OI ΓΕΝΝΗΤΟΡΕΣ TOY ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ v.Ἀλκαῖος ἩΛέσβος εἶναι τὸ λίκνο τῆς λυρικῆς ποιήσεως καὶ ὁ Τέρπανδρος, ὁ ποιητὴς τῶν «νόμων», εἶναι ἕνας ἐκ τῶν γεννητόρων της. Σύμφωνα μ’ ἕνα μῦθο ὁ Τέρπανδρος, «ὁ ἐξέχων Λέσβιος ψάλτης στοὺς ξένους μέσα» (Σαπφώ), διδάχθηκε τὴν τέχνη τῶν Μουσῶν ἀπὸ τὴν ἄδουσα λύρα τοῦ Ὀρφέως, ποὺ μαζὶ μὲ τὴν κεφαλὴ τοῦ ἥρωος εἶχαν ἐκβρασθῆ στὴν ἰδιαίτερη πατρίδα του Ἄντισσα μετὰ τὸν διαμελισμό του ἀπ’ τὶς Μαινάδες. Αὐτὸν τὸν «ἐξέχοντα ψάλτη» ἠγωνίζοντο νὰ ὑπερβοῦν καὶ ὁ Μηθυ- μναῖος Ἀρίων, καὶ ἡ Ἐρεσία Σαπφώ, καὶ ὁ Μυτιληναῖος Ἀλκαῖος, ὁ γεννήτορας τῆς πολιτικῆς λυρικῆς ποιήσεως. Ὁ Ἀλκαῖος κατήγετο ἀπὸ ἀριστοκρατικὸ γένος τῆς Μυτιλήνης· παρέμεινε δὲ εὐγενὴς καὶ ἀριστοκράτης σ’ ὅλη του τὴ ζωή. Ὑπῆρξε σύγχρονος τῆς Σαπφοῦς καὶ τοῦ Πιττακοῦ, μετὰ τῶν ὁποίων ἀγωνίσθηκε σκληρὰ γιὰ τὴν ἀνατροπὴ τῆς τυραν- νίας: «ἐτυραννήθη δὲ ἡ Μυτιλήνη κατὰ τοὺς χρόνους τούτους ὑπὸ πλειόνων διὰ τὰς διχοστασίας...» (Στράβων). Ἔλαβε μέρος καὶ στὸν πόλεμο τῶν Μυτιληναίων κατὰ τῶν Ἀθηναίων γιὰ τὸ Σίγειο, ὅπου διέπρεψε ὁ Πιττακὸς καὶ ὡς ἀρχιστράτηγος καὶ ὡς μαχητής, νικώντας καὶ φονεύοντας σὲ μονομαχία τὸν ἀρχηγὸ τῶν Ἀθηναίων καὶ ὀλυμπιονίκη Φρύνωνα!.. Μετὰ τὴν λήξη τοῦ πολέμου αὐτοῦ τὴν ἀρχὴ τῆς Μυτιλή- νης κατέλαβε ὁ μετριοπαθὴς Μυρσίλος καὶ μετὰ τὸν βίαιο θάνατό του ὁ Πιττακός· ὄχι ὡς τύραννος ἀλλ’ ὡς αἰσυμνήτης ἤτοι ἐκλεγμένος ἄρχοντας γιὰ κάποιο χρονικὸ διάστημα μὲ αὐξημένες ἐξουσίες, ὅπως ὁ Σόλων. Ὁ Ἀλκαῖος καὶ ἡ Σαπφὼ ἀντιτά- χθηκαν τόσο στὸν ἅρπαγα τῆς ἐξουσίας Μυρσίλο ὅσο καὶ στὸν παμψηφεὶ σχεδὸν ἐκλεγέντα Πιττακό, μ’ ἀποτέλεσμα τὶς διαδοχικὲς ἐξορίες τους ἐπὶ μακρὰ χρονικὰ δια- στήματα. Ὁ Ἀλκαῖος, ἄν καὶ κατ’ οὐσίαν λειτουργὸς τοῦ Ἀπόλλωνος καὶ τῶν Μουσῶν, οὐδέποτε ἔπαυσε νὰ ὑπηρετῇ τὸν Ἄρη, ὅπως καὶ ὁ Ἀρχίλοχος. Ὁ Ἀθήναιος πα- ρατηρεῖ, ὅτι ἡ μουσική του «ἐπ’ ἀνδρείαν προτροπὴ ἦν» κι ὅτι ὁ ἴδιος ἐσεμνύνετο νὰ συστήνεται ὡς πολεμιστὴς μᾶλλον παρὰ ὡς ποιητής, σὰν τὸν Αἰσχύλο. Εἶναι ἀξιο- παρατήρητο, ὅτι «καίτοι ἥρμοττε τὴν οἰκίαν πλήρη εἶναι μᾶλον μουσικῶν ὀργάνων», ὁ ἴδιος ὁ ποιητὴς μᾶς τὴν περιγράφει ὡς ἑξῆς: «μαρμαίρει (= λαμποκοπᾶ) μέγας δό- μος χάλκῳ· πᾶσα δ’ Ἄρει κεκόσμηται στέγη λάμπραισι κυνίαισι (= περικεφαλαῖες)... θώρακες, ἀσπίδες..., χαλκίδικαι σπάθαι...» (ἀπ. 54). Καυχᾶται ἐπίσης ὅτι ὁ ἀδελφὸς τοῦ Ἀντιμενίδας νίκησε σὲ μονομαχία καὶ θανάτωσε πανύψηλο βάρβαρο στὴν Ἀσία. Ἡ πολιτικὴ καὶ ὁ πόλεμος τὸν συγκινοῦν καὶ τὸν ἐμπνέουν, γι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἀπου- σιάζει ἀπὸ καμμιὰ μάχη ἢ διαμάχη... Μέχρι καὶ μισθοφόρος ἔφθασε νὰ καταταγῇ, ὄντας ἐξόριστος στὴν Αἴγυπτο ἢ τὴν Βαβυλωνία, ἐνῷ οὐδέποτε καταδέχθηκε νὰ γράψῃ στίχο ἔναντι ἀμοιβῆς, πρᾶγμα ποὺ τὸν διαφορίζει παντελῶς ἀπ’ τὸν Πίνδα- ρο, τοῦ ὁποίου τὰ ποιήματα ἐγράφοντο κατόπιν παραγγελίας. Ἄν καὶ ἐμπαθὴς καὶ ἄδικος ἐνίοτε –ἰδίως ὅταν πρόκειται περὶ τοῦ Πιττακοῦ–, οὐδέποτε ἀποβάλλει τὴν σεμνότητά του καὶ οὐδέποτε ὑποβιβάζει τὸν ποιητικό του λόγο μὲ ἀρχιλόχειες βω- μολοχίες καὶ ποταπότητες. Εἶναι ὑπερβολικὰ ἀνδροπρεπὴς καὶ εἰλικρινὴς καὶ δὲν δι- στάζει νὰ πῇ αὐτὰ ποὺ νιώθει. Ἀποκαλεῖ λοιπὸν τὸν Πιττακὸ «κακοπάτριδα» καὶ κα- λεῖ τοὺς συμπατριῶτες του σὲ γλεντοκόπι, ἐπειδὴ «Μυρσίλος κάτθανε»! Οἱ οἰνοποσίες τοῦ ποιητοῦ εἶναι ἐξίσου σκανδαλώδεις μὲ τὰ ὁμηρικὰ δεῖπνα καὶ