ΑΛΤΑΝΗ Ἢ Θόλος τῆς Ἐπιδαύρου μικρογοαφία τοῦ Ἡλιακοῦ πλανητικοῦ συστήματος |. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ὃ ἐρευνητῆς ὁ ἀσχολούμενος μὲ τοὺς ᾿Ορφικοὺς Ὕμνους καὶ τὰ ᾽Αργοναυτικὰ ἐν σχέ- σει μὲ τὴν ἀστρονομικῆν γνῶσιν τοῦ ἡλιοχεντρικοῦ συστήµατος εὑρίσκεται ἐνώπιον τοῦ ἐρωτήματος: «ποῦ εἶναι ἀποτυπωμένον τὸ ἡλιοχεντρικὸν σύστημα εἰς τὸν Ἑλλαδικὸν χῶρον»; Εἰς τοὺς ΄ΎὝμνους ὁ ἡλιοκεντρισμὸς λαμθάνεται ὡς δεδοµένος, διότι μεταξὺ πολ- λῶν σημαντικῶν πληροφοριῶν ὁ Ἥλιος ἀναφέρεται ὡς «κοσμοκράτωρ» καὶ «δεσπότης τοῦ κόσμου», ἀφαιρώντας ἀπὸ τὴν γῆν τὸ προνόµιον τῆς ἡγετικῆς θέσεώς της εἰς τὸν κόσμον: «Κόσμου τὸν ἐναρμόνιον δρόμον ἕλκων». Μὲ αὐτὸν τὸν στίχον νοεῖται, ὅτι: α) ὁ Ἥλιος εἶναι ἀκίνητος καὶ ὁ κόσμος, δηλαδὴ οἱ πλανῆται, κινοῦνται ἐπὶ τῆς ἐκλειπτικῆς καὶ 6) ὁ Ἥλιος ἕλκει τὸν κόσμον κατὰ τὴν κίνησίν του. Διὰ περισσοτέρας λεπτομερείας ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω θέματος ὁ Κ. Χασάπης εἰς τὰ «Ορφικὰ» τοῦ 1.Δ. Πασσᾶ, ἐκδόσεις ἐγκυκλοπαιδείας «Ἡλίου», ἀναλύει καὶ τεχμηριώ- νει τὴν ἀστρονομιχὴν γνῶσιν τοῦ ἡλιοκεντρισμοῦ τῶν ᾿Ορφικῶν κειμένων, ἀναπτύσσων λεπτομερεῖς ἐννοίας. Ἡ ἐγκυρότης τῶν παρατηρήσεών του ἔχει καθοριστικὴν θαρύτη- τα, διότι ὁ ἴδιος ἦτο ἐπιφανὴς ἀστρονόμος. Εἰς τὴν μελέτην τοῦ Παν. Μαρίνη «[Η΄ Ελληνικὴ Θρησκεία» προστίθενται περαιτέρω πληροφορίαι σχετικῶς μὲ τὴν χρονολόγησιν τῶν ᾿Ορφικῶν κειμένων. “Ὅπως ἀναφέρει ὁ Π. Μαρίνης, ἡ χρονολόγησις τῶν κειμένων τοποθετεῖται περὶ τὸ 1.900 π.Χ. συμφώνως πρὸς τὰς πληροφορίας τῶν οὐρανίων συντεταγμένων τῶν ᾿Ορφικῶν Ὕμνων. Διὰ νὰ δί- δωνται ἀχριθεῖς ἀστρονομικαὶ πληροφορίαι, αἱ παρατηρήσεις πρέπει νὰ ἐπιδεδαιοῦνται ὄχι ἀρκετοὺς αἰῶνας πρωτύτερον, ἀλλὰ χιλιετίας. Τὸ ἀξιοσημείωτον εἶναι, ὅτι τὰ ὀνόματα τῶν πλανητῶν καὶ τῶν ἀπλανῶν τοῦ οὐρανίου θόλου παρέμειναν τὰ ἴδια διὰ μέσου τῶν αἰώνων καὶ τὰ αὐτὰ χρησιμοποιοῦνται μέχρι σήμερον. Ὃ ᾿Αριστοτέλης εἰς τὸ «Περὶ Οὐρανοῦ» ἔργον του ἀναφέρει: «Οἱ Πυθαγόρειοι... ἐπὶ μὲν τοῦ μέσου πῦρ (τὸν ἥλιον) εἶναι φασί, τὴν δὲ γῆν ἕν τῶν ἄστρων (τῶν πλανητῶν) οὖσαν κύκλῳ φερομένην περὶ τὸ μέσον (τὸν ἥλιον) νύκτα δὲ καὶ ἡμέραν ποιεῖ». Εἰς τὸ πρόσφατον ἔργον του «Ὁ Μυστικὸς Κώδικας τοῦ Πυθαγόρα» (4 τόμοι) ὁ Ἵππ. Δάκογλου ἀναπτύσσει διεξοδικῶς καὶ μὲ μεγίστην τεχμηρίωσιν τὰ θέματα, «τὰ ὁποῖα ἅπτονται ὅλων τῶν µέχρι σήμερα γνωστῶν ἐπιστημῶν καὶ πέραν τῶν ὁρίων γνώσεως καὶ πληρο- φορήσεως τῆς σημερινῆς ἐπιστήμης (Αστρονομία, Κοσμογονία, Οὐράνια Μηχανική, Φυσικὴ κ.λπ.)». Αὐτὰ ἀναφέρονται εἰς τὸ ἐξώφυλλον τοῦ πρώτου τόμου τοῦ ἔργου. Πολλοὶ ἐκ τῶν ἀρχαίων σοφῶν ἀνέπτυξαν θεωρίας σχετικὰς μὲ τὸν ἡλιοκεντρισμόν. Ὃ Θαλῆς εἶναι ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ὑπελόγισε τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους εἰς 365 ἡμέρας, ἐθε- μελίωσε τὴν γνῶσιν τῆς σφαιρικότητος τῆς γῆς, τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Σελήνη δὲν εἶναι αὐτό- φωτος, ἀλλὰ ἀντανακλᾶ τὸ ἡλιακὸν φῶς, τὴν λόξωσιν τοῦ Ζωδιακοῦ Κύκλου κιἀ. Ὃ Ἡράλλειτος ἐδίδασκε, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ «Μεγάλου Ενιαυτοῦ» καὶ κατὰ πε- ριόδους ἐπέρχεται παγκόσμιος πύρινος κατακλυσμὸς καὶ μετὰ ἀκολουθεῖ ἀναδημιουρ- γία τοῦ Σύμπαντος. ᾿Αποσπασματιχῶς καὶ ὁ Πλάτων ἀναφέρεται εἰς ἀστρονομικὰς γνώ-