TA ΠΛΗΡΗ KEIMENA TOY ΑΦΟΡΙΣΜΟΥ TOY ΕΙΚΟΣΙΕΝΑ ΑΠΟ TO ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ Ἡ ἐπίσημη πολιτικὴ τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας Ἡ ἐπίσημη Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία –ἐξαιρέσει πολλῶν μεμονω- μένων ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων κληρικῶν– δὲν ἐτάχθη ὑπὲρ τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821, ἀντιθέτως ἦταν ἰδεολογικὰ καὶ πολιτικὰ σκληρὸς διώκτης της καὶ ἔνθερμος ὑπερασπιστὴς τῆς «κοινῆς ἡμῶν εὐεργέτιδος καὶ τροφοῦ κραταιᾶς καὶ ἀηττήτου βασιλείας(τοῦ Σουλτάνου)», ὅπως ἡ ἴδια λέγει. Τὸ Πατριαρχεῖο εἶχε ἤδη ἀφορίσει τὸν Ρήγα Φεραῖο τὸ 1898 (ἐπὶ 1ης πατριαρ- χίας Γρηγορίου τοῦ E´), τοὺς Σουλιῶτες τὸ 1805 καὶ τὸ 1820 καὶ τοὺς ἀρματολοὺς τὸ 1806. Τὸν Μάρτιο τοῦ 1821, μόλις ἐξερρά- γη ἡ ἐπανάσταση στὴ Μολδοβλαχία ἀπὸ τοὺς Μιχαὴλ Βόδα Σοῦτσο καὶ Ἀλέξανδρο Ὑψηλάντη, ὁ πατριάρχης Γρηγόριος ὁ E´ (ἐπὶ 3ης πατριαρχίας του) ἐξέδωσε τρεῖς ἀφοριστικὲς ἐγκυ- κλίους, μία πρὸς ὅλους τοὺς πιστούς του, ποὺ διαβάστηκε σ’ ὅλες τὶς ἐκκλησίες τῆς Ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας (τὸ πλῆρες κείμενό της δημοσιεύθηκε στὸ τεῦχος 207, Μαρτίου 1999, τοῦ «Δ»), μία ἐπίσημη ἀνοιχτὴ πρὸς τοὺς κληρικοὺς καί μία προ- σωπική-ἐμπιστευτικὴ πρὸς τοὺς μητροπολίτες, τὰ πλήρη κεί- μενα τῶν ὁποίων δημοσιεύομε κατωτέρω. Ἡ τρίτη ὡς ἐμπι- στευτικὴ-προσωπικὴ –ἐν ἀγνοίᾳ τῶν τουρκικῶν ἀρχῶν– ἐκφρά- ζει τὴν αὐθεντικὴ πολιτικὴ τῆς Ὀρθοδοξίας χωρὶς τὴν πίεση τῆς σουλτανικῆς ἐξουσίας καὶ ἑπομένως ἀποτελεῖ ντοκουμέντο τεράστιας ἱστορικῆς ἀξίας, ποὺ ἀποδεικνύει ὅτι ὁ Γρηγόριος ὁ E´ αὐτοβούλως συμφωνοῦσε μὲ τὴν πράξη τοῦ ἀφορισμοῦ. Ἡ ἐκτέλεσή του στὴ συνέχεια δὲν ἀποφασίσθηκε γιὰ τὰ φιλοεπα- ναστατικὰ φρονήματά του, ἀλλὰ ἦταν πράξη τῆς τουρκικῆς ἐξουσίας μὲ καθαρὰ ψυχολογικὸ σκοπὸ (τρομοκράτηση τοῦ Ρωμιῶν). Στὶς ἀφοριστικὲς ἐγκυκλίους τοῦ Πατριαρχείου ἐντύπωση κά- νουν τὸ ἀνηλεὲς σφυροκόπημα τῶν ἐπαναστατῶν («ἀλαζόνες», «ἀχρεῖοι», «κακόβουλοι», «κακοποιοί»,... «μισελεύθεροι»κ.λπ.), ἡ πρόσκληση – μὲ τὴν ἀπειλὴ ἀποσχηματισμοῦ – πρὸς τοὺς κλη- ρικοὺς νὰ σκοτώνουν ἢ νὰ καταδίδουν τοὺς στασιαστὲς καὶ ἡ