ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ TOY BYZANTINOY ΜΙΣΕΛΛΗΝΟΣ ΥΜΝΟΓΡΑΦΟΥ ΡΩΜΑΝΟΥ «Τί φυσῶσι καὶ βαμβεύουσιν οἱ Ἕλληνες; Τί φαντάζονται πρὸς Ἄρατον τρισκατάρατον;»! I. O ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΤΕΡΟΣ ΜΙΣΕΛΛΗΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ Ὁ Ῥωμανὸς ὁ Μελῳδὸς θεωρεῖται ὁ σημαντικώτερος ποιητὴς τῆς βυζαντινῆς περιόδου. Ὑπῆρξε ἐκκλησιαστικὸς ποιητής. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ποίησι, ἡ ὁποία ὑπῆρξε λατρευτικοῦ χαρακτῆρα καὶ ἐγράφη πρὸς λειτουργικὴν χρῆσι, προερ- χόταν ἀπ’ τὸν μοναστικὸ κόσμο (Συρία, Παλαιστίνη, Κωνσταντινούπολι κ.λπ.), ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἡ ἑλληνικὴ σοφία ἐχαρακτηρίζετο «μωρία» καὶ ἡ γνῶσι ταυτιζό- νταν μὲ τὴν «πίστι». Ὁ καθηγητὴς τῆς Βυζαντινῆς Φιλολογίας N. Τωμαδάκης ἔγραφε, ὅτι «ἂν κανεὶς ἀφῄρει ἀπὸ τὴν ὑμνογραφίαν μας τὰ Βιβλικὰ πρότυπα καὶ τὰς ἀναφορὰς εἰς τὰ ἱερὰ βιβλία τῶν Ἑβραίων, θὰ ἐφοβεῖτο μήπως δὲν ἔμενέ τι ἐκτὸς τοῦ γλωσσικοῦ προβλήματος καὶ τῆς μουσικῆς»(«Κλεὶς τῆς Βυζαντινῆς Φι- λολογίας», ἔκδ. 1993, σελ. 6). Τὰ ποιήματα τοῦ Ῥωμανοῦ τοῦ Μελῳδοῦ ἐξυμνοῦν τὴ νέα θρησκεία καὶ γέμουν ἀναφορῶν στὰ ἱερὰ βιβλία τῶν Ἑβραίων. Χαρακτηριστικὸ ὅμως εἶναι τὸ ἀνθελ- ληνικὸ μένος τοῦ Ῥωμανοῦ, τὸ ὁποῖο ἀπεικονίζεται ἀνάγλυφα στοὺς παρακάτω στίχους: «Τί φυσῶσι καὶ βαμβεύουσιν οἱ Ἕλληνες; / Τί φαντάζονται πρὸς Ἄρα- τον τὸν τρισκατάρατον; / Τί πλανῶνται πρὸς Πλάτωνα; / Τί Δημοσθένη στέρ- γουσιν τὸν ἀσθενῆ; / Τί μὴ νοοῦσιν Ὅμηρον ὄνειρον ἀργόν; / Τί Πυθαγόραν θρυλλοῦσι τὸν δικαίως φιμωθέντα; / Τί δὲ μὴ τρέχουσι καὶ σέβουσιν οἷς ἐνεφα- νίσθη / τὸ Πανάγιον Πνεῦμα;» («Ὕμνος εἰς Πεντηκοστήν», οἶκος ιζ´). Παρατη- ροῦμε, ὅτι στὸν ὕμνο του αὐτόν, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς ψάλλεται καὶ σήμερα ἀπὸ Ἕλληνες κληρικοὺς στὶς ἐκκλησίες τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν ἑορτὴ τῆς Πεντηκο- στῆς, ὁ Ρωμανὸς εἰρωνεύεται τοὺς Ἕλληνες, ὅτι καυχῶνται γιὰ τοὺς μεγάλους ἄνδρες τοῦ Ἑλληνισμοῦ (τοὺς ὁποίους καὶ ὑβρίζει ὡς «τρισκατάρατους» κ.λπ.) καὶ τοὺς παραπέμπει νὰ τρέξουν καὶ νὰ λατρεύσουν τοὺς χριστιανοὺς ἀποστό- λους. Ὡρισμένοι (Μάας, Εὐστρατιάδης), γιὰ νὰ ἐξηγήσουν τὴν ἐμπάθεια τοῦ Ῥωμανοῦ κατὰ τῶν Ἑλλήνων, ὑπεστήριξαν ὅτι αὐτὴ ὠφείλετο στὴν ἑβραϊκὴ κα- ταγωγή του. II. «ΓΕΝΟΣ MEN ΕΞ ΕΒΡΑΙΩΝ...» Κατὰ τὴν καθιερωμένη ἄποψι ὁ Ῥωμανὸς ἦταν «ἑλληνοσύρος» τὴν καταγω- γή, γεννηθεὶς στὴν Ἔμεσα τῆς Συρίας. Ἔχει ἀνακηρυχθῆ ἅγιος. Γιὰ τὴν ζωή του πληροφορούμεθα ἀπ’ τὸ συναξάριό του καὶ τὸν κανόνα του ὡς ἁγίου, τὸν ὁποῖο ἔγραψε ὁ Θεοφάνης (778-845). Συγκεκριμένα στὸ συναξάριό του ἀναφέ-