Ε. ΑΓΤΑΒΥΡΙΟΣ Τὰ κείμενα τῆς «Παλαιᾶς Διαθήκης» Δὲν προθλέπουν ἔλευση τοῦ Ἰησοῦ (1Π}" 9, Ἢ θεοποίηση τοῦ Ἰησοῦ Ματθαῖος, κεφάλαιο 22, 44: «Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ κυρίῳ µου, κάθου ἐκ δεξιῶν µου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου». ιο «Ματθαῖος» ἐδῶ χρησιμοποιεῖ τὴν Σωχρατιχὴ μέθοδο. Ὃ᾽ ἴη σοῦς χουδεντιάζει μὲ τοὺς Φαρισαίους, ἕ ὅταν σὲ κάποια στιγμὴ τοὺς ρωτᾶ: « Ὃ Χριστὸς τίνος γιὸς εἶναι»; Ὃ Ἰησοῦς ρωτᾶ τοὺς καθηγητὲς τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου νὰ τοῦ ποῦν τὸν πατέρα τοῦ Χριστοῦ. ᾿Αλλὰ μὲ τὴ λέξη «χριστὸς» οἱ Ἑδραῖοι ἐ ἐννοοῦν τὸν χάθε δασιλιᾶ τους’ ὅμως, ἀφοῦ θρίσκονταν ὑ ὑπὸ Ρωμαϊκὴ κυριαρχία καὶ δὲν εἶχαν κράτος ἐλεύθερο, δὲν εἰχαν θασιλιᾶ’ κι ἀφοῦ δὲν εἰχαν δα- σιλιᾷ, γιὰ τὸν πατέρα του θὰ νοιάζονταν;" μως γιὰ τὸν κάθε Ἰουδαῖο ἡ ἦταν αὐτονόητο, πὼς ὁ κάθε δασιλιᾶς του ὁποιασδήποτε ἑ ἐποχῆς νομιξόταν « Υἱὸς τοῦ Θεοῦ», μὲ τὴν ἔννοια ὅτι ὁ Θεὸς κυθερνᾶ µέσω τοῦ «γιοῦ» του θασιλιᾶ, γι αὐτὸ χι ὁπόταν χριόταν κάποιος δασιλιᾶς, τὴν ὥρα τῆς ἐνθρόνισης ἔψαλλαν τὸν δεύτερο ψαλμό, ποὺ ἔχει τοῦτα τὰ λόγια: «Σὺ εἰσαι ὁ άγαπη τός μου Υιός, ἐγὼ σήμερα σὲ γέννη σα». Αν ὅμως μὲ τὴν ἐρώτη ση ποὺ χάμνει. ὁ Ἰησοῦς ἐ ἐννοεῖ τὸν μελλοντικὸ θασιλιᾶ τους, ποὺ προσδοχοῦσαν, γιὰ νὰ τοὺς ἐλευθερώσει ὁ ἀπ’ τοὺς Ρωμαίους, τότε ἡ ἀπάντηση τῶν Φαρισαίων δὲν εἰναι λαθεμένη, γιατὶ ἐπιχρατοῦσε ἣ παράδοση, ὁ κάθε δασιλιᾶς τους νὰ εἶναι ὁ ἀπόγο- γος τοῦ θασιλιᾶ Δαθίδ. Στὴν παραπάνω λοιπὸν ἐ ἐρώτη ση τοῦ δίνεται ἡ ἀπάντηση, πὼς εἶναι «γιός», δηλαδὴ ἀπόγονος τοῦ Δαδίδ. Ἂν ὅμως ὁ «Ματθαῖος» ἔκλεινε τὸν διάλογο σ᾽ αὐτὸ τὸ σημεῖο, δὲν θὰ ήταν τόσο κολακευτικὸ στὴν τότε Ρωμαϊκὴ Ἐξουσία, γιατὶ θὰ ἐμφάνιζε τὸν Ἰησοῦ σὰν γνήσιο ποσμικὸ 6ασιλιᾶ, ποὺ διεχδικοῦσε τὸν χαταλυμένο ἀπ᾽ τοὺς Ρωμαί- οὓς θρόνο του. Γι’ αὐτὸ καὶ προχωρεῖ | μὲ Σωκρατικὴ μαιευτική: «Ναί». λέει ὁ Ἰησοῦς στοὺς Φαρισαίους. Ἂν ὁ Δαθὶὸ τὸν ἀποκαλεῖ Κύριον, πῶς τότε εἶναι καὶ γιός του, μὲ τὸ νὰ λέει ὁ ἴδιος στὸν ψαλμό του, «εἶπεν ὁ Κύριος τῷ κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου»; Ὃ πατέρας δηλαδὴ νὰ λέει τὸν γιὸ χύριό του; ᾿Αλλὰ ὁ ψαλμὸς δὲν εἰναι τοῦ Δαθιὃ, ἀλλὰ γιὰ τὸν Δαθίδ. Γράφτηκε ἀπὸ ἄλλο ποιητὴ χαὶ κολακεύει-ἐπαινεῖ τὸν θασιλιᾶ Δαδίδ. Διαφορετικὰ οὔτε καὶ γιὰ φαντασία δὲν θάταν ποτὲ μπορετό, ἕνας Ἑθραῖος νὰ σκεφθεῖ, πὼς μαζὶ μὲ τὸν Γιαχθὲ ὑπάρχει κι ἄλλος κύριος, ποὺ νὰ κάτσει νὰ τοῦ γράψει ψαλμὸ καὶ μάλιστα νὰ τὸν ψάλλει δημόσια. Ἐπαναλαμθάνω, ὁ στι- χουργὸς τοῦ ψαλμοῦ δὲν ἀπευθύνεται στὸν Θεό, ἀλλὰ στὸν 6ασιλιᾶ του. "Αν πάρουμε ὑπ᾽ ὄψη, ὅτι ὁ δασιλιᾶς στὴν Παλαιὰ Διαθήκη προσφωνεῖται «χύριος», τό- τε ἡ ἑρμηνεία τοῦ 109, 1 “ψαλμοῦ εἶναι εὔκολη. Ορίστε λοιπὸν ἡ ἑρμηνεία του: «Εἶπε ὁ Κύ- ριος (ὁ Θεὸς) στὸν χὐριό µου (στὸ δασιλιᾶ μου), κάθου στὰ δεξιά μου (δηλαδὴ μεῖνε πιστός μου) χι ἐγὼ θὰ κάμω νὰ πατᾶς στοὺς ἐχθρούς σου τὰ πόδια σου». .ὋὋ Ματθαῖος «κόδει» τὸν ψαλμὸ σ᾽ αὐτὸ τὸ σημεῖο καὶ δὲν τὸν συνεχίζει, γιατὶ πάλι δὲν θέλει νὰ φαίνεται ὁ Ἰησοῦς ἐπαναστάτης. Νὰ τί λέει στὴν συνέχεια τοῦτος ὁ ψαλμός: «Θὰ συντρίψεις τὰ ἔθνη, θὰ γεμί- σεις τὸν τόπο πτώματα καὶ θὰ λυώσεις πολλὰ χεφάλιο». Βλέπετε, στὴν προσπάθεια τοῦ τό- τε ἐκκλησιαστικοῦ κατεστημένου ν᾿ ἀλλοιώση τὸ πνεῦμα τῆς δράσης τοῦ Ἰησοῦ, δὲν ἦταν θολικὰ τὰ παρακάτω λόγια τοῦ ψαλμοῦ." ἊΑν ὁ Τη σοῦς παρουσιάζεται σὰν ἕνας «Σωκράτης» τῆς Γαλιλαίας, εἶναι | διαφορετικὰ καὶ φαίνεται πιὸ δολικὸς στὸν ἀφέντη Ρωμαῖο αὐτοκρά- τορα. "Ὅμως τὸ ὅτι ὁ παραπάνω ψαλμὸς ἀπευθύνεται στὸν θασιλιᾶ Δαθιδ φαίνεται Χι ἀπὸ τὸ θιθλιο Α΄ Βασιλειῶν 24 , ποὺ λέει: «Τότε οἱ ἄνδρες τοῦ Δαθὶδ τοῦ λένε: Νὰ ἡ μέρα, ποὺ ὁ Θεὸς σοῦ εἶπε, ἀλήθεια θὰ παραδώσω τὸν ἐχθρό σου στὰ χέρια σου». Στοὺς στίχους τοῦ ἴδιου ψαλμοῦ ὁ συγγραφέας τῆς πρὸς Εόραίους ἐπιστολῆς (5. 6) στη- 3 Βλ. τὶς δύο προηγούμενες συνέχειες τῆς ἔρευνας στὰ τεύχη 176-177 καὶ 178.