ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
170ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1996
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Πρό 3 εκατομμύρια ετών ζούσε ο "έμφρων άνθρωπος" σην Ελλάδα — ΜΑΜΑΝΕΑΣ, ΜΑΡΙΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Πρὸ 3 ἑκατομμυρίων ἐτῶν ζοῦσε
ὁ «ἔμφρων ἄνθρωπος» στὴν Ἑλλάδα
ΣΥ2ΗΤΗΣΗΜΕ ΤΟΝ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΟΧ.ΑΡΗ ΠΟΥΛΙΑΝΟ
Οἱ κυνηγοὶ ἐλεφάντων τῆς Πτολεμαΐδας
ΕΡΩΤΗΣΗ: Θὰ ἤθελα, κ. Πουλιανέ, νὰ ξεκινήσουμε ἀπὸ κάτι εἰδικό. Ἢ θεωρία τῆς ἐξελίξε-
ως, ποὺ ἔχει διατυπώσει ὃ Δαρόϊνος, ἦταν ἀποκλειστικὰ δική του;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ὁ Δαρθῖνος πολὺ συνετέλεσε στὴν ὁλοκλήρωση τῆς θεωρίας τῆς ἐξέλιξης, ἀλλὰ
πρῶτος ἄρχισε νὰ μελετάει τὴ θεωρία τῆς ἐξέλιξης τῶν ὄντων ἐπὶ τῆς γῆς ὁ ᾿Αριστοτέλης, ὁ
ὁποῖος ἔγραψε δέκα όιθλία «Περὶ ζῴων ἱστοριῶν». Σ᾽ αὐτὰ ἐκθέτει τὴν ὅλη του ἄποψη, πὼς
χάθε ζῶο προέρχεται ἀπὸ προηγούμενες μορφές, καὶ ἔτσι ἔφθασε στὸ σημερινὸ πολιτικὸ ὄν, τὸ
δίποδο ἢ τὸν ἄνθρωπο.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Σχετικὰ μὲ τὰ νεώτερα πορίσματά σας, ὅσον ἀφορᾶ τὰ παλαιοανθρωπολογικὰ
εὑρήματα, θὰ μπορούσατε νὰ μᾶς γνωρίσετε, τί ἀκριδῶς ἔχετε διαπιστώσει -- πέρα ἀπὸ τὸν
ἀρχάνθρωπο τῶν Πετραλώνων Χαλκιδικῆς -- γιὰ προγενέστερες χρονικὲς περιόδους;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Βεόδαίως. Ἡ ὅλη ἔρευνά µου μὲ τὰ μέλη τῆς ᾿Ανθρωπολογικῆς Ἑταιρείας Ἑλλά-
δος ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἐμφανίζεται στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο περίπου πρὸ 12 ἑκατομμυ-
θίων ἐτῶν. Τοῦτο ἀποδεικνύουν χυρίως τὰ ἐργαλεῖα, ἥ τεχνοτροπία ἰδιαίτερα τῆς χατασχευῆς
αὐτῶν τῶν τεχνουργή μάτων, ἡ ὁποία εἶναι πανομοιότυπη ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς ἐμφάνισής του μέ-
χρι σήμερα. Ἔχει δηλαδὴ μία προοπτιχή, ἡ ὁποία εἶναι ἡ «κόκκινη χλωστή», ποὺ δένει ἀπὸ
τὴν πρώτη στιγμὴ τῆς ἐμφάνισής του τὰ ἐργαλεῖα µέχρι τὸ σημερινὸ «σχερπάνι» τοῦ µαρα-
γκοῦ τῆς γειτονιᾶς.
ΕΡΩΤΗΣΗ: ᾿Επιτρέψτε µου νὰ ἐπιμείνω στὴ μέθοδο τῆς χρονολόγησης. Τὸ κοινὸ μέχρι σήμε-
ρα γνωρίζει τὸν ἀρχάνθρωπο τῶν 750.000 ἐτῶν. Τώρα ἔρχεστε καὶ κάνετε λόγο γιὰ ἕναν ἡλι-
κιακὸ ἀριθμὸ πολὺ μεγαλύτερο. Κατὰ πόσον εἶναι ἀξιόπιστα τὰ χρονολογικὰ συμπεράσματα;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ὁ ἀρχάνθρωπος ἔχει χρονολογηθεῖ μὲ 10 διαφορετικὲς μεθόδους τουλάχιστον,
καὶ ἔτσι ἔχει γίνει διασταύρωση αὐτῶν τῶν χρονολογήσεων, ὅτι εἶναι περίπου 700.000 ἐτῶν, στὸ
ἑνδέχατο στρῶμα, δηλαδὴ ζοῦσε στὴν Κρίνεια παγετώδη περίοδο.
Ἐκτὸς σπηλαίου τώρα ἔχουμε προ- σπηλανακὴ ὕπαρξη ἀνθρώπων, καὶ ἀποδεικνύεται ἀπὸ
ὅλες μας τὶς ἔρευνες σ᾽ ὅλη τὴ Β. Ἑλλάδα, τὴ Μακεδονία, τὴ Θεσσαλία, τὴν Πελοπόννησο καὶ
τὰ νησιά, ἰδιαίτερα ὁ ὅμως στὴν περιοχὴ τοῦ χωριοῦ Περδίκκας τῆς Πτολεμαΐδας, τέσσερα χι-
λιόμετρα ἔξω ἀπὸ τὴν πόλη, ὕπου θρῆχα τὸν ᾿Ὀκτώόριο τοῦ 1977 ἕναν ἐλέφαντα, διαμελισμέ-
γο ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τριῶν περίπου ἑχατομμυρίων ἐτῶν. Γιὰ τὴν ὕπαρξη
τοῦ ἐλέφαντα καὶ τὴν παραμονή του στὸν Περδίκκα ὁ ἀγωνιστήκαμε πολὺ κατὰ τοῦ πανεπι-
στημιακοῦ κατεστη μένου τόσο τῶν ᾿Αθηνῶν ἱ ὅσο καὶ τῆς Θεσσαλονίκης, ποὺ ἐπεδίωκε πάντο-
τε νὰ τὸν όγάλει ὁ ἀπὸ τὴ θέση του. Ὅταν ἀφαιρεθεῖ τὸ εὕρη μα ἀπὸ τὸ χῶρο ποὺ θρίσκεται, χά-
νεται κάθε ἴχνος χρονολόγησης. Ἐμεῖς μὲ τὴν ἐπιμονή µας νὰ μείνει στὸ σημεῖο ὅπου δρέθη-
χε, μπορέσαμε νὰ χρονολογήσουµε μὲ τὴ μέθοδο τοῦ παλαιομαγνητισμοῦ τὰ στρώματα τοῦ ἐλέ-
φαντα τοῦ Περδίκκα Πτολεμαϊδας καὶ νὰ ἀποδείξουμε, ὅτι ἔζησε πρὸ 3.000.000 ἐτῶν περίπου.
Στὴν περιοχὴ αὐτὴ χυνηγή θηκε, σκοτώθηκε καὶ τεμαχίσθηχε ὁ ἀπὸ τοὺς «ὄρθιους» κυνηγοὺς τῶν
τριῶν ἑκατομμυρίων ἐτῶν. Βρήκαμε ἀφθονία ἐργαλείων ἐ ἐπάνω στὸ σκελετὸ τοῦ ἐλέφαντα, τὰ
ὁποῖα εἶναι ἀρχαιότερα ἐκείνων τῆς ἀφρικανικῆς ἡ ἠπείρου. ᾿Αλλὰ καὶ σὲ ἄλλες περιοχὲς καὶ στὴν
ἴδια τὴν Πτολεμαΐδα ἔχουμε θρεῖ μέχρι καὶ 6.000.000 ἐτῶν ἐργαλεῖα σὲ ἀμμόλοφους καὶ στὴν
περιοχὴ τῆς Χαλκιδικῆς καὶ τῆς Μάνης ἀκόμα. 11-12.000.000 (ἐτῶν) ἐργαλεῖα κατασκευασμέ-