Ἕνας ἄγνωστος σπουδαῖος πολιτισμὸς ἀνακαλύπτεται στὴν περιοχὴ Ἐλασσόνος Κύριε διευθυντά, Ἐξαιρετικὸ ἐνδιαφέρον, ἱστορικὸ καὶ ἀρχαιολογικό, παρουσιάζει ἡ περιοχὴ τῆς ὀρεινῆς Περ- ραιβίας (ἐπαρχία Ἐλασσόνας), περιοχὴ ξεχασμένη ἀπὸ φορεῖς καὶ ὑπεύθυνους, μὰ τόσο πολύτιμη γιὰ μᾶς, ἀφοῦ ἐκεῖ ἀπὸ τὸ 1995 μέχρι καὶ σήμερα ἡ ἀρχαιολογικὴ σκαπάνη φέρνει στὸ φῶς ἕναν ἀνε- πανάληπτο πολιτισμό. Ὅπως εἶναι γνωστό, ἡ περιοχὴ γειτνιάζει μὲ τὸν κάμπο τῆς Λάρισας καὶ μὲ τὴν Κοζάνη (μὲ τοὺς κατοίκους τῆς ὁποίας – Ἑλιμιῶτες – οἱ Θεσσαλοὶ εἶχαν διενέξεις στὰ Ρωμαϊκὰ χρόνια, ὅπως συνά- γεται ἀπὸ ἀντίστοιχα εὑρήματα). Σ’ αὐτὴ λοιπὸν τὴν ὀρεινὴ ζώνη τῆς Θεσσαλίας κάποτε ἀναπτύ- χθηκε ἡ πρώτη μορφὴ ἀμφικτυονίας: ἡ «περραιβικὴ τριπολῖτις». Μία ὁμοσπονδία τριῶν πόλεων μὲ κοινὸ νόμισμα, ἱερατεῖο καὶ διοίκηση καὶ μὲ ἕνα ἀξιόλογο γιὰ τὴν ἐποχὴ πολιτισμό, ὅπως φανερώ- νουν χιλιάδες εὑρήματα: ἐπιτύμβιες στῆλες, νομίσματα, τάφοι, ναοί, κτερίσματα, ἀγάλματα κ.ἄ. Ἡ περιοχὴ ὅμως αὐτὴ ἐκαυχᾶτο καὶ γιὰ κάτι ἄλλο πολὺ πρὶν τὰ κλασσικὰ χρόνια: Γιὰ τὴ συμμε- τοχή της στὸνΤρωικό Πόλεμο μὲ εἴκοσι δύο πλοῖα, ἀφοῦ ὁ Ὅμηρος στὴν ραψωδία B 748 κ.ἑ. τῆς Ἰλιάδος φέρει τοὺς «μενεπτολέμους Περραιβούς», ποὺ κατοικοῦσαν τὴν θεσσαλικὴ Δωδώνη καὶ «ἐνέμοντο» τὰ νερὰ τοῦ Τιταρησίου, ἑνὸς ποταμοῦ ποὺ μόνο στὴν περιοχὴ αὐτὴ ὑπάρχει μ’ αὐτὴ τὴν ὀνομασία, νὰ ξεκινοῦν ἀπὸ τὴν Κύφο (= περιοχὴ στὸ Δῆμο Σαρανταπόρου) γιὰ τὴ μεγάλη ἐκστρα- τεία. Ἰδιαίτερης ἀξίας δὲ εἶναι καὶ ἡ στήλη μὲ τὰ ὀνόματα τῶν πολεμιστῶν ποὺ ἔλαβαν μέρος στὴν ἐκστρατεία, ποὺ βρέθηκε ἐδῶ καὶ δεκαετίες στὴν τοποθεσία Πύθιο. Ἐπίσης ἡ ἱστορία τῆς περιοχῆς ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ κάτι μοναδικὸ: Ὅπως ὁ παρακείμενος Ὄλυ- μπος φιλοξένησε καί δόξασε τὸ Δωδεκάθεο, ἔτσι καὶ ἡ Πελασγική, Θεσσαλικὴ Δωδώνη, περιοχὴ τῆς ὀρεινῆς Περραιβίας μὲ ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα γιὰ τὴν ἱστορία της ὣς καὶ ἀπὸ τὸν Ὅμηρο ἀκό- μη (Ὀδύσσεια ξ 325-330, Ἰλιάδα B 748 κ.ἑ., Π 230-235 κ.ἑ.) ἐπινόησε καὶ λάτρεψε πρὶν ἀπὸ τὴ γέν- νηση τοῦ Δωδεκαθέου τὴν Μάνα Γῆ, τὴ θεὰ Φύση, ποὺ τὴν ὑπηρετοῦσαν οἱ ἀνιπτόποδες (= ξυπό- λυτοι) Σελλοί (Ἰλιάδα Π 231-236). Σ’ αὐτὴ λοιπὸν τὴν περιοχὴ μὲ τὴ συγκλονιστικὴ ἱστορία προ- καλοῦν σάλο στὰ ὑπάρχοντα δεδομένα γιὰ τὴν ἀρχαία ἐποχὴ τὰ χαρακτηριστικὰ τῶν κατοίκων της ἤθη:πῶς ἐξελάμβαναν τὸ θεῖο πρὶν τὸ Δωδεκάθεο, πῶς ἔθαβαν τοὺς νεκρούς τους, μαντεῖα καὶ ἱε- ρά κ.τ.λ. Βεβαίως ἡ ἀρτηριοσκλήρωση τῆς κρατικῆς μηχανῆς, τὰ γρανάζια τῆς γραφειοκρατίας καὶ οἱ βραδεῖς ρυθμοὶ τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ὑπηρεσίας κάνουν τὶς προσπάθειές μας γιὰ ἔρευνα νὰ μοιά- ζουν ὅτι βαδίζουν μὲ βήματα χελώνας. Ὑπηρετώντας ἀπὸ τὴ θέση τοῦ ἀντιδημάρχου τὸν τομέα τοῦ Πολιτισμοῦ θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἔβαλα τὸ δικό μου λιθαράκι, γιὰ νὰ γίνῃ γνωστὸς ὁ τόπος μου καὶ ν’ ἀρχίζῃ δειλά-δειλά ν’ ἀποκαλύπτεται ἕνας μοναδικὸς πολιτισμός, ποὺ ὅσο κι ἂν τὸ Ἑλληνικὸ κράτος (σ’ ὅλες του τὶς δομές: πολιτική, οἰκονομία κ.τ.λ.) προσπαθεῖ νὰ ὑποσκελίσῃ, θὰ ὑπάρξουν οἱ ἀγωνιστικὲς δυνάμεις, ποὺ θὰ ἀποκαλύπτουν καὶ θὰ φωτίζουν τὶς μνῆμες ἀλλὰ καὶ τὶς σκιὲς τοῦ παρελθόντος. Γι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους καλῶ ὅλους τοὺς φορεῖς ἀλλὰ κι ὅλες τὶς ἐλεύθερες φωνὲς καὶ τὶς ἄγρυπνες συνειδήσεις νὰ μεταφέρουν τὸ ἐνδιαφέρον τους σὲ περιοχὲς σὰν τὴ δική μας, γιὰ νὰ πάψῃ ἐπιτέλους νὰ εἰσπράττεται μονοπωλιακὰ ἡ δόξα τῆς Ἱστορίας ἀπὸ μεμονωμένα γεωγραφικὰ δια- μερίσματα καὶ πρὸ πάντων νὰ μὴν «παραχώνεται» καὶ νὰ μὴν παραχαράσσεται ἡ ἴδια ἡ ἀλήθεια. Φιλικὰ Ἀθανάσιος Δαρδούμπας Πρόεδρος Τουριστικῶν Γραφείων Ἐλασσόνα Θεσσαλίας