ΕΘΝΙΚΑ Ἑλληνικὸς Πολιτισμὸς καὶ Ἑλληνικὴ Φύση Αλλο ἕνα καλοκαίρι ἦρθε. “Ωρες ξενοιασιᾶς γιὰ πολλούς, γιὰ ἄλλους περι- συλλογῆς καὶ ἀνασυγκρότησης, ἀλλὰ πάνω ἀπ᾿ ὅλα µία ἐποχή, ὅπου ὁ τουρισμὸς καὶ οἱ ξένοι ἐπισκέπτες κατακλύζουν ἀπὸ ἄκρη σὲ ἄκρη τὴν ἑλληνικὴ ἐπικράτεια. Τὰ δασικά τους ἐνδιαφέροντα κατὰ κανόνα περιστρέφονται γύρω ἀπὸ δύο ἄξο- νες: ᾿Απὸ τὴν μία ἡ ἑλληνικὴ φύση μὲ τὶς πάμπολλες ὀμορφιές της καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη ὁ πολιτισμὸς ἐκεῖνος, ποὺ συνέδεσε ἄρρηκτα τὶς τύχες του μαζί της. .Ο ἀρχαῖος “Ελληνικός. Καὶ συρρέουν λοιπὸν οἱ ἐπισκέπτες ἀπὸ κάθε γωνία τῆς ὑφηλίου, γιὰ νὰ ἀπο- τίσουν φόρο τιμῆς στὸ λίκνο τοῦ πολιτισμοῦ καὶ στὴν ὑπέροχη φύση, ποὺ γέννη- σε αὐτὸν τὸν πολιτισμό. Ἢ ἴδια ἱστορία δεκαετίες τώρα ἐπαναλαμδάνεται, ἀπὸ τό- τε που ἱδρύθηκε τὸ νεοελληνικὸ κρατίδιο, γιὰ νὰ μὴν μιλήσουμε γιὰ τοὺς παρελ- θόντες αἰῶνες φτάνοντας ἕως καὶ τοὺς Ρωμαϊκοὺς χρόνους χωρὶς διακοπή, ἀφοῦ αὐτὴ ἡ λατρεία πρὸς τὸν ἀρχαῖο ᾿Ελληνικὸ πολιτιομὸ καὶ τὴν γῆ, ὅπου αὐτὸς ἀνα- πτύχθηκε, ἔχει ταυτισθῆ πλέον μὲ τὸν ἐλεύθερα σκεπτόμενο ἄνθρωπο, τὸν “Ελλη- να ἄνθρωπο ἁπανταγοῦ τῆς ὑφηλίου, ποὺ ἀναζη τᾷ τὶς ρίζες του, τὶς ρίζες κατ᾽ ἐπέ- κτασὴ τοῦ δικοῦ του πολιτισμοῦ. Βέδαια, ὥσπου νὰ φτάσῃ κάποιος στὸ ὕψιστο αὐτὸ σημεῖο συνειδητοποίησης, χρειάζεται νὰ περάσῃ πολὺς καιρός, χρειάζεται πολὺ μεγάλη προεργασία, καὶ σίγουρα ἀνάμεσα σὲ ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἐπισκέ- πτες, ποὺ ἐπισκέπτονται τὴν ᾿Ελληνικὴ γῆ, ἀποτελοῦν τὴν μειοφη φία οἱ ἐν πλή- οει συνειδήσει περιηγητές. “Ὅμως ἐκτὸς ἀπὸ αὐτοὺς ὑπάρχουν ἕνα σωρὸ ὑποκα- τηγορίες, ποὺ οἱ περισσότερες ἀπὸ αὐτὲς δρίσκονται στὸν «προσυνειδησιακὸ» χώρο, στὸν ποοθάλαμο τῆς ἑλληνικῆς σχέψής, ἕτοιμοι νὰ εἰσέλθουν στὸν ἱερὸ χῶρο τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος καὶ νὰ ἀφομοιωθοῦν μὲ τὰ ἰδανικὰ καὶ τὶς ἀξίες του. Εἶναι καὶ αὐτοί, ποὺ ἀσυνείδητα κάτι τοὺς σπρώχνει σ αὐτὴν ἐδῶ τὴν μικρὴ λωρίδα γῆς, τὴν στριμωγμένη στὸν χάρτη τῆς ὑφηλίου. Μικρὴ τὸ δέμας, ἀλλὰ µε- γάλη στὴν ἀκτινοδολία της. Καὶ εἶναι πολλοί, ποὺ γιὰ πρώτη φορὰ ἐρχόμενοι ἀνακαλύπτουν τὴν σπάνια αὐτὴ ὀμορφιὰ καὶ ἰσορροπία πνεύματος καὶ ὕλης, φύσης καὶ πολιτισμοῦ. Μπαί- νουν στοὺς ἀρχαίους ναοὺς καὶ στοὺς ἀρχαιολογικοὺς πλέον χώρους, καὶ κάτι ξυπνάει µέσα τους. Νοιώθουν νὰ κινοῦνται σὲ ἄλλους ρυθμούς, νὰ δαδίζουν σὲ ἄλλους δρόµους, ποὺ ἄλλοι ὑποψιάζονταν τὴν ὕπαρξή τους καὶ ἄλλοι παντελῶς ἀγνοοῦσαν. Νέα μονοπάτια ἀνοίγουν, δίνοντας ἄλλο νόημα καὶ ποιότητα στὴν ὕπαρξή τους. "Αλλοι ἐπαληθεύουν τὶς ὑποψίες τους λουσμένοι ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ φῶς, στὴν γῆ ποὺ ἐγέννησε τὸν πολιτισμό, καὶ ἄλλοι ἀνακαλύπτουν ἕναν κόσμο, ποὺ φάνταζε ἄγνωστος καὶ ἀπρόσιτος γι’ αὐτούς, ἀκατανόητος ἀκόμα, ποὺ ὅμως τοὺς ἔγινε τόσο οἰκεῖος, μόλις τὸν γνώρισαν ἀπὸ κοντά. Γιατὶ ἡ πρώτη συνειδητοποίηση τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ γιὰ τὸν ἀδαῆ εἶναι αὐτὴ ἀκριθῶς ἡ ταύτιση ἀρχαίου μνημείου καὶ φύσεως. Η πρώτη του ἀφύπνιση εἶναι, ὅταν σταθῇ ἐκστατικὸς μπροστὰ στὸν ἱερὸ χῶρο τῶν Δελφῶν, ὡς σύνολο μνη-