Χαρακτηρισμοὶ πανεπιστημιακῶν ἀπὸ τὸ «Βῆμα» Στὸ τεῦχος ἀριθ. 206 τοῦ «Δαυλοῦ» τοῦ παρελθόντος Φεβρουαρίου εἶχε δημοσιευθῆ ἀποκαλυπτικὴ συνέντευξη τοῦ B. Φίλια, στὴν ὁποία ὁ γνωστὸς καθηγητὴς περιέγραψε εὐθαρσῶς τὴν τραγικὴ κατάσταση ποὺ ἐπικρατεῖ στὰ ἑλληνικὰ πανεπιστήμια, προϊὸν τοῦ πρωτοφανοῦς ἠθικοῦ ξεπεσμοῦ τῶν πανεπιστημιακῶν μας ταγῶν. Ἡ συνέντευξη αὐτὴ ἔδωσε τὸ ἔναυσμα, ἐνεθάρρυνε καὶ κάποιους ἄλλους, ἀπ’ τοὺς λιγοστοὺς εὐσυνείδητους κα- θηγητές, νὰ ἐμφανιστοῦν στὸν ἡμερήσιο τύπο καὶ νὰ καταγγείλουν αὐτὴ τὴν ἄθλια κατά- σταση. Ἐνδεικτικὸ τῆς περίπτωσης αὐτῆς τὸ ἄρθρο τοῦ Θ. Λιανοῦ, καθηγητῆ τοῦ Οἰκο- νομικοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, στὴν ἐφημερίδα «TO BHMA»,στὸ ὁποῖο δηλώνει πὼς «τὸ πανεπιστήμιο ἔχει βεβηλωθῆ ἀπὸ ἀνθρώπους ἀγράμματους, ἀπὸ κομπιναδόρους, ἀπὸ πο- λιτικάντηδες καὶ ἀπὸ μικροαπατεῶνες». Δυστυχῶς ὅμως ὁ ἐν λόγῳ καθηγητὴς προτείνει μιὰ παράδοξη λύση: «Ἔχει ἔρθει ἡ ὥρα γιὰ μιὰ σοβαρὴ παρέμβαση τοῦ ὑπουργείου Παι- δείας μὲ σκοπὸ τὴν ἐξέταση τοῦ φαινομένου τῆς διαφθορᾶς στὸ χῶρο τῆς Παιδείας...». Δὲν εἶναι τουλάχιστον ἀφελὲς νὰ θεωροῦμε τοὺς ἐποπτεύοντες ὑπαλλήλους τοῦ ὑπουρ- γείου ἢ τοῦ Παιδαγωγικοῦ Ἰνστιτούτου ὡς ἱκανοὺς νὰ ἐξυγιάνουν ἕναν χῶρο ἄρρωστο, τὸν ὁποῖο θεσμικὰ καὶ νομικὰ ἐκεῖνοι καθορίζουν καὶ ἐξαρτᾶται ἀπ’ τὶς δικές τους πρά- ξεις, ἀποφάσεις καὶ σκοπιμότητες; Ἢ μήπως εἶναι ἄμοιροι εὐθυνῶν γιὰ τοὺς λειτουργικὰ ἀναλφάβητους ποὺ παράγουν οἱ δύο, κατώτερες τῆς πανεπιστημιακῆς, βαθμίδες ἐκπαί- δευσης (Δημοτικό, Γυμνάσιο - Λύκειο); Εἶναι τραγικὸ ὁ «πνιγμένος», προσπαθώντας νὰ σωθῇ, νὰ «πιάνεται ἀπ’ τὰ μαλλιά του». Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ οἱ φοιτητές, οἱ ἄμεσα καὶ κύρια ἐνδιαφερόμενοι, δὲν φαίνεται νὰ ἀντιδροῦν μὲ ὡριμότητα ἔναντι τοῦ τέλματος αὐτοῦ. Μία μεγάλη μερίδα αὐτῶν φαίνεται νὰ ἀσχολῆται μὲ τὴν τοιχοκόλληση ἀφισσῶν ποὺ ἀναγγέλλουν κομματικὲς συγκεντρώσεις ἢ «πικάντικα πάρτυ», ἐνῶ οἱ ὑπόλοιποι ἐμφανίζονται τὶς ἡμέρες τῶν ἐξετάσεων ψάχνοντας τὴν αἴθουσα διεξαγωγῆς τους. «Ρωτώντας πᾶς στὴν Πόλη»! Ὑπάρχουν βεβαίως καὶ κά- ποιες ἐλάχιστες «ὑγιεῖς» ἀντιδράσεις, ποὺ στρέφονται ὅμως περισσότερο κατὰ τῆς ἀντι- παθητικότητας τοῦ δασκάλου καὶ σπανίως κατὰ τῆς οὐσίας τῆς παρεχόμενης παιδείας. Συ- νήθως οἱ καθηγητὲς ποὺ γιαουρτώνονται ἢ ῥαπίζονται εἶναι μᾶλλον πολιτικὰ ἢ προσω- πικὰ ἀντιπαθεῖς, παρὰ ἀνεπαρκεῖς στὰ μάτια τῶν φοιτητῶν. Ὅπως δηλώνουν οἰ καταγγέλλοντες πανεπιστημιακοί, αὐτὴ ἡ μικρὴ μερίδα τῶν συνα- δέλφων τους ποὺ φέρεται ἔντιμα, σεβόμενη τὸ ἔργο της, δὲν ἔχει φωνή. Βλέπει τὴ διαφθο- ρά, τὴν ἀποφεύγει, φοβᾶται ὅμως νὰ τὴν καταγγείλῃ. Ἡ ἐντιμότητα αὐτοβούλως περιθω- ριοποιεῖται, φοβούμενη προφανῶς τὶς συνέπειες. Ἴσως ὁ φόβος νὰ τοὺς ἀπομακρύνῃ ἀπ’ τὴν διαφθορά, καὶ τίποτε ἄλλο. Ὅμως μιὰ κοινωνία σήψης γενικῆς μπορεῖ νὰ διαθέτῃ γερὴ παιδεία; Ἔντιμοι καὶ ἄτιμοι θέτουν καὶ ἀπαντοῦν τὸ ἐρώτημα αὐτὸ καὶ ἐφησυχάζουν. Ὅλα τὰ παραπάνω, ὅσο σημαντικὰ κι ἂν εἶναι, στέκονται μακρυὰ ἀπ’ τὴν οὐσία τῆς παιδείας.Τὸ περιεχόμενό της, ἡ ἐκρηκτική της δύναμη, ἡ ἐξαληθευτικὴ καὶ ἐλευθερωτικὴ της ὄψη, ὅλα αὐτὰ τὰ μεγάλα ἑλληνικὰ νοήματα ἔχουν ἀπὸ καιρὸ ἐγκαταλείψει τὰ πανε- πιστήμια. Κρίνοντας τὴν ὅλη κατάσταση, ἔστω στὴν ἐπιφανειακὴ παιδαγωγική της πλευ- ρά, συμπεραίνουμε ὅτι αὐτὴ τὴ στιγμὴ τὰ πανεπιστήμια ἐκτρέπουν καὶ ἀναστρέφουν τὴν πνευματικὴ πορεία τῆς Ἑλλάδος καὶ διακυβεύουν τὸ μέλλον ἑνὸς λαοῦ, ποὺ θέλει τὸν ἐαυ- τό του ἀπόγονο τῶν γεννητόρων τοῦ Πολιτισμοῦ. Παν. Λ. Κουβαλάκης