Γ. Λ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ O ΖΕΪΜΠΕΚΙΚΟΣ ΧΟΡΟΣ Ὁ Ζευ-Βακχ-ικὸς τῶν παναρχαίων χρόνων Ὁ Ζεϊμπέκικος εἶναι πανελλήνιος χορός. Τοῦτο ἔχει ἰδιαίτερη ἀξία καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ λησμονοῦμε. Ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκη καὶ τὰ Γιάννενα μέχρι τὴν Σύ- ρο καὶ τὴν Πάτρα ἢ τὰ Τρίκαλα, τὴνΧαλκίδα καὶ τὴν Μυτιλήνη ὁ χορὸς εἶναι ἀγαπητὸς καὶ οἰκεῖος. Ἀνήκει στοὺς ἀποκαλούμενους ρεμπέτικους ρυθμούς. Ἡ λέξις ρεμπέτικος εἶναι παραφθορὰ τῆς ἀρχαίας ἀλλὰ καὶ τῆς σύγχρονης λογίας ρεμβαστικὸς καὶ προέρχεται ἀπὸ τὸ ρῆμα ρέμβω�ἢ ρεμβάζω. Τοῦτο ἀποδίδει μία τόσο χαρακτηριστικὴ καὶ ἐξειδικευμένη κατάσταση, τὴν ρέμβην, ὥστε εἶναι ἀδύνατο νὰ ἀντικατασταθῇ ἀπὸ κάποιο ἄλλο, καὶ αὐτὴ εἶναι δύσκολο νὰ περι- γραφῇ περιφραστικά. Προσδιορίζει τὴν κατάσταση, στὴν ὁποία συνυπάρχουν ἡ ἐλαφριὰ ζάλη, ἡ νοσταλγικὴ διάθεση, ἡ ἤπια ἔκσταση, ἡ χαλάρωση, ἡ ἀφαίρε- ση καὶ ὁ ἄναρχος στοχασμός. Τὸ ρῆμα ρέμβω ἔχει ἐννοιολογικὴ καὶ ἀκουστικὴ συνάφεια μὲ τὸ ρῆμα ρομβόω. Τὸ ρομβόω, κοινῶς ρουμπώνω ἢ ρουμπεύω, στὴν ἀρχικὴ καὶ βασική του ἔννοια σημαίνει ζωγραφίζω, σχηματίζω ρόμβους. Ὁ ρόμ- βος ὅμως ἀπὸ τὴν παλαιότατη περίοδο τῆς κοινωνικῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου ἐθε- ωρήθη σχῆμα μὲ μαγικὲς ἰδιότητες. Ἔτσι τὸ ρῆμα ρομβόω κατέληξε νὰ σημαίνῃ μαγεύω, προκαλῶ ὑπερφυσικὴ βλαπτικὴ ἐπίδραση διὰ τῶν ρόμβων. Ἀπὸ τὴν ἀρχέγονη αὐτὴ μαγικὴ σημασία τοῦ σχήματος ὠνομάσθηκε κατὰ τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ περίοδο ρόμβος καὶ ἕνα ὄργανο σχήματος μικρῆς σβούρας, μὲ τὸ ὁποῖο ἐπραγματοποιοῦντο μαγικὲς πράξεις, ἐξειδικευμένες κυρίως στὴν ἐπαναφορὰ Μετρικὴ -Ρυθμικὴ - Ὄρχησις Μέσῳ τοῦ «Δαυλοῦ» σὲ σχετικὸ διάλογο περὶ τῆς Βυζαντινῆς μουσικῆς ὑπεστήριξα τὴν ἄποψιν, ὅτι ἡ μουσικὴ αὐτὴ εἶναι ἄρρυθμος. Οἱ κύριοι Δημ.Σταθακόπουλος καὶ Νικ. Ἀσπιώ- της τότε καὶ προσφάτως (τεῦχος 195) ὁ κύριος K.Σκαβάντζος ἐπέμεναν καὶ ἐπιμένουν, ὅτι ἡ ἄποψίς μου αὐτὴ εἶναι λανθασμένη, ἀφοῦ, ὅπως ἰσχυρίζεται τοὐλάχιστον ὁ κ. Σκαβάντζος, «εἶναι ἄποψις ἐναντία ὄχι μόνον εἰς τὴν διεθνῆ βιβλιογραφίαν ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν κοινὴν λο- γικήν».Ὡστόσο οὐδὲν ἀνέφερε ἐκ τῆς διεθνοῦς βιβλιογραφίας. Ὅσο γιὰ τὴν κοινὴν λογι- κήν, αὐτὴ οὐδεμία ἁρμοδιότητα διαθέτει περὶ τοῦ ἐν λόγῳ θέματος. Ἀπαξιώνοντας λοιπὸν χάριν τῆς ἀλήθειας νὰ δεχθοῦμε τὴν «κοινὴν λογικήν», ἂς δώσουμε τὸν λόγο στὴν εἰδικὴν λογικήν, ἡ ὁποία ὡς ἱστορικὴ τυγχάνουσα εἶναι καὶ ἡ ἀληθής: (Πλὴν τοῦ πρώτου λήμματος ἅπαντα τὰ λοιπὰ ἐλήφθησαν ἐκ τῆς «Ἐγκυκλοπαιδείας τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Μουσικῆς»τοῦ Σ. Μιχαηλίδη). – Ρυθμός:πᾶσα ὁμαλῶς ἐπαναλαμβανομένη κίνησις (Liddell - Scott). – Πλάτων («Νόμοι» B´ 665A):«Τῇ δὴ τῆς κινήσεως τάξει ρυθμὸς ὄνομα εἴη»(Ρυθμὸς ὀνο- μάζεται ἡ τάξι τῆς κινήσεως). Τὰ ὑλικὰ τοῦ ρυθμοῦ εἶναι «οἱ λέξεις, τὸ μέλος καὶ ἡ κίνησι τοῦ σώματος».