ΟΙ ΓΕΝΝΗΤΟΡΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ νγ. Στησίχορος Εἶναι ὄντως θαυμάσια ἡ ἱκανότητα αὐτὴ τῶν Ἑλλήνων νὰ δίδουν δεύτε- ρα ὀνόματα στοὺς ἀνθρώπους, προσδιοριστικὰ τοῦ ἤθους καὶ τοῦ ἔργου τους, τὰ ὁποῖα ἐπισκιάζουν τὰ πρῶτα, ποὺ συμβατικὰ δίδονται ἀπὸ τοὺς γο- νεῖς κατὰ τὴ γέννηση· ἔτσι ὁ Ἀριστοκλῆς γιὰ παράδειγμα μετωνομάσθηκε σὲ Πλάτωνα ἕνεκα τῆς εὐρύτητας τοῦ στέρνου, τοῦ μετώπου ἀλλὰ καὶ τῆς σκέ- ψεώς του· ὁ Τύρταμος σὲ Θεόφραστο διὰ τὸ θεσπέσιο τῆς φράσεώς του καὶ ὁ Τισίας σὲ Στησίχορο, διότι αὐτὸς πρῶτος εἰσήγαγε στὴν λυρικὴ ποίηση τὴν ἐπῳδὸ ἤτοι τὸ στερεοτύπως ἐπαναλαμβανόμενο κατὰ διαλείμματα μέλος (= ρεφραίν), τὸ ὁποῖο ἔψαλλε ὁ χορὸς ἐν στάσει (ἔστησε τὸν χορὸ ἀκίνητο). Ὁ Στησίχορος, Ἐπιζεφύριος Λοκρὸς τὸ γένος, γεννήθηκε στὴν Ἱμέρα τῆς M. Ἑλλάδος, ἀπέθανε ὅμως στὴν Κατάνη, ὅπου ζοῦσε τὰ τελευταῖα χρόνια τῆς ζωῆς του αὐτοεξόριστος ἐξ αἰτίας κάποιας διένεξής του μὲ τὸν τύραννο Φάλαρι· καὶ οἱ μὲν Καταναῖοι ἔστησαν πρὸς τιμήν του μεγαλοπρεπὲς ἄγαλ- μά του στὴν εἴσοδο τῆς πόλεώς τους, τὸ ὁποῖο ἐθαύμασε ὁ Κικέρων, οἱ δὲ Ἱμε- ραῖοι ἔκοψαν νομίσματα, ὅπου ἐμφανιζόταν ὁ μελῳδός, κρατώντας χειρό- γραφο διπλωμένο στρογγυλά. Ὁ Τισίας κατέχει ἐξαιρετικὴ θέση μεταξὺ τῶν χορικῶν ποιητῶν, τῶν ὁποί- ων θεωρεῖται πατὴρ ὁμοῦ μετὰ τοῦ Τερπάνδρου καὶ τοῦ Ἀλκμᾶνος. Οἱ κλασ- σικοὶ Ἕλληνες θαύμαζαν ἰδιαιτέρως τὶς πρωτοτυπίες του καὶ τὸν θεωροῦσαν ὑπεύθυνο γιὰ τὴν ἀνύψωση τῆς λυρικῆς ποίησης στὸ ἐπίπεδο τοῦ ἔπους. Τὰ ποιήματά του, ποὺ ἦσαν πολύστιχα, διεκρίνοντο σὲ διθυράμβους (= ὕμνοι πρὸς τὸν Διόνυσο), σὲ παιᾶνες (= ὕμνοι πρὸς τὸν Ἀπόλλωνα), σὲ ἰαλέμους (= θρῆνοι γιὰ ἀσθένειες ἢ ἀτυχήματα), σὲ παρθένια, συμποτικὰ καὶ βουκο- λικὰ ἄσματα· τραγουδιοῦνταν δὲ μανιωδῶς ἀπ’ τὸν κόσμο κατὰ τὸν θερισμὸ καὶ τὸν τρύγο ἢ σὲ γάμους, γενέθλια καὶ λοιπὲς οἰκογενειακὲς ἢ τοπικὲς γιορτές, διότι ὑμνοῦσαν πέραν τῶν ἐπωνύμων καὶ τοὺς λαϊκοὺς ἥρωες ὅπως καὶ τὸν λαϊκὸ τρόπο ζωῆς καὶ σκέψης. ὉΣτησίχορος ἔσμιγε διάφορους ῥυθμοὺς καὶ μέτρα καὶ δημιουργοῦσε νέα, ποὺ τὰ τραγουδοῦσε καὶ τὰ χόρευε ὁ χορός. Ἐξαίρεση ἀποτελοῦσε ἡ ἐπῳδός, πού καθὼς εἴπαμε, τραγουδιόταν ἐν στάσει. Στροφή, ἀντιστροφὴ καὶ ἐπῳδὸς εἶναι τὰ τρία μέρη τῶν τραγουδιῶν τοῦ Στησιχόρου, τὰ ὁποῖα συ- νωδεύονταν ἀπ’ τοὺς ἤχους τῆς κιθάρας. Ὁ ποιητὴς δὲν ἔσμιγε μόνο τοὺς ῥυθμοὺς καὶ τὰ μέτρα ἀλλὰ καὶ τὶς διαλέκτους. Χρησιμοποιοῦσε αἰολικὰ στοιχεῖα, ἐπειδὴ ἡ λυρικὴ ποίηση φύτρωσε κι ἀναπτύχθηκε στὴν Λέσβο· τὴν ἐπική, ἐπειδὴ «ἀπὸ τοὺ ὁμηρικοῦ νάματος μυρίας ὅσας παρατροπὰς εἰς αὐτὸν ἀπωχέτευσεν»· τὴ δωρικὴ τέλος, διότι οἱ προστάτες τῆς ποιήσεως ἦσαν κατὰ κανόνα Δωριεῖς. Ὁ μελῳδὸς ἄσκησε ἐξαιρετικὴ ἐπίδραση τόσο στὶς εἰκαστικὲς τέχνες ὅσο καὶ στὴν τραγῳδία καὶ τὴν κωμῳδία. ὉΜεγακλείδης μᾶς βεβαιώνει (Ἀθή-