ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛ{ΣΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ Τὸ ἐπίπεδο τῆς Διανόησης καὶ τοῦ λαοῦ τῆς Ρωμιοσύνης ᾿᾽Αγαπητὲ κ. Λάμπρου, Ἐδῶ καὶ δεκαετίες ἀκούγεται νὰ λέγονται ἀπὸ τοὺς νεοέλληνες σοφοὺς καὶ κατ᾽ ἐπέχτασιν ἀπὸ τὴν μάζα, ὅτι, ὅταν οἱ Εὐρωπαῖοι ζοῦσαν στοὺς παγετῶνες ἢ ἔθοσκαν χοίρους στὸν Τάμεσι, ἐμεῖς εἴχαμε πολιτισμό. Γλαῦκ᾽ ᾿Αθήναζε. Στὴν ἀνθε- ληνικὴ αὐτὴ πρόκληση οἱ Εὐρωπαῖοι διανοού- μενοι λένε: Στὴν ἀρχὴ ὑπῆρχε χάος καὶ ἀμέσως μετὰ ἦρθαν οἱ Ἕλληνες καὶ ἔδαλαν τάξη” καὶ ἀκόμη, ἡ Ἑλλάδα εἶναι ζωὴ καὶ ἡ ζωὴ Ἑλλάδα. Ἑπομένως, ἂν οἱ ἐδῶ τύποι -παρὰ τὴν θέλησίν τους- γνωρίζουν ὅτι ὑπῆρξε ἡ ἀρχαία Ἑλλάδα, τὸ ὀφείλουν στοὺς Εὐρωπαίους διανοούμενους, ποὺ περιέσωσαν τὴν ἑλληνικὴ σκέψι ἀπὸ τὴν μα- νία καταστροφῆς τῶν νάνων. Τὰ ᾿Αγγλοαμερικανικὰ ἐθνικὰ στρατηγικὰ συμφέροντα συγκρούσθηχαν σὲ διάφορες περιο- χές, ὅπως καὶ στὴν Κύπρο, χωρὶς ν᾿ ἀχουσθοῦν ἀσχημίες. Αὐτοὶ ἐδῶ οἱ ἄνθρωποι γνωρίζουν καλὰ τὸν ᾿Αριστοτέλη, ὁ ὁποῖος ἔλεγε: «... κακὴ διάθεση καὶ ἡ ὀργὴ γίνεται πρὸς τοὺς ἀνωτέ- νες σοφοὶ ἀρκοῦνται στὰ τετριμμένα πιὰ καὶ γλοι- ώδη περὶ παραδοσιακῶν δεσμῶν φιλίας ἢ κατά- ρες, σὰν νὰ ἔχουν μυαλὸ μιχροῦ παιδιοῦ, χωρὶς φυσικὰ τὴν ἀθωότητά του. Εδώ καὶ δεκαετίες ἀκούγεται νὰ λέγονται ἀπὸ τοὺς νεοέλληνες σοφούς, καὶ κατὰ συνέπειαν ἀπὸ τὸν ὄχλο, ὅτι ὁ Τσῶρτσιλ εἶπε ὅτι οἱ ἥρωες πολε- μοῦν σὰν Ἕλληνες. (Σὲ μικρὴ προηγμένη χώρα καὶ πρωτοπόρα - ἔτσι λέγεται-- τὸ πλῆθος πίστευε μέχρι πρότινος, ὅτι ἐχτὸς τῶν συνόρων τῆς χώ- ρας τους ὑπῆρχε Υκρεμός. Πόσο θάρδαροι μοῦ φάνηκαν"). Κατ ἀρχὰς τὸ εἶπε; Καὶ ἂν τὸ εἶπε, γιατί τὸ εἰπε; Πῶς ἑ ὅμως δικαιολογεῖται ὑ ἡ στάση αὐτοῦ τοῦ τύπου καὶ καταστροφέως τῆς Εὐρώ- πης, ὅταν τὸν ἀκοῦμε νὰ λέει μέσα στην ᾿Αγγλικὴ Βουλή, ὅτι τὴν Ἑλλάδα δὲν θὰ τὴν ἐλευθερώ- σουµε, ἀλλὰ θὰ τὴν καταχτήσουμε διὰ πυρὸς καὶ σιδήρου; Καὶ ἀκόμη πῶς πολεμοῦσαν οἱ πρωτα- γωνιστὲς αὐτοῦ τοῦ πολέμου; Ἔρχονται στὴν μνήμη µου οἱ φυλὲς τῶν Τὰμ Τὰμ καὶ Ζουλοῦ. ᾿Απορῶ, πόσο ἥρωας μπορεῖ νὰ θεωρεῖται κανείς, ρους»... ᾿Αντὶ ἐθνικῆς στρατηγικῆς οἱ νεοέλλη- ὅταν χρησιμοποιεῖται ἀπὸ ἄλλους καὶ μάλιστα Δικαιοῦνται οἱ μαθητὲς νὰ μὴ παρακολουθοῦν τὴν διδασκαλία τῆς «Παλαιᾶς Διαθήκης» Κύριε διευθυντά, Παρακολουθῶ τὸν προόληματισμὸ ποὺ ἀναπτύσσεται μέσα ἀπὸ τὶς στῆλες τοῦ ἔγκρι- του περιοδικοῦ σας σχετικὰ μὲ τὴν ἐν γένει «διαπαιδαγώγηση» τῶν ἑλληνοπαίδων θάσει τῶν κειμένων, θέσεων καὶ «ἰδεῶν» τῆς «Παλαιᾶς Διαθήκης» καὶ τὴν ἐνσωμάτωση τῆς ἱστορίας τοῦ ἑδραϊκοῦ λαοῦ στὴν ἑλληνικὴ ἐκπαίδευση πρὸς ἀφομοίωσίν της ἀπὸ τοὺς νεοέλληνες. Σαφῶς τὸ ζήτημα παρουσιάζει μιὰ φιλολογικὴ (ἱστορία λαῶν καὶ θρη- σκειῶν) καὶ µία θεολογική διάσταση, τὶς ὁποῖες δὲν προτίθεμαι νὰ ἀναλύσω. Ὑπάρ- χει ὅμως καὶ ἡ νομική του διάσταση, στὴν ὁποία θὰ σταθῶ, προκειμένου νὰ ἀναζητηθεῖ μιὰ πειστικὴ ἀπάντησις. Προσφάτως δημοσιεύθηκε μία ἀπόφαση τοῦ Συµθουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἡ ὁποία κατὰ τὴν γνώμη μου παρουσιάζει μεγάλο ἐνδιαφέρον, συσχετιζόμενη μὲ τὸ ἀνωτέρω θέμα. Πρόκειται γιὰ τὴν ὑπ᾽ ἀριθ. 3358/1905 ἀπόφαση τοῦ Στ Τμήματος τοῦ Συμόου- λίου τῆς Ἐπικρατείας, ἡ ὁποία ἀναφέρεται στὴν σχέση μεταξὺ θρησκευτικῆς ἐλευθε- ρίας καὶ ἐκπαιδεύσεως, κατὰ τὸ ἰσχῦον Ἑλληνικὸ Σύνταγμα. ᾿Αφορμὴ ἀπετέλεσε ἡ προ- σφυγὴ γονέων μαθητοῦ, ὁ ὁποῖος τιμωρήθηκε ἀπὸ τὸν σύλλογο καθηγητῶν τοῦ σχο- λείου του ἐκτὸς ἄλλων καὶ μὲ τὸν χαρακτηρισμὸ τῆς διαγωγῆς του ὡς «ἐπίμεμπτης», ---»-