HH ΚΚΙΙΝΝΗΗΣΣΙΙΣΣ ΤΤΩΩΝΝ ΙΙΔΔΕΕΩΩΝΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΛΕΥΡΗΣ, Ὁ γέλως στὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες ὡς λαὸς ποὺ δεχόταν τὶς παρορμήσεις τῆς ζωῆς μὲ ἐλευθερία καὶ ἀγαθὴ προαίρεση θὰ ἦταν ἀδύνατον νὰ μὴν καλλιεργήσουν ὁτιδήποτε τοὺς δη- μιουργοῦσε εὐχάριστη διάθεση. Τὸ γέλιο εἶναι μία θεμελιώδης ἔκφραση, ποὺ ἀντα- νακλᾶ τὴν ἰσορροπημένη ψυχοσύνθεση ἀλλὰ καὶ τὸν αὐθορμητισμὸ τοῦ Ἕλληνα. Ὁ κ. K. Πλεύρης στὴν ἐν τίτλῳ ἱστορικὴ μελέτη περὶ τοῦ γέλωτος καὶ κατ’ ἐπέ- κτασιν τοῦ «χιοῦμορ» στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα προβαίνει σὲ ἐξαντλητικὴ ἀνάλυση τοῦ ψυχοσωματικοῦ αὐτοῦ φαινομένου τόσο στὴ θεωρητικὴ ὅσο καὶ στὴν πρακτικὴ μορφή του. Δὲν θὰ ἦταν ἴσως ὑπερβολὴ νὰ λεχθῇ, ὅτι τὸ γέλιο στὴν ἀρχαιότητα ἀποτελοῦσε ἕνα εἶδος ἐπιστήμης καὶ τέχνης ταυτόχρονα, καθὼς ἐμπεριεῖχε στοιχεῖα ψυχολογίας, πολιτισμοῦ, κοινωνιολογίας, ἱστορίας καὶ ἠθικῆς. Ὁ πολιτισμὸς τῶν προγόνων μας κατέχει ἕνα ἀνεπανάληπτο πρωτεῖο στὴν ἐμφάνιση, τὴν ἀνάπτυξη καὶ τὴν διαιώνιση τοῦ χιοῦμορ καὶ τοῦ γέλωτος. Οἱ ἱστορικὲς μαρτυρίες εἶναι γεμᾶτες ἀπὸ σκώμματα, λογοπαίγνια, εὐφυολογήματα, σοφίσματα, μύθους, φλύακες καὶ ἀνέκδοτα τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων, πράγματα ποὺ ἐλάχιστα ἢ καθόλου ἐμφανίζο- νται στὶς παραδόσεις ἄλλων λαῶν. Ἡ δομὴ τῶν περιεχομένων τοῦ βιβλίου εἶναι τετραμερής. Στὸν σύντομο πρόλογο ὁ συγγραφέας προσεγγίζει τὸ περιεχόμενο τοῦ γέλωτος κατὰ τὴν ἀρχαιοελληνικὴ ἀντίληψη, καυτηριάζοντας παράλληλα τὴν ἀπουσία πανεπιστημιακῶν ἐργασιῶν καὶ διατριβῶν ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ θέματος τοῦ γέλωτος. Κατόπιν στὴν εἰσαγωγὴ κάνει Ἄγαλμα καὶstatue «Γιατί τὰ σπάσαμε τ’ ἀγάλματά των, γιατὶ τοὺς διώξαμε ἀπ’ τοὺς ναούς των; Διόλου δὲν πέθαναν γι’ αὐτὸ οἱ θεοί. Ὠ γῆ τῆς Ἰωνίας, σένα ἀγαποῦν ἀκόμη, σένα οἱ ψυχές των ἐνθουμοῦνται ἀκόμη.» [Κωνσταντῖνος Καβάφης] Τὶ θὰ πῇ ἄγαλμα; Ὑπῆρχε καιρὸς ποὺ ἀγάλματα δὲν ὑπῆρχαν, ὅπως δὲν ὑπῆρχε καὶ ἡ λέξη ἄγαλμα. Κάναμε ὡς ἕλληνες πρῶτα τὴ λέξη. Εἴχαμε τὴ λέξη στὸ λεκτικό μας ὁπλοστάσιο, καὶ ὅταν ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἔκανε τὸ πρῶτο θαυμαστὸ ἄγαλμα, τὸ ὠνομά- σαμε ἄγαλμα. Τί θὰ πῇ λοιπὸν ἄγαλμα; Εἴχαμε πρῶτα τὴ λέξη ἀγαλλίαση,ποὺ σημαίνει μεγάλη χαρά, εὐφροσύνη. Φυσικὰ ἔχου- �