ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
194ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1998
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Κράτος - έθνος σήμερα — ΝΕΜΕΣΙΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΕΘΝΙΚΑ
Κράτος - ἔθνος σήμερα
Κράτος καὶ ἔθνος. Μπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ τὸ ἕνα χωρὶς τὸ ἄλλο; Ἢ τὸ ἕνα
ποοὐποθέτει τὴν ὕπαρξη τοῦ ἑτέρου; Εἶναι ἱστορικὰ ἀποδεδειγμένο, ὅτι
πολλὰ ἔθνη ὑπάρχουν ἐπὶ σειρὰν αἰώνων, χωρὶς νὰ ἐντάσσωνται σὲ ἕνα συ-
γκεκριµένο κρατικὸ σχῆμα, ποὺ νὰ τὰ ἀντιπροσωπεύῃ («ἐθνικὸ κράτος»).
Μποροῦν ὅμως νὰ ἐντάσσωνται σὲ ἄλλα κράτη, πολυεθνικά. ᾿Απὸ τὴν
ἄλλη πλευρὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ κράτος ἐθνικό, χωρὶς νὰ ἔχῃ
προὐπάρξῃ ἔθνος. Συνεπῶς ἡ ἔννοια ἔθνος προηγεῖται τῆς ἔννοιας κρά-
τος. Μπορεῖ ὅμως νὰ ὑπάρξῃ κράτος μὴ ἐθνικὸ καὶ νὰ ἀκολουθῇ ἡ δηµι-
ουργία τοῦ ἔθνους, ποὺ διαμορφώνεται σταδιακά. Καὶ τότε πάλι ἔχουμε
ἕνα ἐθνικὸ κράτος. (Τέτοια περίπτωσις εἶναι οἱ Ηνωμένες Πολιτεῖες τῆς
᾿Αμερικῆς). Καὶ στὶς δύο περιπτώσεις λοιπὸν καταλήγουμε σὲ ἕναν συ-
γκεκριμένο καὶ πολιτικὰ ὠργανωμένο χῶρο, μέσα στὸν ὁποῖο ὀρίσκουν
ἐφαρμογὴ καὶ δυνατότητες ἀναπτύξεως τὰ ἰδανικὰ ἑνὸς ἔθνους, εἴτε αὐτὰ
προὐπῆρχαν τῆς ἐννοίας κράτος εἴτε δημιουργήθηκαν σταδιακὰ καὶ προσ-
διωρίσθηκαν μέσα ἀπὸ ἱστορικὲς ζυμώσεις, λειτουργοῦντος τοῦ κράτους.
Στὸν εὐρύτερο ἑλλαδικὸ χῶρο προὐπῆρχε ποτὲ ἔθνος, χωρὶς κρατικὴ
ὑπόσταση καὶ δομὲς ὀργανωτικές; Ἢ προὐπῆρχαν κοινότητες μὲ διοικη-
τικ] ὀργάνωση καὶ κοινὰ χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα, ποὺ θὰ προσέδι-
δαν ἀργότερα στὸ σύνολο αὐτῶν τῶν ἀποτελούντων αὐτὲς τὸν χαρακτη-
οισμὸ τοῦ ἔθνους; "Ας μὴν γίνεται σύγχυσις ἐδῶ μὲ τὸ ὑπόδειγμα τοῦ ση-
μερινοῦ κράτους καὶ τῶν ἐξουσιαστικῶν δομῶν του, ποὺ πάνω-κάτω εἶναι
περίπου οἱ ἴδιες ἁπανταχοῦ τῆς ὑφηλίου. "Ας κάνουμε ἕνα συσχετισμὸ μὲ
τὶς κοινότητες ἐκεῖνες, ὅπου τὸ γενικώτερο συμφέρον ἐπέδαλλε τὴν ὕπαρ-
ξῃ μιᾶς συγκεκριμένης ὀργανωτικῆς δομῆς καὶ ἑνὸς τρόπου ζωῆς, ἀπα-
ραίτητων γιὰ τὴν ἐπιδίωση πρωταρχικά, καθιέρωση ἐν συνεχείᾳ καὶ τε-
λικὰ πρόοδο τῆς συγκεκριμένης κοινότητας. Σὲ αὐτὴν τὴν περίπτωση
προηγεῖται ἡ στοιχειώδης αὐτὴ ἔννοια κράτος τῆς ἔννοιας ἔθνος, ἀπὸ τὴν
στιγμὴ ποὺ τὰ θασικὰ χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα ἑνὸς ἔθνους ὀρίσκο-
νται ἀκόμα ὑπὸ διαμόρφωση.
Εἶναι γεγονός, ὅτι οἱ πλη θυσμοὶ ποὺ ὤκησαν γιὰ πρώτη φορὰ τὸν εὐρύ-
τερο ᾿Ελλαδικὸ χῶρο, ἦσαν αὐτόχθονες, γηγενεῖς συνεπῶς καὶ ὄχι νομά-
δες. Καὶ οἱ πληθυσμοὶ αὐτοὶ μέσα ἀπὸ τὶς ἰδιαιτερότητές τους, αὐτοὶ οἱ
ἄνθρωποι ποὺ ἐντάχθηκαν στὸν συγκεκριμένο γεωγραφικὸ περίγυρο,