ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
246ΙΟΥΝΙΟΣ 2002
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Από τη μεταφυσική στο λόγο — ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Χ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ ΣΤΟ ΛΟΓΟ
Ὁμέγιστος τῶν φιλοσόφων Ἡράκλειτος(535-475 π.X.) εἶπε: «αὐτὸν τὸν
κόσμο, ποὺ εἶναι ὅμοιος γιὰ ὅλα τὰ ὄντα, δὲν τὸν ἔπλασε οὔτε κανένας
θεὸς οὔτε κανένας ἄνθρωπος, ἀλλὰ ἦταν πάντα καὶ εἶναι καὶ θὰ εἶναι
φωτιὰ ἀείζωη, ποὺ μὲ μέτρο ἀνάβει καὶ μὲ μέτρο σβήνει». Ἂν ἡ ἀνθρω-
πότητα εἶχε υἱοθετήσει τὴν ἐπιστημονικὴ θεωρία τοῦ Ἡρακλείτου περὶ τοῦ θε-
οῦ καὶ τοῦ σύμπαντος, ἀσφαλῶς σήμερα θὰ βρισκόταν σὲ δυσθεόρατα ὕψη προ-
όδου καὶ πολιτισμοῦ καὶ δὲν θὰ συνέβαιναν ἐπεισόδια σὰν αὐτὰ τῆς Νέας Ὑόρ-
κης στὶς 9/11, τοῦ Ἀφγανιστάν, τῆς Γιουγκοσλαβίας, τῆς Παλαιστίνης κ.ο.κ.
Στοὺς προσωκρατικοὺς χρόνους ἡ Ἑλληνικὴ Θρησκεία καὶ ἡ Ἐπιστήμη ἦσαν συ-
νυφασμένα σὲ «Ἕνα». Ἡ διάσπασή τους ἄρχισε θεωρητικὰ ἀπὸ τὸν Πλάτωνα, γιὰ
νὰ ὁριστικοποιηθῇ μὲ τὴν βίαια ἐπιβολὴ τοῦ Ἰουδαιο-Χριστιανισμοῦ σὰν πανθρη-
σκείας τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Ἔκτοτε οἱ σχέσεις Ἐκκλησίας-Ἐπιστήμης
ἀποκλίνουν, καθὼς καὶ αὐτὲς τοῦ Φυσικοῦ-Μεταφυσικοῦ. Κι’ αὐτό γιατὶ οἱ τρεῖς
ἑβραιογενεῖς κοσμικὲς θρησκεῖες (Ἰουδαϊσμὸς-Χριστιανισμὸς-Ἰσλαμισμός) ἀντὶ νὰ
ἀσπασθοῦν τὸν Λόγο, πίστεψαν στὸ θαῦμα τοῦ ἑνὸς δημιουργοῦ καὶ τῆς δημιουρ-
γίας τοῦ κόσμου ἐκ τοῦ μηδενός. Λογικὰ ὅμως «οὐδὲν ἐκ τοῦ μηδενός».Τοῦτο δὲν
δίνει ἀπάντηση σὲ πλεῖστα ἐρωτήματα, ὅπως λ.χ. «ποιός ἔφτειαξε τὸν θεό»; Ἀλλὰ ὁ
«θεὸς δημιουργὸς»ἐγείρει ἀξιολογικὲς συγκρίσεις, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτουν οἱ ση-
μερινὲς διαμάχες μεταξὺ τῶν κοσμικῶν θρησκειῶν. ὉἙλληνικὸς Λόγος –κατὰ βά-
ση ἀνεξίθρησκος– κάνει ὑπέρβαση αὐτῶν τῶν ἐρωτημάτων καὶ τῶν ἀνοήτων συ-
γκρίσεων, ποὺ τόσες συγκρούσεις καὶ δεινὰ ἔχουν φέρει στὴν ἀνθρωπότητα.
Ἑπομένως στὴν ἐποχὴ τῆς Πληροφορικῆς εἶναι ἀνάγκη νὰ σκεφθοῦμε μὲ
νέους ὅρους, γιὰ νὰ ξεφύγουμε ἀπὸ τὸν θρησκευτικὸ φανατισμὸ καὶ τὴν
παραγόμενη ἀπὸ αὐτὸν βία καὶ τρομοκρατία. Αὐτὸ θὰ γίνῃ ὄχι μὲ τὴν
ἀντιπαράθεση, ἀλλὰ μὲ τὸν διάλογο καὶ τὴν ἀνοχὴ τοῦ διαφορετικοῦ.
Ἐπιβάλλεται ὅθεν ὁ πλουραλισμὸς τῶν κοσμοαντιλήψεων καὶ ὁ σεβασμὸς τῆς
ἀρχῆς τῆς ἀνεκτικότητας τῶν διαφορετικῶν ἀντιλήψεων. Πρέπει νὰ ἐπανασυν-
δέσουμε τὸν Λόγο μὲ τὴν Θρησκεία, ὅπως εἶχαν κάνει οἱ προσωκρατικοὶ πρόγονοί
μας. Ὁ μαχητικὸς ἀθεϊσμὸς εἶναι κι’ αὐτὸς ἐξ ἴσου βλαπτικὸς μὲ τὸν θρησκευ-
τικὸ φονταμενταλισμό. Ὅθεν ἐπιβάλλεται ἡ ὑπέρβαση διὰ τοῦ διαλόγου καὶ ὄχι
διὰ τῆς συγκρούσεως.
ἩἙλλαδικὴ Ἐκκλησία πρέπει νὰ γίνῃ πρωτοπόρος σ’ αὐτὸν τὸν διάλογο μὲ τὴν
ἀπολάκτιση τῆς ἀνθελληνικῆς, ρατσιστικῆς καὶ σκοταδιστικῆς ἰουδαϊκῆς Βίβλου
καὶ τὴ σύνδεσή της μὲ τὸ Ἑλληνικὸ Πνεῦμα καὶ τὶς πατρῶες ἀξίες. Ὅσο γρηγορώ-
τερα προχωρήσῃ ὁ διάλογος, ποὺ ἐγκαινιάσθηκε ἐπισήμως ἀπὸ τὸν συνθέτη κ. Γιάν-
νη Μαρκόπουλο καὶ τὸν «Δαυλό», τόσο πιὸ κερδισμένη θὰ βγῇ ἡ πνευματικότης καὶ
οἰκουμενικότης τῆς ἑλληνορθόδοξης Ἐκκλησίας καὶ τόσο ἀρραγὴς θὰ παραμείνῃ ἡ
ἑνότητα τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους.
K.X. Κωνσταντινίδης
Ὑποστράτηγος ἐ.ἀ.