ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
204ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1998
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Το αίσχος και όνειδος του Παλίμψηστου — ΓΕΩΡΓΑΝΑΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΤΟ ΑΙΣΧΟΣ ΚΑΙ ΟΝΕΙΛΟΣ ΤΟΥ ΠΑΛΙΜΨΗΣΤΟΥ
Στὸν ᾿Ελληνικὸ καὶ παγκόσμιο τύπο προσφάτως προεθλήθη, ὡς γνωστόν. ἡ ὑπόθεσις
τῆς δηµοπρατηθείσης ἀπὸ τὸν οἶκο «Κρίστις» ἐπιστολῆς τοῦ Συρακοσίου ᾿Αρχιμήδη σὲ
παλίμψηστο κώδικα τοῦ 12ου αἰ. μ.Χ. ἀντὶ ποσοῦ 550.000.000 δραχμῶν περίπου.
΄Ο μέγας μαθηματικός. μηχανικός, ναυπηγός, γεωμέτρης καὶ ἐφευρέτης ἔζησε ἀπὸ τὸ
287 ἕως τὸ 212 π.Χ. Τὰ πληρέστερα «Απαντά» του δαπάναις τοῦ Τ.Ε.Ε. ἐξέδωσε ὁ ὅνε-
θνοῦς φήμης “Ἕλλην μαθηματικὸς Εὐάγγελος Σταμάτης σὲ 4 τόμους, ποὺ ἐξηντλήθησαν
πρὸ τοῦ θανάτου του. Σημειωτέον ὅτι μόνος ὁ «Δαυλὸς» δημοσίευσε νεχρολογίαν καὶ φω-
τογραφίαν τοῦ ἀπολεσθέντος μεγάλου “Ἕλληνος συγγραφέως (τεῦχος ἀρ. 107. [990).
΄Ο ᾿Αρχιμήδης. συγγραφεὺς πολυγράφος πολλῶν ἔργων ἀπολεσθέντων. ἔστειλε ἐπι-
στολὴν πρὸς τὸν σὐγχρονόν τοι μαθηματικὸν καὶ γεωμέτρην Ἐρατοσθένη. διευθυντὴν τῆς
διὀλιοθήκης ᾿Αλεξανὸρείας. τῆς ὁποίας ἀντίγραφον διεσώθη στὸ δημοπρατηθὲν παλίμ-
φηστον,
“᾿Ιστορικὸν τοῦ Κώδικος: .ὋΟ Παπαδόπουλος Κεραυμεύς, ἐρευνητὴς - παλαιογράφος. τὸ
1800 ἐντόπισε στὴ διθλιοθήκη τοῦ Μετοχίου Παναγίου Τάφου Κωνσταντινουπόλεως περ-
γαμηνὸ κὠδιχα παλίμψηστο (περγαμηνή. τῆς ὁποίας ἀπεξέσθη τὸ ἀρχικὸ κείµενο καὶ
ἐγράφη νὲο θρησκευτικὸ ὑπὸ καλογήρου πιθανῶς), στὸ ὁποῖον διέκρινεν ὁ εὑρέτης πα-
λαιὰν μαθηματικὴν γραφὴν μετὰ γεωμετρικῶν καὶ ἄλλων σχεδίων. Πληροφορηθεὶς τοῦτο
ὁ Τζ, Χάιμπεργχ. Δανὸς φιλόλογος. µετέθη εἰς Κωνσταντινούπολιν τὸ 1906: ἀντελήφθη
ὅτι τὸ διακρινόµενον κείµενον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου καθέτως ἐγράφη μεταγενέστερο θρήσκευ-
τικόν, ἦτο ἡ πρὸς ᾿Ερατοσθένην ἐπιστολὴ τοῦ ᾿Αρχιμήδη μὲ τίτλον «Περὶ τῶν μὴ χανικῶν
θεωρημάτων πρὸς ᾿Ερατοσβένην ἔφοδος «Ξμέθοδος»». ἄναφερομένη στὴν ἐγκυκλοπαί-
δεια Σούδα ἢ Σουΐδα, ἀγνώστου κειµένου. .ὋΟ Χάιμπεργκ, ἀσθενοῦς ὁράσεως λόγω γή-
ρατος. συμπεριέλαδε τὸ ἀναγνωσθὲν κείμενο μὲ κενὰ σὲ τρίτομη ἔκδοσι τῶν «Απάντων»
τοῦ ᾿Αρχιμήδους.
Στὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο Γάλλος στρατιωτιχκὸς ἀφῄρεσε τὸ παλίμψηστο ἐκ τῆς 6ι-
θλιοθήκης Κωνσταντινουπόλεως: πιθανώτατα ὑπὸ τῶν κληρονόμων του ἐδόθη στὸν οἶκο
«Κρίστις» πρὸς δηµοπράτησιν. Τὸ παλίμψηστον τοῦτο ἀποτελεῖ µέρος τῆς πνευματικῆς
µας κληρονομίας οἰκουμενικῆς σημασίας διὰ τὴν ἐπιστήμην, ἰδιαιτέρως ὅμως διὰ τὴν
Ελλάδα καὶ τοὺς Ἓλληνας, Εἰδικοὶ Ἕλληνες ἐπιστήμονες μὲ σύγχρονα µέσα θὰ ἦσαν εἰς
θέσιν νὰ ἀναγνώσουν καὶ ἐπανασυνθέσουν πλήρως τὸ ἀποξεσθὲν κείμενον. ποὺ εὐτυχῶς
διακρίνεται εἰσέτι.
Πανεπιστημιακὸς καθηγητής, ἅμα τῇ ἀναχοινώσει τῆς ὑπάρξεως καὶ δηµοπρατήσεως
τοῦ παγκοσμίου ἐνδιαφέροντος παλιμψήστου, ἔσπευσε πρὸς τὸν ὑπουργὸ Πολιτισμοῦ
(ποίου; τοῦ... Ρωμαίικου:), ἐλπίσας ὁ ἀφελὴς στήν... ἀμέριστη κρατικὴ συµπαράστασι! Ἡ
ἀπάντησις τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ φυσικὰ ὑπῆρξε ἀρνητική, διότι δῆθεν δὲν ἠδύνατο νὰ
διατεθῇ τὸ... ὑπέρογχο χονδύλιο τοῦ ποσοῦ ἐκκινήσεως τῶν 300 ἑκατομμυρίων δραχμῶν
(ἑνὸς ἑκατομμνρίου δολλαρίων)!!!
Πράγματι εἰς τὸν διαγωνισμὸν ἐνεφανίσθη καὶ ἐχπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους,
ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν ἐπλειοδότησε, διότι δὲν εἶχε χρήματα!!! Οὐδέποτε ἀπὸ ἐπίσημο χρά-
τος ὑπῆρξε τόσον χυδαῖος ἐμπαιγμός... Θὰ ἠδύνατο καὶ ὁ αὐστηρότερος Χριτῆς ἐπιεικῶς
νὰ Ἀρίνῃ τὸν ἐν λόγῳ πανεπιστημιακὸν ἐμφανῶς καλοζωισμένον ὑπουργόν, ἄν ὀλίγους
μῆνας ἐνωρίτερον δὲν διέθετε τὸ διπλάσιον σχεδὸν ποσὸν 500 ἑκατομμυρίων ἀρχικῶς. τοῦ
ὁποίου θὰ ὑπάρξῃ θεθαία ὑπέρόασις. διὰ τὴν ἀνέγερσιν εἰς Καλαμάταν τοῦ πατριωτικοῦ