ΑΛΤΑΝΗ Ἢ ἑρμηνεία τῶν ὀνείρων στὰ "Ενστη τοῦ ὍΌμηοου ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΕΓΠΗΙΣΗ- ΒΟΜΒΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΡΑΟΟΥΣ Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες ἐπίστευαν ὅτι τὸ ὄναρ (ὄνειρο) προήρχετο ἀπὸ τὸν Δία: «καὶ γὰρ τ᾽ ὄναρ ἐκ Διός ἐστιν», λέει ὃ Ὅμηρος (Ἰλ. Α 64). "Οχι ὅμως µόνον ἐκ Διός. Δυ- νατὸν νὰ προήρχετο καὶ ἀπὸ τοὺς Καταχθονίους Θεούς, τὶς ψυχὲς τῶν ἡρώων, ἀκόμη δὲ καὶ ἀπὸ ἱέρακες ποὺ εἶχαν Φονευθῇ. Διότι ὁ ἱέραξ καὶ μάλιστα ὁ κίρκος, εἶδος ἱέ- ρακος, ἦταν μαντικὸ πτηνό, ἀγγελιαφόρος τοῦ ᾿Απόλλωνος (0δ. ο 525). “Ο ὕπνος γιὰ τὸν ἀρχαῖο “Ἕλληνα ἦταν ἡ μεταξὺ ζωῆς καὶ θανάτου κατάστασις, ποὺ τὸν ἀπελευθέρωνε ἀπὸ τὰ δεσμὰ τῆς ὕλης. Ἢ ἄποψις αὐτὴ ἐντοπίζεται στὸν ᾿Ορφικὸ Ὕμνο τοῦ Ὕπνου: «καὶ δεσμεύεις τὰ σώματα μὲ δεσμά, ποὺ δὲν εἶναι κατασκευασµέ- να ἀπὸ χαλκό». Ὃ ὕπνος ἦταν ἡ προετοιμασία γιὰ τὸν Μεγάλο Ὕπνο, ποὺ ἀκολουθοῦσε τὴν φυσικὴ παραμονὴ στὴν ἔνσαρχη κατάστασι. Ἡ κατάστασις τοῦ ὕπνου δὲν ἦταν τὸ σκότος καὶ ἡ λήθη τῆς ἐκμήδενίσεως, διότι μὲ τὴν παρεμθολή τοῦ ὀνείρου θυμόταν ὁ κοιμώμενος ὅτι ἡ ὕπαρξίς του ἐρχόταν σ᾽ ἐπαφὴ σὲ χώρους γνωστοὺς ἢ καὶ ἀγνώστους μὲ ἄλλες ὀντότητες γνωστές. ἄγνωστες ἢ καὶ νεκρούς. Ἐπικοινωνοῦσε μὲ αὐτοὺς λαμ- θάνοντας συµθουλές, ὑποδείξεις. ὁδηγίες. ἀκόμη καὶ λύσεις στὰ προθλήµατά του. Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, ὅταν ἐπέστρεφε ἀπὸ τὸ νυχτερινό του ταξίδι, ποοσπαθοῦσε νὰ τὸ θυ- ιιηθῇ. Ἢ ἐρμηνεία τῶν ὀνείρων δὲν ἦτο προσιτὴ στὸν καθένα. Ἢ ἐξήγησις προὐπέθετε μα- χρὰ πεῖρα καὶ παρατήρησι. Οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὴν ἐξήγησι τῶν ὀνείρων ὠνομάζοντο ὀνειρομάντεις, ὀνειροχρῖται, ὀνειροπόλοι καὶ ὀνειροσκόποι. Μὲ τὴν πάροδο τῶν ἐτῶν ἀπέκτησαν μεγάλη πεῖρα καὶ οἱ ἐξηγήσεις τῶν ὀνείρων ἀντικατοπτρίζουν τὴν ἀλήθεια σὲ πολλὲς περιπτώσεις ποὺ οἱ ἱστορικὲς μαρτυρίες φαίνονται πραγματικές. Ὁ Ἐφέσιος ᾿Αρτεμίδωρος συνεκέντρωσε τὶς μαρτυρίες τῶν προγενεστέρων του ὀνειρομάντεων, προϊὸν τῆς πείρας καὶ τῶν παρατηρήσεών των, σὲ μία χλεῖδα, τὴν ὁποίαν ἔκτοτε καὶ µέχρι σήμερα ἀκόμη συμδουλεύονται οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὴν ἑρμηνεία τῶν ὀνείρων. ΙΠ. ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΕΙΔΗ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ Τὰ ὄνειρα ἐχωρίζοντο σὲ πέντε µεγάλες κατηγορίες: Τὸν χρηματισμόν, τὸ ὅραμα, τὸν ὄνειρον, τὸ ἐνύπνιον καὶ τὸ φάντασμα. ᾽Απὸ τὶς πέντε κατηγορίες οἱ τρεῖς εἶχαν χαρα- κτῆρα μαντικό. «Ὁ χρηματισμὸς ἦτο ἀπάντησις μαντικὴ ἢ χρησμοῦ, ἐντολὴ ἢ προ- σταγὴ θεία» (Μέγα Λεξικὸν Δ. Δημητράκου). Κατὰ τὸν χρηματισμὸν ἐνεφανίζετο ὁ ἴδιος ὁ θεὸς ἢ ὁ δαίμων. μεταμορφωμένος ἢ ὄχι καὶ συνωμιλοῦσε μὲ τὸν ἀνῦρωπο.