ΤΟΥ ΠΛΙΚΟΣΝΜΗΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜ{ «Ἔριφος ἐς γὰλ᾽ ἔπετον»/ Σὰν κατσικάκια ὥρμησαν στὸ γάλα τοῦ ᾿Ορφισμοῦ ὁ Ὅμηρος κι ὁ Ησίοδος, ὁ Φερεκύδης κι οἱ ἀρχαϊκοὶ φιλόσοφοι τῆς Ιωνίας καὶ τῆς Μεγάλης Ελλάδος, προκειµένου ν᾿ ἀνακτήσουν τὴν χαμένη σοφία «τῶν πα- παλαίων καὶ πολὺ πρὸ τῆς νῦν γενέσεως θεολογησάντων» (Αριστοτέλης), ποὺ ἦσαν «κρείττονες ἡμῶν καὶ ἐγγυτέρω θεῶν οἰκοῦντες» (Πλάτων), ὥστε νὰ θεµε- λιώσουν ἐκ νέου τὸ οἰκοδόμημα τοῦ παγκόσμιου πολιτισμοῦ, ποὺ εἶχε κατα- στραφῆ κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ ᾿Ορφέως γιὰ ἀγνώστους λόγους: «'“Εκτῃ δ᾽ ἐν γενεᾷ", φησὶν ᾿Ορφεύς, “καταπαύσατε κόσμον ἀοιδῆς”» (Πλάτων). Ὃ ᾿Ορφεὺς τοῦ Οἰάγρου καὶ τῆς Καλλιόπης ὑπῆρξε ἀπόγονος πέμπτης γε- νεᾶς τοῦ "Ατλαντος, ἀπὸ μία θυγατέρα του ὀνόματι ᾿Αλκυόνη. Δὲν ξέρουμε ἀκριθῶς, ἂν γεννήθηκε στὴν Κρήτη ἢ στὴν Θράκη" γνωρίζουμε ὅμως καλά, ὅτι διέτριδε μεταξὺ ᾿ Ελικῶνος καὶ Λειδήθρου (Πιερίας), ὅπου οἱ Ελικωνιάδες καὶ Πιερίδες Μοῦσες ἀντίστοιχα τοῦ ἔνισπον (-- διηγήθηκαν) τὴν κοσμοποιίαν, τὴν ὁποία δίδαξε μὲ τὴ σειρά του σ᾽ ὅλην τὴν ἀνθρωπότητα. “Ο ᾿Ορφισμὸς εἶναι τὸ πρῶτο μονοθεϊστικὸ θρησκευτικὸ σύστημα καὶ ἡ πρώ- τὴ ἑνιστικὴ κοσμοθεωρία. Ὃ κόσμος τοῦ ᾿Ορφέως εἶναι αὐτοδημιουργούμενος, αὐτοσυντηρούμενος κι αὐτομεταδαλλόμενος, ὅπως ἀκριδῶς κι ὁ κόσμος τοῦ Ἡρακλείτου: ὡς πρώτην ἀρχὴν δὲ ὑπολαμδάνει τὴν «μελανόπτερον Νύκτα». Ἢ Νύκτα, «πρώτη οὐσία καὶ τροφὸς πάντων», ἔφερε μέσα της προχρονικὰ καὶ στα- τικὰ τὸν σύμπαντα κόσμον. ᾿Εξεικονίζεται μ᾽ ἕνα πελώριο αὐγό, καθότι σφαιρι- κόν' καὶ «τὸ σφαιρικὸν ξυγγενὲς τῷ παντί». Στὸ κέντρο ἀκριδῶς τῆς «πάντοθεν εὐκύκλου σφαίρης» κατοικοῦσε ὁ Ἔρος, ἡ δημιουργικὴ δύναμη τοῦ "Όντος, ὁ ἡρακλειτικὸς «πάντων πατὴρ πόλεμος», ποὺ «ἔχαιρεν μονότητι». Ὅταν ὅμως ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου («περιτελλομέναις ὥραις»), τὸ κοσμικὸ αὐγὸ διερ- ράγη καὶ «ἐξ αὐτοῦ ῥαγέντος εἰς δύο γενέσθαι οὐρανὸς καὶ γῇ τῶν διχοτομη- μάτων ἑκάτερον»' παράλληλα «ἔόλαστεν» -- καὶ ὄχι γεννήθηκε -- ὁ Ἔρος, «ἀγαλ- λόμενος χρυσέαισιν πτερύγεσσιν», ὥστε νὰ δρίσκεται παντοῦ καὶ νὰ ἑνώνῃ τὰ διε- στῶτα, ποὺ ἔτσι δημιουργοῦν τὶς μορφές. Ο οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ ὡς κοσμογονικοὺς παραστάτες τοῦ γίγνεσθαι ἔχουν τὸν Κρόνο (χρόνο) καὶ τὴν Ρέα (χῶρο), ποὺ μετὰ κάποιο διάστημα θὰ παραδώσουν τὰ ἡνία στὸν Δία (πνεῦμα, ἐνέργεια, ἄρρεν) καὶ τὴν Ἥρα (ὕλη, θῆλυ), ποὺ διὰ τοῦ "Ερωτος ἑνώνονται διαρκῶς. Ὃ Ἔρος, ποὺ ἐμφανίξεται τριαδικὸς ὡς Φάνης, Μῆτις καὶ Ηρικεπαῖος, παρὰ τὴν ἀρσενοθήλεια φύση του καὶ τὴν ἁπανταχοῦ παρουσία του, γίνεται περισσότε- ρον αἰσθητὸς στὸ ἐνεργητικὸ ἄρρεν στοιχεῖο -- «ἐν γὰρ τῷ Διὶ ὁ "Ερος ἐστὶν»--, γι’ αὐτὸ καὶ οἱ ποιητὲς κάνουν λόγο περὶ τῶν ἀτελειώτων ἐρώτων τοῦ Διὸς μὲ θνητὲς γυναῖκες καὶ ἀθάνατες. Ἢ δημιουργία κι ἡ κακοδαιμονία τοῦ ἀνθρώπου ἑρμηνεύονται ἀπ’ τοὺς Ὄρφι- κοὺς διὰ τοῦ μύθου τοῦ Ζαγρέως, τοῦ μονογενοῦς καὶ ὁμοουσίου υἱοῦ τοῦ Διός, ποὺ κατεσπαράχθη ἀπ’ τοὺς Τιτάνες καὶ τὶς Τιτανίδες, τὰ δίαια καὶ ὑδριστικὰ τέκνα τοῦ Κρόνου. Ὃ Ζεὺς κατεκεραύνωσε τοὺς Τιτάνες κι ἀπὸ τὴν τέφρα τους, ποὺ περιεῖχε καὶ μόρια τοῦ Ζαγρέως - Λόγου, δημιούργησε τοὺς ἀνθρώπους,