ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
206ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1999
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Τα"παράξενα" του ρόλου του Παύλου και ο εμπρησμός της Ρώμης επί Νέρωνος — ΑΤΤΑΒΥΡΙΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Τὰ «παράξενα» τοῦ ρόλου τοῦ Παύλου
καὶ ὁ ἐμπρησμὸς τῆς Ρώμης ἐπὶ Νέρωνος
TA ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΩΝ ΕΓΚΥΡΩΝ ΠΗΓΩΝ
I. Εἰσαγωγὴ
Ὁ μέγας μυστήριος, ὁ γνωστὸς ἄγνωστος, ὁ παράξενος ταξιδιώτης.Πέθα-
νε ἐπὶ Νέρωνος τὸ 64 μ.X., δύο ὅμως σοβαροὶ ἐκκλησιαστικοὶ συγγραφεῖς, ὁ
Εὐσέβιος Καισαρείας κι ὁ Ἱερώνυμος, τοποθετοῦν τὸν θάνατό του στὰ 67
μ.X. Ὡστόσο πιάστηκε τὸ 64 μ.X. στὶς μέρες τῆς πυρπόλησης τῆς Ρώμης. Σ’
αὐτὴ τὴν πυρκαγιά κάηκαν τὰ πιὸ ξακουστὰ οἰκοδομήνατα: Ὁ Ἱππόδρο-
μος, τὸ Παλατῖνο, οἱ ναοὶ τῆς Σελήνης, τοῦ Δία, τοῦ Ἡρακλῆ καὶ ἄλλα. Μά-
λιστα διωχετεύτηκε ἡ φήμη πὼς τὴ φωτιὰ τὴν ἔβαλε ὁ Νέρων. Ὅμως αὐτὴ ἡ
ἐκδοχὴ στὸν σοβαρὸ ἐρευνητὴ μόνο μειδίαμα προκαλεῖ. Μέ ὅσα τουλάχιστον
ἀναφέρουν ὁ Τάκιτος κι ὁ Σουετώνιος ὁ Νέρων ἦταν ὄντως φύση καλλιτε-
χνική. Λάτρευε τὴν ὀμορφιὰ τῆς ζωῆς, τὴν ποίηση, τὸν ἀθλητισμὸ κι ἦταν
γοητευμένος ἀθεράπευτα ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸ Πνεῦμα. Σεβόταν ἀπεριόριστα
ὅλα τὰ ἱερὰ σεβάσματα τῆς Ρώμης. Ἦταν ὁ πρῶτος μὴ χριστιανικὸς αὐτο-
κράτορας ποὺ μὲ νόμους νοιάστηκε γιὰ τοὺς φτωχοὺς καὶ τοὺς δούλους. Ἀπα-
γόρεψε τὶς μονομαχίες, γιατὶ μισοῦσε τὸ αἷμα. Ἀνέβαλλε νὰ ὑπογράψῃ θα-
νατικὲς καταδίκες, γιὰ νὰ πεθάνουν οἱ κατάδικοι στὰ γεράματά τους. Διέταξε
τὸ σταμάτημα τῶν πολέμων, γιὰ νὰ σταματήσῃ τὸ δουλεμπόριο, ποὺ ἀπὸ αὐτὸ
πλούτιζαν οἱ συγκλητικοί. Ὑπῆρξε πάνω ἀπ’ ὅλα φιλέλληνας. Δύο φορὲς
ἦλθε στὴν Ἑλλάδα, πῆρε μέρος στοὺς Ὀλυμπιακοὺς ἀγῶνες, χάρισε τὴν ἐλευ-
θερία στὴν Πελοπόννησο καὶ γιὰ πέντε χρόνια ἀπάλλαξε τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ
φόρους. Ἔτσι ἡ φιλολαϊκὴ καὶ φιλελληνική του πολιτικὴ ξεσήκωσε ἐναντίον
του τὴν πλουτοκρατία καὶ τὸν Ἰουδαιοχριστιανισμό, ποὺ ἀπὸ κοινοῦ προ-
ωθοῦσαν τὴν δολοφονία του μὲ ἀρχηγὸ τῆς συνωμοσίας τὸν δάσκαλό του Σε-
νέκα.
Τὴν ἡμέρα λοιπὸν τῆς πυρκαγιᾶς ὁ Νέρων κήρυξε σὲ πένθος τὴν πόλη κι
ἔδωσε τὸ εἶναι του γιὰ τὴν περίθαλψη τῶν θυμάτων τῆς πυρκαγιᾶς καὶ γιὰ
τὴν ἀποκατάσταση τῶν ζημιῶν. Συνεπῶς μία τέτοια πρωτόγνωρη γιὰ τὴν
ἐποχὴ προοδευτικὴ ψυχὴ ἦταν ἀδύνατο νὰ θέλησε νὰ κάνῃ ἕνα τέτοιο μεγά-
λο κακό. Δὲν εἶναι ὅμως παράξενο, ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ Τάκιτος, ὅτι συ-
ναντοῦσε κανεὶς στοὺς δρόμους τὴν ἡμέρα τῆς πυρκαγιᾶς ἀνθρώπους μ’ ἀναμ-
μένους δαυλούς, ποὺ τοὺς πετούσανε μέσα στὰ σπίτια, ἐπεκτείνοντας ἔτσι τὴ
φωτιά;