Τὸ ἰδεολογικὸ ὑπόθαδρο του ᾽Αγώνα ] Σ τόχος τῆς μικρῆς αὐτῆς μελέτης μας εἶναι νὰ δώσουμε ἀπάντηση σ᾽ ἕνα καίριο ἐρώτημα: Τί ήταν αὐτὸ ποὺ ὤπλιας τὰ χέρια. τῶν ἀγωνιστῶν καὶ χαλύδδωσε τὶς ψυχές τους; Τί ἦταν αὐτὸ ποὺ τοὺς ἔσπρωξε ν᾿ ἀ- γνοήσουν ὄλες τὶς γνωστὸς δυσμε- νεῖς συνθήκες καὶ νὰ τολμήσουν ν᾽ ἀρχίσουν ἀμέσως ἕναν ἀγώνα, πού, ἀντικειμενικὰ τουλάχιστον, λίγες ἐλ- πίδες ἐπιτυχίας παρουσίαζε; Βέθαια, ἦταν ὁ πόθος τους γιὰ ἐ- λευθερία. ΄Ηταν ἀκόμα καὶ ἡ ἀνυ- πομονησία καὶ ὁ ἐνθουσιασμὸς τους, ἡ συνειδητοποίηση τῆς ἄμεσης ἀνάγ- κης νὰ κινηθοῦν, νὰ προχωρήσουν, νὰ ζήσουν οἱ ἴδιοι μιὰ ἐλεύθερη ζωή, ἀνεξάρτητοι μὲ δική τους πολιτειακἠ καὶ κρατική ὑπόσταση. Μαζὶ ὅμως μὲ τὶς ἐλπίδες τους καὶ τὶς προσδο- κίες τους εἶχαν καὶ ἀρκετὲς αὐταπό- τες. Πολλοὶ πίστευαν, πάντοτε, πὼς Θὰ τοὺς θοηθοῦσαν οἱ μεγάλες δυ- νάµεις. "Αλλοι στήριζαν ἀκόμα τὶς ἐλπίδες τους, στοὺς ξανθοὺςο ὁμό- δοξους τοῦ Βορρᾶ πού, σύμφωνα τουλάχιστον καὶ μὲ μερικὲς λαϊκὲς προφητεῖες, προορίζονταν νὰ τοὺς ἐλευθερώσουν... Σὲ γενικὲο ὅμως γραµµές, οἱ περισσότεροι Ἕλληνες οκέπτονταν σωστά. Τὴν σωτηρία τους µόνο κατὰ ἕνα μέρος τὴν ἐξαρ- τοῦσαν, τώρα, ἀπὸ τὴν θοήθεια τῶν Εὐρωπαίων. Εἶχαν συνειδητοποιήσει τὴν µεγάλη ἀλήξιια πὼς θᾶπρεπε ν᾿ ἀγωνιστοῦν μόνοι τους καὶ μόνοι τους ν᾿ ἀναλάθουν τὸ θάρος καὶ τὴν εὐθύνη τοῦ ἀγώνα ποὺ προετοίµα- ζαν. Κατὰ θάθος ἡ σωστὴ αὐτὴ θέση στηριζόταν σὲ κάτι τὸ πρωτοφανέ- ρωτο ποὺ ποτό, παλαιότερα, δὲν τὸ εἶχαν σὲ τόσο ὑψηλὸ θαθμὸ καὶ δὲν τὸ εἶχαν ἀξιοποιήσει τόσο πολὺ ὅσο στὰ χρόνια τοῦ Αγώνα. ᾿”Ηταν τὸ Τοῦ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΡΟΖΟΥ πνεῦμα τῆς θυσίας, τοῦ. ἡρωϊσμοῦ, καὶ τῆς ἀνδρειωσύνης ποὺ ξύπνησε µέσα τους. ᾿Απ’ αὐτὸ ἄντλησαν δύ- ναµη καὶ θάρρος καὶ αὐτὸ τοὺς ὤπλι- σε μὲ αἰσιοδοξία καὶ πίστη στὴν ἐπι- τυχία. "Οχι µόνο πίστεψαν στὴν ἰε- ρότητα τοῦ ἀγώνα καὶ τὴν ἀναγκαι- ὀτητά του, ἀλλὰ καὶ στὴν δυνατότη- τα νὰ τὸν φέρουν οἱ ἴδιοι, μὲ τὶς δι- ἔς. τους µόνο δυνάμεις, σὲ αἴσιο πέρας. Πιστεύοντας, ὡστόσο, πὼς "ἦταν ἄξιοι καὶ ὥριμοι. γι αὐτὴ τὴν ἐλευθερία πίστεψαν, ταυτόχρονα, πὼς ἦταν, γι’ αὐτό, κι ἀντάξιοι τῶν προγόνων τους, ποὺ αἰῶνες ὀλό- κληρους ἔζησαν ἐλεύθεροι. ᾿Ανάγον- τας τὶν πίστη τους, στὴν προγονικἠ αἴγλη δὲν ἔκαναν, στὴ πραγµατικό- τητα, τίποτα περισσότερο ἀπὸ τὸ νὰ ἐντάξουν τὴν ἐλευθερία. καὶ τ᾽ ἀγα- θά της σ᾽ ἕνα εὐρύτερο ἰδεολογικὸ πλαίσιο ποὺ ὅλο μαζὶ συνόψιζε τὴν ἰδεολογία τῶν ἀγωνιστῶν τοῦ 21,