Τὸ παράλογο ἀπειλεῖτὴν Ευρώστη ΜΥΣΤΙΚΙΣΜΟΣ-ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΜΟΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ! 6 στατιστικὴ μελέτη τῆς θιολογικῆς ἐξέλιξης τῶν Εὐρωπαϊκῶν λαῶν ἀποκαλύπτει ἀναμφισθητήτως τὴν ἐκφυλιστική τους πορεία, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ δύσκολο νὰ ἀναστραφεῖ (6λ. «Δαυλόν», τ. 169, σ. 10135). Ἐπιθάλλεται ὅμως νὰ μελετηθοῦν τὰ συμπτώματα καὶ τὰ αἴτια τῆς πνευματικῆς καὶ ἠθικῆς παρακμῆς τῶν κοινωνιῶν ποὺ ἡγοῦνται τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Πολιτισμοῦ, γιὰ νὰ ἀναζητηθοῦν ἀποτελεσματιχοὶ τρόποι ἀντιμετωπίσεώς των. Ἡ πνευματιχὴ κατάσταση ἑνὸς συντεταγµένου συνόλου ἀνθρώπων μὲ κοινωνικὴ δομῆ χαθακτη ορίζεται ἀπὸ τρία πράγματα: (α) ᾿Απὸ τὴν μεταφυσικὴ θεώρηση, ἐκ τῆς ὁποίας ἀπορρέει τὸ ἠθικὸ σύστηµα, ποὺ δια- µορφώνει τὴν κοινωνικὴ δομὴ καὶ ἐπηρεάζει τὴν λειτουργία της. η, ᾽Απὸ τὴν συγκροτημένη γνώση, δηλαδὴ τὸ ἐπίπεδο τῆς ἐπιστήμης. γ) ᾿Απὸ τὴν ἄνθιση τῶν καλῶν τεχνῶν. Οι συντελεστὲς (α) καὶ (6) δὲν εἶναι ἀνεξάρτητοι μεταξύ των, ἀλλὰ εὑρίσκονται σὲ συνεχῆ ἀντίθεση, ἐνῶ ὁ τρίτος ἐξαρτᾶται ὁ ἀπὸ τοὺς δύο πρώτους. Οἱ συμθιδασμοὶ δὲν κατορθώνουν νὰ διατη ρήσουν τὴν ἰσορροπία, τὴν. ὁποία διαδέχεται ἡ ἡ φανερὴ σύγκρουση. Ἡ ἀνάπτυξη τῆς ἐπιστή! μης προσφέρει γνώση, ἡ ὁποία διαλύει τοὺς φόθους καὶ μεγαλώνει τὴν αὐτοπεποίθη- ση: ἐνῶ τὸ ἀπαιτούμενο ἀμετάθλητο τῆς μεταφυσικῆς θεώρησης ἀντιστρατεύεται τὴ γνώση, πρᾶγμα ποὺ γίνεται φανερὸ ἀπὸ τὴν µελέτη τῆς ἱστορίας τῆς ἐπιστή μης. Τὰ κοσμολογιχὰ θε- ωρή ματα ἀποκαλύπτονται ἀτελῆ καὶ ,ἐσφαλμένα μὲ τὴν αὔξηση καὶ τὴν ποιότητα τῆς γνώσης. Ἐπειδὴ ἡ γνώση εἶναι πεπερασμένη ἢ τὸ πολὺ δυνάμει ἄ ἄπειρη, οἱ φιλοσοφικὲς καὶ θρη- σκευτικὲς θεωρήσεις νομιμοποιοῦνται νὰ καλύψουν τὸν χῶρο τῆς μεταφυσικῆς, ἕ ὅταν περιο- ρίζουν τὶς λογικὲς ἀντιφάσεις τῶν ἀξιωματικῶν συστη μάτων. Ἢ λογικη συνέπεια τῶν δογ- ματικῶν ἀξιωμάτων εἶναι τὸ μέτρον ποιότητος τῆς μεταφυσικῆς θεωρήσεως. Ἡ φιλοσοφικῇ μεταφυσικὴ ἔχει προφανῶς µεγαλύτερη λογικὴ συνέπεια ἀπὸ αὐτὴ τῶν διαφόρων μυστικῶν θρησκειῶν, διότι δὲν στηρίζεται σὲ δόγματα ἀποκρυφιστικά, ἀλλὰ σὲ ἀξιώματα, γιὰ τὰ ὁποία γίνεται προσπάθεια νὰ μὴν εἶναι προφανῶς ἀντιφατικά. ἱ θρησκεῖες πέρα ἀ ἀπὸ τὰ λογικὰ στοιχεῖα δέχονται πολλὲς φορὲς ἕνα εἶδος μυστικι- σμοῦ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον προέρχονται οἱ ἐμφανεῖς ἀντιφάσεις. Ὁ μυστιχισμὸς ἀδιαφο- ρεῖ γιὰ τὴ λογικὴ συνέπεια καὶ ἀξιώνει τὴν «ἕνωση τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν θεὸ» διὰ μέ- σου τοῦ συναισθήματος. Ἢ μυστική θεολογία δέχεται, ὅτι ὁ θεὸς εἶναι ἀπερίγραπτος καὶ άκα- τάλη πτος, συνεπῶς δὲν γνωρίζεται μὲ διανοη τικὰ καὶ λογικὰ µέσα. Ὁ θεὸς γνωρίζεται μὲ τὴν ἐνόραση, μὲ τὴν πίστη καὶ μὲ τὰ ψυχικὰ διώµατα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι κτῆμα ὃ) ὅλων τῶν ἀνθρώ- πων. Μὲ τὴν δοή θεια τελετουργικῶν πράξεων, μερικῶς καταληπτῶν καὶ μὴ ἀνακοινωσίμων, ὁδηγούμεθα σὲ ψυχικὴ ἀφύπνιση, διὰ τῆς ὁποίας ἐρχόμεθα σ᾽ ἐπαφὴ μὲ τὸ θεῖον καὶ γνωρί- ζουμετὰ μυστήι ρια τῆς οὐσίας καὶ τοῦ πνεύματός του. Ὃ ἀπόλυτος παραλογισμὸς τοῦ µυστι- κισμοῦ ξεκινᾶ ὁ ἀπὸ ἕνα θασικὸ θίωµα σχιξοφρενικῆς ἐ ἐμπνεύσεως, τὸ ὁποῖον συνίσταται στὴν ψευδαίσθηση τῆς ἄρσης τῶν διαφορῶν μεταξὺ ὑποκειμένου καὶ ἀντιχειμένου μὲ συνακόλου- θο τὴν ταύτιση, τῶν δύο αὐτῶν διαφορετικῶν πραγμάτων. Καὶ καταλήγει στὴν ἑνότητα μεταξὺ ἐγὼ καὶ μὴ ἐγώ. Ὁ’ [νδὸς μυστικὸς λέγει πρὸς ὅλα τὰ ὄντα: «᾿Εγὼ εἶμαι σύ»: καὶ ὁ χριστιανὸς Ἐκκὰρτ αἰσθά- νεται, ὅτι «τὸ ὄμμα διὰ τοῦ ὁποίου θλέπω τὸν θεό, εἶναι τὸ αὐτὸ θλέμμα, διὰ τοῦ ὁποίου μὲ ὄλέπει ὁ θεός. Το ᾿"λέμμα μου. καὶ τὸ ὀλέμμα τοῦ θεοῦ εἶναι ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ δλέμμα, ἕνα πρό- σωπο καὶ μιὰ γνώση καὶ μιὰ ἀγάπῃ». Μὲ αὐτὴ τὴ ρήση ἐπιτυγχάνεται ἡ «ταύτιση » τοῦ θεοῦ, τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ κόσμου. Ἡ παράνοια ξεκινώντας ἀπὸ αὐτὴ τὴν «ἀλήθεια» καταλήγει στὸ περίφημο «ὁ θεὸς εἶναι τὸ περιούσιον μηδέν». Δυστυχῶς οἱ ἐξωφρενικὲς ταυτίσεις τοῦ εἴδους αὐτοῦ ἐξακολουθοῦν καὶ σή μερα νὰ ἐμφανίζονται στὴ Φιλοσοφικὴ μεταφυσικὴ καὶ νὰ διεκδικοῦν τὴν ἀναγνώριση τῆς «ὑψηλῆς» πνευματικῆς ἐπεξεργασίας. Π.χ. ὁ ὑπαρξισμός, ὅπως καὶ ὁ μυστικισμός, δέχονται τὴν σύγχρονη ἐννοιολογικὴ ὕπαρξη τοῦ εἶναι καὶ μὴ εἰναι,