ΑΙΣΙΜΑ KAI ΑΔΗΡΙΤΑ Τὸ ἀδιέξοδο τῆς Τέχνης Ἡ ἰδεολογικὴ σύγχυση καὶ ἡ ἠθικὴ παρακμὴ τῆς σύγχρονης κοινωνίας ἀποτυπώ- θηκαν καὶ φέτος στὰ δύο παγκόσμια «φεστιβὰλ» κινηματογράφου τόσο στὴν Ἀμε- ρικὴ (Χόλυγουντ) ὅσο καὶ στὴν Εὐρώπη (Κάννες). Τὰ σενάρια τοῦ συνόλου σχεδὸν τῶν ταινιῶν ποὺ προβλήθηκαν, περιστράφηκαν γύρω ἀπὸ τὴν σεξουαλικὴ διαστρο- φή, τὰ ναρκωτικά καὶ τὸ παθιασμένο κυνήγι τοῦ χρήματος. Οἱ ἥρωες τῶν ταινιῶν (ἂν μποροῦν νὰ χαρακτηρισθοῦν «ἥρωες») ἐμφανίζουν ἕνα κατεστραμμένο ψυχισμὸ μιᾶς μοναχικῆς ζωῆς, ζητώντας νωθρὰ τὴν ἀπόλαυση μιᾶς ἀρρωστημένης ἡδονῆς. Οἱ προ- βάλλουσες οἰκογένειες διαλυμένες, τὰ ἔνστικτα τῆς μητρότητας καὶ τῆς πατρότητας ἀκρωτηριασμένα, οἱ ἀνθρώπινες σχέσεις ἀναίσθητες. Στὸ πρόσφατο 51ο «φεστιβὰλ» τῶν Καννῶν ἡ δυσωδία τῆς σήψης ἦταν ἰδιαίτερα αἰσθητή. Καὶ ἀναρωτιέται κανείς: Αὐτὸ εἶναι καταληκτικὰ τὸ περιεχόμενο τῆς ζωῆς τοῦ σημερινοῦ ἀνθρώπου; Δὲν ὑπάρ- χουν ὑγιεῖς, δημιουργικὲς ὄψεις; Καὶ ἂν ναί, γιατὶ δὲν προβάλλονται; Καὶ τελικά, ἂν ἡ Τέχνη ἀνακυκλώνῃ καὶ προτείνῃ ὡς ὑπόδειγμα τὴν κοινωνικὴ παθογένεια, χωρὶς νὰ ἀνακαλύπτῃ νέους δρόμους ἀναγέννησης καὶ πνευματικῆς ἀνάπλασης, ποιὸς ὁ λόγος νὰ ὑπάρχῃ, νὰ χρηματοδοτῆται καὶ νὰ βραβεύεται; Ἡ «ἀνακύκλωση» τοῦ Μὰρξ Π.Λ.K. Ὅταν ὁ Μὰρξ τὰ «ἔβαζε» μὲ τὸν καπιταλισμὸ ἢ προέβλεπε τὶς ἀδυναμίες του, μὴ νο- μίζουμε ὅτι ἔκανε κριτικὴ ἢ ἀνακαλύψεις. Ὄχι, μέσα ἀπὸ τὸ ἴδιο σύστημα ἦταν σὲ σκη- νοθετημένη ἀντίθεση, ἡ ὁποία ἔθρεψε τὸν καπιταλισμό· καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ παρίστανε τὸν ἐπαναστάτη, ἀποδείχθηκε στὶς μέρες μας ὅτι ὑπηρέτησε θαυμαστὰ τὸ ἀδερφάκι του αὐτό. Ἔτσι τὸ παιγνίδι καπιταλισμὸς - μαρξισμὸς ἦταν δικό «τους». Τὸ «homo economicus» εἶναι ἡ μεγαλύτερη ὕβρις γιὰ τὴν ἀνθρώπινη ὑπόσταση. Τώρα σπεύδουν μερικοὶ σὲ διάφορα ἔντυπα, καὶ ἐνῶ κλείνει μία δεκαετία ἀπὸ τὴν ἐμφανῆ κατάρρευση τοῦ Μαρξισμοῦ, καὶ ἀνακυκλώνουν τὸν Μάρξ. «Ὁ Ἑβραῖος σὰν φτωχύνῃ τὰ παλιὰ τεφτέρια ἀνοίγει» Κλειστὸ άπὸ τὸ 1984 Π.Γ. Τὸ μουσεῖο Κιάτου, ὅπου φιλοξενοῦνται τὰ ἐκθέματα ἀπὸ τὴν εὐρύτερη περιοχὴ τῆς ἀρχαίας Σικυῶνος, παραμένει κλειστὸ ἀπὸ τὸ 1984. Ὁ συναγερμὸς ἐν λειτουργίᾳ, τὸ δάπεδο ὡλοκληρωμένο, ὅπως καὶ ἡ στέγη παρὰ τὶς ἀτέλειες κατασκευῆς της, αἰτία κινδύνου γιὰ πολλὰ ἀπὸ τὰ ἐκθέματα, οἱ ὑπάλληλοι, ὀκτὼ τὸν ἀριθμό, παρόντες στὶς θέσεις τους. Τί ἀπομένει ἆραγε γιὰ νὰ ἐπαναλειτουργήσῃ τὸ μουσεῖο; Ὁ ἀρχαιολογικὸς χῶρος σὲ οἰκτρὴ κατάσταση, χορταριασμένος, ἡ πόρτα ὀρθάνοιχτη καὶ σκουριασμέ- νη, καὶ ἐκεῖ ἀνάμεσα στὶς ἀγριάδες, ἀνάμεσα στὰ ἄλλα ἀρχιτεκτονήματα ξεπροβάλλει ἕνα καταπληκτικὸ γυμναστήριο σὲ δύο ἐπίπεδα, μεγάλης ἐκτάσεως καὶ κάλλους, μὲ μία πανέμορφη κρήνη στὸ μέσον τῆς παλαίστρας. Λίγο πιὸ ἐκεῖ ἕνα ἐπιβλητικὸ θέατρο, παρατημένο στὴν τύχη του κι αὐτό, δίπλα στὸ ἀρχαῖο στάδιο, ποὺ μόλις διακρίνεται ἀπὸ τὰ ἔμπειρα μόνο μάτια. Πινακίδες, ἐνδείξεις γιὰ τοὺς χώρους; Ἀπολύτως τίποτα.