου καὶ ὁ “Δυτρωτής σου, ὁ Ισχυρός τοῦ ᾿Ιακώό. (..... Θέλω καταστρέψει καὶ καταπίει ὁμοῦ: θέλω ἐρημώσει ὄρη καὶ λόφους καὶ καταξηράνει πάντα τὸν χόρτον αὐτῶν καὶ θέλω καταστήσει τοὺς ποταμοὺς νήσους καὶ τὰς λίμνας θέλω ξηράνει. (.. » ᾿Εστράφη σαν εἰς τὰ ὀπίσω, ᾿καταισχύνθησαν οἱ θαρροῦντες ἑ ἐπὶ τὰ γλυπτά, οἱ ἱ λέγοντες. πρὸς τὰ χωνευτά, Σεῖς εἶσθε οἱ θεοὶ ἡ ἡμῶν. ᾿Ιδοὺ σεῖς εἶσθε οἱ ὀλιγώτερον παρὰ τὸ μηδέν, καὶ τὸ ἔργον σας χειρότερον παρὰ τὸ μηδέν. “Ὅστις σᾶς ἐκλέγει εἰναι δδέλυγµα (. .) ᾿Ιδού, πάντες εἶναι μα- ταιότης: τὰ ἔργα αὐτῶν μηδέν: (...). ᾿Εγὼ εἰμαι ὁ Κύριος: τοῦτο εἶναι τὸ ὄνομά μου" χαὶ θέλω δώ- σει τὴν δόξαν µου εἰς ἄλλον, οὐδὲ τὴν αἴνεσίν μου εἰς τὰ γλυπτα. (.. ), ᾽Αλλά σύ, ᾿Ισραήλ, δοῦλε μου ᾿Ιακώόδ, ἐκλεκτέ μου, τὸ σπέρμα Α 6ραὰμ τοῦ ἀγαπητοῦ μου, (...) ἐγὼ σὲ ἐξέλεξα. χαὶ δὲν θέ- λω σὲ ἀπορρίψει' μὴ φοδοῦ: διότι ἐγὼ εἶμαι μετὰ σοῦ: μὴ τρόμαζε: διότι ἐγὼ εἶμαι ὁ Θεός σου’