Μινωινὴ ἐπιγοαφὴ σὲ χκοχλιάριο μετοαλήιρεως ΠΡΟΤΥΤΙΟ ΜΙΜΗ ΣΕ ΓΟΣ ΤΙΑ ΤΟΥΣ Τὸ ἀνεαίγραφο κοχλιάριο. ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ Στὴν κατηγορία τῶν λίθινων τελετουργικῶν σχευῶν τῆς Μινωικῆς Κρήτης ἀνήχουν καὶ τὰ «κοχλιάρια» (κουτάλια). Τὸ πιὸ γνωστὸ εἶναι αὐτὸ ποὺ θρέθηχε τὴν πρώτη δεκαετία τοῦ αἰῶνα στὴ θέση Τροῦλλος, µέσα στὴν σημερινὴ κωμόπολη τῶν ᾿Αρχανῶν Ἡρακλείου μαζὶ μὲ µεσο- μινωικὴ κεραμική. Πρόκειται γιὰ χαρδιόσχημο σχεῦος ἀπὸ λευχὸ ἡμιδιαφανὲς ἀλάθηστρο, ποὺ ἀντίστοιχα σὲ σχῆμα παραδείγματα θρέθηκαν στὴ Φαιστό, τὸ Παλαίκαστρο καὶ ἀλλοῦ. Τὸ σκεῦος αὐτὸ εἶναι ἐνεπίγραφο μὲ ἐγχάρακτη ἐπιγραφή. παρόμοια τῆς ὁποίας ὑπάρχει σὲ λίθινο τριμερὲς σχεῦος ἀπὸ τὸ Ψυχρὸ καὶ σὲ ποτήρι ἀπὸ τὸ Παλαίκαστρο. Ἐπίσης μερικὲς λέξεις ὑ ὑπάρχουν καὶ σὲ πά- ρα πολλὲς τράπεζες προσφορῶν ἀπὸ τὸ ἱερὸ κορυφῆς τοῦ Γιούχτα. Ἡ γραφὴ εἶναι Γραμμικὴ Α καὶ τὰ γράμματα 24, Μερικὰ σημεῖα ἔχουν συνδεθῆ μὲ τὸ σύμδολο τοῦ «σκήπτρου» καὶ τοῦ «θρόνου» ἀπὸ τὸν Ἔδανς, ὁ ὁποῖος πίστευε, ὅτι ἡ ἐπιγραφὴ ἔχει σχέση μὲ τὴ λατρεία τῆς μι- νωικῆς θεᾶς καὶ ἀχόμη, ὅτι στὸ σημεῖο αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ὑπῆρχε «ἕνα μικρὸ ἀνάκτορο», ἀπὸ τὸ ὁποῖο θὰ ξεκινοῦσε πομπὴ πρὸς τὸν Γιούχτα. Ἡ ἄποψη αὐτὴ ἀποδείχθηκε. λένε, εὔστοχη. μιὰ καὶ τέτοια κοχλιάρια ρέθηκαν τόσο στὸ «Ανακτορικὸ Κτήριο» (Δωμάτιο 17). ὅσο καὶ στὸ ἱερὸ τῆς Ψηλῆς Κορφῆς. Γιὰ τὸ ὅτι ἡ σχέση μεταξὺ ᾿Αοχανῶν-Ψηλῆς Κορφῆς καὶ τῆς περιοχῆς στὸ Φουρνὶ εἶναι µεγάλη, δὲν μπορεῖ νὰ ἀμφιθάλλῃ κανένας. Μετὰ ὅμως τὴν ἀνάγνωση καὶ µε- τάφραση δεκάδων ἐπιγραφῶν σὲ σφραγίδες καὶ τράπεζες προσφορῶν ἀπὸ τὶς περιοχὲς αὐτές. μοῦ εἶναι ἀδύνατο νὰ θεωρῶ τὰ χτηριαχὰ συγκροτήματα μέσα στὴν πόλη αὐτὴ ὡς δασιλιχὰ ἀνά- χτορα καὶ ὄχι οἰχίες ἀρχιερέων μὲ ἴση ἢ ἀκόμα καὶ μεγαλύτερη, ὁραστηριότητα αὐτῆς ὃν υᾳ- σιλικῶν ἀνακτόρων ὡς ἐπιγραφὲς θὰ παρουσιάσωμε στὸ ἐγγὺς μέλλον. γι᾿ αὐτὸ ἄς μὴν μὲ χρίνῃ χάποιος πρόωρα). Ἐξ ἄλλου, μὲ τὶς ἀπόψεις ποὺ εἶχαν οἱ Μινωίτες γιὰ τοὺς νέχροὶ ναι ἀδύνατον νὰ εἶχαν τὴν περιοχὴ τῶν ᾿Αρχανῶν σὲ κατώτερη μοῖρα ἀπὸ αὐτὴ τῆς Κνωσι περιοχὴ τῶν ᾿Αρχανῶν πρέπει νὰ χρύδῃ ἀκόμα ἀρκετοὺς τάφους τοῦ δασιλι χοῦ ἱερατείου τῆς Κνωσοῦ. Ἡ λέξη ποὺ ἀπαντᾶται πιὸ συχνὰ στὰ παραπάνω σκεύη εἶναι ἡ /ά-.8-να-τᾶ-πιο, Γιὰ τὴ λέξη αὐτὴ μάλιστα ὁ κ. 1. Ομαἀν]οκ γράφει, ὅτι ἔχει διατυπωθῆ ἡ ὑποψία ὅτι εἶναι ἱερὸ ὄνομα ἢ τίτ- λος. Γνωρίζομε, ὅτι ὁ κ. (μδανοκ ἔχει κάνει ἀποτυχημένες προσπάθειες νὰ συνδέσῃ τὴ νλὠσσα τῆς Γραμμικῆς Α μὲ τὶς σημιτικὲς γλῶσσες, ἀφοῦ «δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ΄ Ελληνική», ὅπως νρά- φει! Στὴν ἐπιγραφὴ τοῦ κοχλιαρίου (τὸ σχέδιο τοῦ ὁποίου δλέπομε στὸ διθλίο τοῦ |. (Πδαννίοκ