Η ΑΓΡΙΑ ΣΦΑΓΗ ΤΩΝ ΚΡΗΤΙΚΟΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΤΟΥ ΦΩΚΑ Διάλογος καὶ προσκόμιση νέων στοιχείων Κύριε διευθυντά, Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω. ὅτι τὸ ἄρθρο τοῦ κ. Μάριου Δημόπουλου μὲ τίτλο «Ἡ ἄγρια σφαγὴ τῶν Κρητικῶν ἀπὸ Βυζαντινοὺς» («Δ», τ. 221) μὲ δυσαρέ- στησε πάρα πολύ. Γνωρίζω, ὅτι εἶναι ἐθνικὸς καὶ σέδομαι τὶς ἀπόψεις καὶ τὶς ἀντιλήψεις του, ἄσχετα ἂν συμφωνῶ ἤ ὄχι μ᾽ αὐτές. Ἕνα πρᾶγμα ὅμως ἀπορρίπτω, τὴ μισαλλοδοξία καὶ τὴν ἰδεοληψία. Τὰ σχόλια ποὺ θὰ ἀκολου- θήσουν δὲν εἶναι ἡ ἀπάντηση ἑνὸς φανατισμένου χριστιανοῦ, εἶναι ἡ ἀπά- ντηση ἑνὸς Κρητικοῦ, ποὺ προασπίζει τὴν ἱστορία τοῦ τόπου του καὶ τὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια. Στὸ ἄρθρο του ὁ κ. Δημόπουλος παραθέτει ἐπακριθῶς τὴν παράγραφοτοῦ ἐκδότη τῆς «Ἱστορίας Εἰκονογραφημένης» Νίκου ᾿᾽Αγγελῆ ἀπὸ ἕνα τεῦχος τοῦ 1969, τὸ ὁποῖο περιέχει ἀναλήθειες καὶ διαστρεθλώνει τὴν Ἱστορία. Κα- νένας ἱστορικός, Βυζαντινὸς ἢ σύγχρονος, δὲν ἀναφέρει, ὅτι ἐκδηλώθηκαν ἐπαναστάσεις κατὰ τὴν πρώτη θυζαντινὴ περίοδο μέχρι τὴν ἀραθοκρατία (330 μ.Χ. - 824 μ.Χ.). Ἐπιπλέον ἡ κατάληψη τῆς Κρήτης δὲν ἦταν τυχαῖο γε- γονός. Μία ἰσχυρὴ Κρήτη ἦταν κάρφος γιὰ τὸν ᾿Αραθικὸ Κόσμο, ποὺ ἤθελε νὰ ἐξαπλωθῇ σ᾽ ὅλη τὴ Μεσόγειο, «γιὰ νά κηρύξῃ τὸ λόγο τοῦ προφήτη Μω- άμεθ στοὺς ἀπίστους». ᾿Αραθικὲς ἐπιδρομὲς ἐκδηλώνονται τὸ 651, 653, 674, 823 χωρὶς ἐπιτυχία. Δυστυχῶς οἱ "Αραθες πειρατὲς (Σαρακηνοί, προερχόµε- νοι ἀπὸ τὴν Ἱσπανία καὶ τὴν Αἴγυπτο) ὑπό τὴν ἡγεσία τοῦ ᾽Αμποῦ Χάφς κα- τέλαθαν τὴ νῆσο τὸ 824 μ.Χ. Συγκεκριµένα ὁ ἀρχηγός τους ἔκαψε τὰ 40 πλοῖα τοῦ στόλου τους, ἀφήνοντάς τους δύο ἐπιλογές: ἢ νὰ νικήσουν ἢ νὰ χαθοῦν. Σύμφωνα μάλιστα μὲ τὸν Φραντζῆ τοὺς παρακίνησε νὰ 6ροῦν ὄμορφες γυ- ναῖκες καὶ νὰ κάνουν παιδιά. Ὑπολογίζεται, ὅτι οἱ Σαρακηνοὶ ἦταν 15.000, ὅταν ἦρθαν. Σύντομα θέδαια προστέθηκαν καὶ ἄλλοι στὶς τάξεις των. Ἔτσι δὲν σφαγιάσθηκαν µόνο ὅσοι συμμετεῖχαν στὴν κρίσιµη μάχη τοῦ ᾽Αλμυροῦ ἀλλὰ καὶ οἱ κάτοικοι τῶν πόλεων, ποὺ ἰσοπεδώθηκαν μὲ πρώτη τὴν ἀρχαία Γόρτυνα. Ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς κατέφυγε στὰ ὄρη ἢ ἐξισλαμίσθηκε διὰ πυρὸς καὶ σιδήρου. Γιὰ τὸν κ. Δημόπουλο ὁ ἐξισλασμὸς προφανῶς θὰ θε- ὠρῆται ἰσότιμος μὲ τὸν ἐκχριστιανισμό. ᾽Απατᾶται ὅμως: ἂν τυχὸν οἱ "Αρα- θες ἐπικρατοῦσαν γιὰ περισσότερο ἀπὸ 140 χρόνια, δηλαδὴ περισσότερο ἀπὸ τρεῖς γενιές, τότε οἱ Κρῆτες θὰ εἶχαν ἐξαραθισθῆ καὶ θὰ εἶχαν ἀφομοιωθῆ ἀπὸ τοὺς κατακτητές, χάνοντας τὴ γλῶσσα, τὰ ἤθη, τὰ ἔθιμα, τὶς παραδόσεις καὶ τὴν ἱστορία τοῦ τόπου τους, πράγματα ποὺ ἔμεναν ἀναλλοίωτα κατὰ τὴν 6υ-