ΠΕΡΙ «ΘΟΛΩΤΩΝ ΤΑΦΩΝ» Δὲν εἶναι μνήματα, ἀλλὰ μνημεῖα ἑνὸς καταστραφέντος πολιτισμοῦ, πολὺ ἀρχαιότερου τοῦ Μυκηναϊκοῦ; Τὴν πρωτοϊστορία (ὄχι προϊστορία) τὴν καλύπτουμε μὲ μύθους βολικοὺς (π.χ. Σφὶγξ) καὶ τὰ εὑρήματα, κατασκευὲς καὶ συσκευὲς τὰ ὀνομὰζουμε μὲ χαριτωμένα ὀνόματα, ὅπως Πυραμὶς «Χέοπος», «Θησαυρός Ἀντικυθή- ρων». Ἔτσι μὲ τὴ μαγεία τοῦ μυστηρίου ὁ Homo Sapiensχιλιάδες χρόνια προσπαθεῖ νὰ ἀποτρέψῃ τὸν τρόμο τοῦ παρελθόντος του καὶ νὰ ἐξορκίσῃ τὰ μελλούμενα κακά. Τί φοβᾶται ἀπὸ τὴ γνώση αὐτή; Μήπως ἡ ἀνθρωπότητα ὡς σύνολο μέσα στὸ χωρό-χρονο νοιώθει τύψεις γιὰ κάτι φρικτό, ποὺ ἐπαναλαμβάνει; Τὸ βιασμὸ τῆς μητέρας -Γαίας; Γιατί ὁ κατακλυσμὸς δὲν ἦταν ἕνας, ὅπως θέ- λουν μερικοί, ἀλλὰ τέσσερις· ναί, τέσσερις τουλάχιστον... Ἀλλ’ ἂς ἔλθου- με στὸ θέμα. ENA ΥΠΕΡΘΥΡΟ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΑΠΟΡΙΕΣ. Στὸ «Δ», τ. 233, ἔγινε προσπάθεια νὰ λυθῇ τὸ μυστήριο τῆς προέλευσης, μεταφορᾶς καὶ ἀνύψωσης τοῦ πελώριου ὑπερθύρου 270 τόννων τοῦ «Θησαυροῦ τοῦ Ἀτρέως» (Θ.A.) ἢ «Τάφου τοῦ Ἀγαμέμνονος». (Ὅλοι οἱ τίτλοι εἶναι τελείως αὐθαίρετοι.)1Λόγῳ τοῦ ἀδυνάτου τῆς τοποθετήσεώς του, ἐφ’ ὅσον τὴν κρίσιμη στιγμὴ τῆς ἀπόθεσής τους θὰ σπάσῃ ἀπὸ τὸ δι- κό του βάρος (Σχ. 1), προτείναμε τὴν ἰδέα ὅτι κατασκευάστηκε ἀπὸ σκυρόδεμα (μπετόν), ποὺ χύθηκε ἐπὶ τόπου μέσα σὲ ξυλότυπο. Ὅσο κι ἂν ἀκούγεται ἐξωφρενικό, οἱ Μυκηναῖοι (;) μὲ τὰ «χάλκεα»ἐργαλεῖα τους ἔκαναν χυτὲς κατα- σκευές! Ἢ ἄλλοι; Σχ. 1. Ἀδύνατη ἡ ἀνύψωση. 12X10=120 άτ X 30 χγρ=3,6 33 ! ton Θραύση βράχος 2,7 M Ἂν φωτίστηκε τὸ μυστήριο, ἡ λύση του δη- μιούργησε ἄλλα ἐρωτηματικά. Λ.χ. γιατὶ τὸ κατασκεύασαν, ἀφοῦ δὲν φέρει ὑπερκείμενα φορ- τία λόγῳ τῆς ὕπαρξης ἀνακουφιστικοῦ τριγώνου πάνω ἀπὸ τὴ θύρα; Καὶ ἐπιτέλους γιατὶ τό- σο τεράστιο, ἀφοῦ γεφυρώνει ἄνοιγμα θύρας μόνο 2, 45 μ.; Ἀλλὰ τὰ τεχνικῆς φύσεως ἐρωτή- ματα δὲν λύνονται, ἂν δὲν ἀπαντήσουμε σὲ πιὸ καίρια: ἦταν «τάφοι» ἢ «θησαυροί»; γιὰ ποιὸ λόγο καὶ ποιοί τὰ κατασκεύασαν; γιατί ἡ ποιοτικὴ διαφορά τους; καί... καί... ΣΧΗΜΑ KAI ΟΝΟΜΑΣΙΑ: Ὁ Σλῆμαν ὠνόμασε τὸ οἰκοδόμημα τοῦ Θ.A. «θολωτὸ τά- φο» (tholus) καὶ ὅλοι ἀπεδέχθηκαν τὸν ὅρο καὶ γιὰ ὅλους τοὺς εὑρεθέντες στὶς Μυκῆνες (συ- νολικὰ 9) (Σχ. 2). Εἶναι ὅμως θόλοι; Τὸ «Λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης» τῶν Liddell -Scott