H ΔΙΕΘΝΗΣ ΦΡΑΣΗ «ΚΟΝΚΣ OM ΠΑΞ» ΑΠΟ TA ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ KAI THN KPHTH Τὸ «Δακτυλίδι τοῦ Μίνωα» ἀποκαλύπτει παγκοσμιότητα τῆς Μινωικῆς Θρησκείας Ὁ «λατρευτής», ποὺ ἔχει βρεθῆ σὲ μορφὴ μικροῦ ἀγαλματιδίου εἰδικὰ σὲ ὅλα τὰ ἱερὰ σπήλαια καὶ ἱερὰ κορυφῆς τῆς Κρήτης καὶ τῶν γύρω αὐτῆς πε- ριοχῶν, μᾶς ὁδηγεῖ στὸν τρόπο τέλεσης τῶν τελετουργιῶν στὰ ἱερὰ αὐτά. Ἡ λέξη «λατρευτής», ποὺ χρησιμοποιεῖται γιὰ τὸ ἀγαλματίδιο, εἶναι λανθα- σμένη, σύμφωνα μὲ μία ἐπιγραφὴ ποὺ διάβασα πάνω σὲ ἀνάλογο ἀγαλμα- τίδιο ἀπὸ τὴν Τύλισσο. Ἡ ἐπιγραφὴ Γραμμικῆς A διαβάζεταιna-u-a= ναύα. Κατὰ τὸν Ἡσύχιο ναύειν = ἱκετεύειν. Μαθαίνομε ἔτσι, ὅτι στὴ Μινωικὴ ἐποχὴ ἀποκαλοῦσαν τὰ πρόσωπα ποὺ παρίσταναν τὰ ἀφιερώματα αὐτὰ «ἱκέτας». Ἀντιπροσωπευτικὸς τύπος Μινωίτη λατρευτὴ εἶναι ὁ χάλκινος ἀπὸ τὴν Τύλισσο τῆς προθήκης 89 N 1831 τοῦ Μουσείου Ἡρακλείου Κρή- της, μὲ τὸ Μινωικὸ ζῶμα, μὲ περιδέρειο καὶ βραχιόλια, μὲ τὸ δεξὶ χέρι στὰ μάτια καὶ σῶμα λυγισμένο ἀπὸ τὴ μέση καὶ πάνω ἐλαφρὰ πρὸς τὰ πίσω. Γιὰ νὰ ἐξηγήσωμε γιατὶ ὁ «λατρευτὴς» ἢ «σεβίζων» ἢ «μύστης» ἔφερε τὸ δεξιὸ ἢ ἀρι- στερὸ χέρι του στὸ πρόσωπο, καλύπτοντας τὰ μάτια του (σὲ ἔνδειξη δέους γιὰ τὴν πα- ρουσία μπροστὰ στὴ θεότητα, γράφει ὁ Σακελλαράκης σὲ ὁδηγὸ τοῦ Μουσείου Ἡρα- κλείου, καὶ δὲν κάνει λάθος ὅσον ἀφορᾷ στὸ δέος), θεωροῦμε σκόπιμο νὰ ἀνατρέξωμε στὸ τελετουργικὸ τῶν Μικρῶν καὶ Μεγάλων Ἐλευσίνιων Μυστηρίων, τὰ ὁποῖα προ- έρχονται ἀπὸ τὴν Μινωικὴ Κρήτη καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο, ὅπως προσπάθησαν ἀνε- πιτυχῶς νὰ καθιερώσουν κάποιοι, τεχνητὰ μεγαλόσχημοι, ἀδαεῖς θρησκειολογοῦντες ξένοι (Νίλσον, Πάρκετ κ.ἄ.) ἀλλὰ καὶ ντόπιοι, τυφλὰ ξενομανεῖς. Ἡ μινωικὴ δὲ προέ- λευση τῶν Μυστηρίων αὐτῶν ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰ ἀρχαιολογικὰ εὑρήματα τοῦ λα- τρευτῆ ἀλλὰ καὶ τὶς λέξεις ποὺ ἔλεγαν οἱ ἱερεῖς κατὰ τὸ τελετουργικό, ὅπως θὰ δοῦμε πιὸ κάτω, οἱ ὁποῖες ἀνῆκαν στὴν Κρητικὴ διάλεκτο ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον. Τὰ Ἐλευσίνια Μυστήρια ἀπελάμβαναν μεγάλου σεβασμοῦ κατὰ τὴν ἀρχαιότητα. Καὶ ἐκεῖνοι ἀκόμη οἱ συγγραφεῖς ποὺ εἰρωνεύτηκαν τὶς μυθολογικὲς παραδόσεις, δὲν τόλ- μησαν νὰ θίξουν τὴν λατρεία τῶν «μεγάλων θεαινῶν». ἩΔήμητρα καὶ ἡ κόρη της Περ- σεφόνη ἦταν οἱ μεγάλοι τελετάρχες τῶν Μυστηρίων, τῶν Μικρῶν καὶ τῶν Μεγάλων, καὶ σ’ αὐτὸ ἀκριβῶς χρωστοῦσαν τὸ γόητρό τους. Ἐνῷ ὁ λαὸς τιμοῦσε στὸ πρόσωπο τῆς Δή- μητρας τὴν μητέρα γῆ καὶ τὴν θεὰ τῆς γεωργίας, οἱ μυημένοι ἔβλεπαν στὸ πρόσωπό της τὸ οὐράνιο φῶς, τὴ γεννήτρα τῶν ψυχῶν, τὸν Θεϊκὸ Νοῦ, Ὠνόμαζαν μάλιστα τὸν ἑαυ- τό τους «Υἱοὺς τῆς Σελήνης», προωρισμένους ἀπὸ τὴν ἀρχὴ σὰν μεσάζοντες μεταξὺ Γῆς καὶ Οὐρανοῦ καὶ πίστευαν ὅτι ἡ καταγωγή τους ἦταν ἀπὸ τὴν σφαίρα ἐκείνη ὅπου βρίσκεται ἡ γέφυρα ποὺ συνδέει τοὺς δύο αὐτοὺς τόπους καὶ ἀπὸ τὴν ὁποία περνο- διαβαίνουν οἱ ψυχὲς κατὰ τὴν ἄνοδο καὶ τὴν κάθοδό τους. Πρωταρχικό τους χρέος