ΑΝΤΟΝΗΣ ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ Οι Ἐτεοκρητικὲς ἐπιγραφὲς τῆς Πραισοῦ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΠΕΛΑΣΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ Μ ἐπιγραφὴ αὐτή, γιὰ τὴν ὁποία θὰ μιλήσωμε ἀναλυτικὰ πιὸ κάτω, δρέθη χε μαζὶ μὲ ἄλλες δύο τεμαχισμένες καὶ ὄχι ὁλόκλη ϱες σὲ λόφο τῆς Πραισοῦ. ὅπου ὑπῆρχε καὶ θωµός. Ασχολήθηκε μὲ τὸ κείμενο στὶς ἀρχὲς τοῦ αἰῶνα ὁ Ἰάκ. Θω- μόπουλος («Πελασγικὰ» 1912) καὶ ἀργότερα, τὰ τελευταῖα χρόνια, ὁ Πὼλ Φὼρ (Πὼλ Φώρ, «ΚΡΗΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ», τόμος ΚΗ-ΚΘ, 1988-1980), δὲν μπόρεσαν ὅμως νὰ κάνουν σωστὴ ἀνάγνωση, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μὴν ἔχῃ νόημα ἡ μετάφραση. Τὸ κείµενο τῆς ἐν λόγῳ ἐπιγραφῆς, παρὰ τὸ ὅτι δὲν διαδάζεται εὔκολα ὅπως οἱ Γραμμικὲς καὶ τὰ ἱερογλυφικά, ἀνταποκρίνεται μὲ τὴν γεωγραφία καὶ τὰ ἤθη τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς (ὅλ. «Δαυλόν», τ. 180). Γιὰ τὶς ἄλλες δύο ἐτεοχρητικὲς ἐπι- γραφὲς ποὺ ὀρέθηκαν δὲν θὰ ἀναφέρωμε τίποτα ἐδῶ, διότι δὲν μᾶς δίνουν πλῆρες κείµενο, ἐπειδὴ εἰναι σπασμένες. ΕΤΕΟΚΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΓΡΑΦΗ:ΡΕΑ 1 Ἢ πρώτη ἐτεοχκρητικὴ ἐπιγραφὴ ὀρέθηκε ἀπὸ τὸν ΗΔΙΌΠεττ τὸ 1893 κατὰ τὶς ἀνασκαφὲς τῶν Ἰταλῶν στὴν Πραισό. Εἶναι γραμμένη 6ουστροφη δὸν μὲ ἀρχαϊκὰ γράμματα τοῦ Ἰωνικοῦ ἀλφαθήτου, ποὺ ση μαίνει, ὅτι ἀνήκει στὸν 6ο π.Χ. αἰῶνα. Πάνω σὲ πλάκα ἀπὸ ἀσθεστόλιθο, ποὺ ἔχει ὕψος 0,27 μ., μῆκος 0,34 μ. καὶ πάχος 0,14 μ., μὲ χαραγμένα γράμματα στενὰ καὶ μακρὰ ὕψους 0.04μ.-0,042μµ. στοὺς ἐπά- νω στίχους, στοὺς δὲ κάτω 0,055μ. Οἱ στίχοι χωρίζονται μεταξύ τους μὲ ὁριζόντιες ἀλλὰ ὄχι ἀκριθῶς παράλληλες γραμμές. Ἢ πέτρα διατηρεῖται καλὰ στὴν ἀρι- στερὰ καὶ κάτω πλευρά, ὅπως τὴν θλέπει ὁ θεατής, ἱκανοποιητικὰ δὲ στὴν ἐπά- νω πλευρά, τῆς ὁποίας μόνο οἱ γωνίες ἔχουν λίγο φθαρῆ. Πάνω ἀπὸ τὸν πρῶτο στίχο ὑπάρχει περιθώριο ὅσο περίπου τὸ μισὸ ὕψος τῶν γραμμάτων, ἔτσι ἀπο- κλείεται ἣ ὑπόθεση τῆς ὕπαρξης καὶ ἄλλου στίχου γραμμάτων πάνω ἀπὸ τοῦτον, τὸν πρῶτο. Βεθαιώνεται δε, ὅτι ἔχομε πρὸς τὰ πάνω, κάτω καὶ ἀριστερὰ μιὰ πλή- οη καὶ ἀλώδητο ἐπιγραφή. Στὸ κάτω ὅμως μισὸ τῆς δεξιᾶς πλευρᾶς λείπει ἀπὸ φθορὰ τοῦ λίθου ἕνα μέρος, τοῦ ὁποίου τὸ μέγιστο πλάτος στὸν κάτω στίχο δὲν πρέπει νὰ ὑπερθαίνῃ τὸ πλάτος ὃ ἑνὸς γράμματος. Ἢ πίσω ἐπιφάνεια τοῦ λίθου ὅπως καὶ ἡ πάνωτου πλευρὰ φέρει ἐντομὲς χάρη στὴν τοποθἐτηση τῆς ἀσθέστου κατὰ τὴν ἐντοίχιση. Στὴν πάνω δὲ πλευρά, ποὺ δὲν εἰναι ὁριζόντια ἀλλὰ εἶναι λί- γο ἐπικλινὴς πρὸς τὰ πίσω, ὑπάρχει λίγο πιὸ πάνω καὶ πίσω ἀπὸ τὸ πρῶτο Κα (τοῦ ΝΚΑΛ) καὶ ἀπὸ πάνω πρὸς τὰ κάτω μακρὺ αὐλάκι ὀάθους 0,002μ.-0.012μ. καὶ μήκους 0,037μ. Ἢ διεύθυνση αὐτὴ τοῦ αὐλακιοῦ χρησίμευε προφανῶς ὡς ὑπο- δοχηή σιδερένιου ὑποστηρίγματος καὶ ἔχει ὑπαγορεύσει τὴν εἰκασία, ὅτι ἡ πλά- χα αὐτὴ ἦταν συνδεδεμένη μὲ ἄλλη Ἰ ἴσου μεγέθους μὲ σιδερένια ὁριζόντια ρά- 6δο. τῆς ὁποίας τὰ ὑπὸ ὀρθὴν γωνίαν πρὸς τὰ κάτω ἄκρα ἦταν σφηνωμένα στὸ πάνω αὐλάκι, ποὺ ὑπῆρχε σὲ κάθε μιὰ ἀπὸ τὶς κολλη μένες πλάκες. Εἰκάξεται ἔτσι, ὅτι ὅλη ἡ ἐπιγραφὴ ἀπετελεῖτο ἀπὸ δύο κολλη μένες μεταξύ τους πλάκες, ἐκ τῶν ὁποίων σήµερα ἔχουμε τὴν μία | μόνο, τὴν ἀριστερή. ἭἝἭ ἐπιγραφὴ δημοσιεύτηκε γιὰ πρώτη φορὰ τὸ 1894 ἀπὸ τὸν 6οππρατεί!! ἐ ἔπει- τα ἀπὸ τὸν Ενδης (“Τουγηδὶ ΗεΙΙ. δία." ΧΙΝ, 1894, σελ. 355) καὶ τέλος ἀπὸ τὸν Οοπνναγ (Ἀπημδ!] ΒΠί. ϑομοο ! ἢ ΝΠ, 1901-1902. σελ. 131). Ἢ φωτογραφία, ποὺ ἔχο-