ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
211ΙΟΥΛΙΟΣ 1999
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Απρογραμμάτιστα "πειράματα" θεμελιώνουν την ύπαρξη του "πληροφοριακού αιθέρα" — ΑΝΑΛΥΤΗΣ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
᾿᾽Απρογραμμάτιστα «πειράµατα» δείχνουν
τὴν ὕπαρξη τοῦ «πληροφοριακοῦ αἰθέρος»
ΜΙΑ ΠΕΡΙΕΡΓΗ ΣΥΜΠΤΩΣΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΩΝ
ΤΟΥ«ΔΑΥΔΟΥ»ΙΚΑΙΤΟΥ«ΝΕΜΡΟΙΓΝΤΙ5Τ»Σ...
ἑ προηγούμενο τεῦχος τοῦ «Δαυλοῦ» (Απρίλιος 1999) δημοσιεύθηκε ἄρθρο τοῦ γρά-
δ φοντος τὸ παρὸν μὲ τὸν τίτλο: «“Πληροφορία" μιὰ παράξενη ἔννοια μὲ πολλὰ “πρό-
σωπα” στὶς ἐπιστῆμες». Ὃ δὲ ἐκδότης ὑπέθαλε ἐν τίτλῳ τὸ ἐρώτημα: «Εἶναι (ἡ πληρο-
φορία) ἡ γενεσιουργὸς αἰτία τῶν φυσικῶν νόμων;». Στὸ κείμενο, ποὺ ἦταν συνέχεια προη-
γουμένου σχετικοῦ ἄρθρου στὸ τεῦχος Ἰανουαρίου 1999 τοῦ «Δαυλοῦ» (6λ. 1), ἐσχολιάζετο χυ-
ρίως ἕνα ἐπιστημονικὸ ἄρθρο ἐπὶ τῆς «πληροφορίας καὶ φυσικῆς», ποὺ παρουσίασε τὸ ἀγγλικὸ
περιοδικό «Νενν δοϊεπί!ςί» στὴν ἔκδοσή του τῆς 3θῆς Ἰανουαρίου 1999 (6λ. ΙΑ). Μεταξὺ ἄλλων
σχολίων εἴχαμε ἀναφέρει, ὅτι ἡ λέξη «αἰθέρας», ποὺ μεταχειρίζεται ὁ γράφων στὸν ὅρο «πλη-
θοφοριακὸς αἰθέρας», ἐπανεμφανίζεται τελευταίως. Στὸ σημερινό µας ἄρθρο θὰ ἐπισημά-
νουµε µία πολύ σημαντική φράση τοῦ διασήµου ἀστροφυσικοῦ καὶ δημιουργοῦ τῆς παρα-
στατικώτατης ἔχφρασης «{ί [γη {16 δὲ.» («Ὅλα -- τὰ πράγματα -- ἀπὸ τὴν πληροφοριακῆ μο-
νάδα: ΒΙΙ») τοῦ 1.Α. Ν/πεεΙετ, ὁ ὁποῖος γράφει σὲ διόλίο του τοῦ 1996 (1994: 6λ. ΠΠ) ἀμέσως μετὰ
τὴν ἄνω φράση: «...Α ὔριο θὰ ἔχουμε μάθει νὰ ἐννοοῦμε καὶ νὰ ἐκφράζουμε ὁλόκληρη τὴν φυ-
σικὴ μὲ τὴν γλῶσσα τῆς πληροφορίας».
Εἶναι φανερὸ ὅμως, ὅτι στὶς Φυσικὲς ἐπιστῆμες ἐκτὸς ἀπὸ τὴν θεωρητικὴ φυσική, ποὺ θὰ
ἐκφράζεται πλὲον μὲ τὴν γλῶσσα τῆς πληροφορίας, ὑπάρχει καὶ τὸ σοθαρώτατο σκέλος τῆς
απειραματικῆς φυσικῆς». Καὶ ναὶ μὲν ἡ θεωρία κάπως εὔκολα συνδυάζεται μὲ τὴν ἔννοια τῆς
πληροφορίας’ πῶς ὅμως θὰ συνδυασθῇ ἡ ἀφηρημένη καὶ ἄυλη ἔννοια τῆς πληροφορίας μὲ τὴν
πειραματικὴ φυσικὴ καὶ τὰ πειράµατα; Εἶναι ἐπίσης φανερό, ὅτι ὁ συνδυασμὸς δυνάμεων κε-
νοῦ, αἰθέρος καὶ πληροφορίας καὶ ἡ θεωρητικὴ διασύνδεσή τους, ποὺ μέχρι στιγμῆς ἀναφέ-
ρει ὁ γράφων τὸ παρόν, θὰ χρειασθῇ καὶ περαιτέρω πειραματικὲς καὶ ἐμπειρικὲς ἐπιθεθαιώ-
σεις χαὶ ἀποδείξεις, ποὺ θὰ πρέπει νὰ προέρχωνται καὶ νὰ ἀνήκουν πλέον στὸν τομέα τῆς
«πληροφοριακῆς πειραματικῆς φυσικῆς». Δηλαδή θὰ χρειασθοῦν πραγματικὰ «πληροφο-
ριακὰ πειράµατα καὶ παρατηρήσεις».
Πειράματα μὲ «ἄλλη μορφὴ πληροφορίας»
Κατὰ τὸν καθηγητή Ὠ.Μ. ΜαεΚαγ (ὅλ. ΓΝ, 1969) ἡ πληροφορία εἶναι κάτι «ποὺ µεταθάλλει
καὶ ρυθμίζει τὶς παραστάσεις», κυρίως τὶς διανοητικὲς ἀπεικονίσεις. Ἑπομένως ἡ πληροφο-
ρία συλλαμδάνεται, συλλέγεται, µεταθάλλεται, προσαρμόζεται ἢ ἀναπροσαρμόζεται πάλι ἀπὸ
µία ἄλλη πληροφορία. Τὸ «πείραµά» µας λοιπὸν, ποὺ θὰ πρέπει νὰ συλλάθῃ, ἐντοπίσῃ καὶ
ἑρμηνεύσῃ ὀασικὰ πληροφοριακὰ στοιχεῖα καὶ δεδοµένα, θὰ πρέπει νὰ μεταχειρισθῇ ὡς μέ-
σο ἐντοπισμοῦ ὄχι τὰ συνήθη μηχανήματα καὶ τεχνικὰ µέσα ἐπιστημονικῆς ἔρευνας, ἀλλὰ κά-
ποια ἄλλη μορφὴ πληροφορίας. Ὡς ἐκ τούτου ὁ γράφων ὀνομάζει τέτοιες παρατηρήσεις «πλη-
ροφοριακὲς ἐρευνητικὲς παρατηρήσεις καὶ πειράµατα χωρὶς τεχνικὰ καὶ μηχανικὰ µέσα, μὲ
ἃ ροςἰεΓίοή συντονισμό», Νὰ σηµειωθῇ, ὅτι τὸ πληροφοριακὀὸ πείραμα καὶ ἡ παρατήρηση κατ᾽
ἀρχὴν παράγουν πάλι πληροφορία, ποὺ εἶναι ὅμως, τουλάχιστον θεωρητικῶς, µετατρέψιµη
σὲ μᾶζα/ἐνέργεια. Ἡ ἔμμεση μετατροπή «πληροφορίας» (δηλ. κάποιας θεωρίας, προτύπου, ἰδέ-
ας, χημικοῦ ἢ μαθηματικοῦ τύπου κ.λπ.) σὲ ἐνέργεια ἢ σὲ ὁτιδήποτε ἄλλο εἶναι ὁ συνήθης
τρόπος καὶ ἡ μόνη δυνατὴ μέθοδος, μὲ τὶς ὑπάρχουσες καὶ γνωστὲς σήµερα ἀνθρώπινες ἱκα-