ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
246ΙΟΥΝΙΟΣ 2002
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Σύγκριση κρατικών και ιδιωτικών βιβλίων για τα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου — ΑΡΤΣΙΤΑ, ΣΙΣΣΥ
- Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ
Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ
Δ. ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ, Ὁ Ρήγας μεταφραστὴς τῶν
«Ὀλυμπίων» τοῦ Μεταστάσιου
Τὴ συγγραφικὴ καὶ ἐκδοτικὴ δράση τοῦ Ρήγα Φεραίου, τὶς ἰδέες καὶ τὰ ὁράματά του ἀνα-
δεικνύει ὁλοένα καὶ συστηματικώτερα ἡ «Ἐπιστημονικὴ Ἑταιρεία Μελέτης Φερῶν-Βελεστί-
νου-Ρήγα», πρόεδρος τῆς ὁποίας εἶναι ὁ Δ. Καραμπερόπουλος. Τὰ «Ὀλύμπια» ἦταν ἕνα θε-
ατρικὸ δρᾶμα γραμμένο ἀπὸ τὸν Ἰταλὸ ἀββᾶ Μεταστάσιο, τὸ ὁποῖο ὁ Ρήγας μετέφρασε στὴν
«ἡμετέραν διάλεκτον». Στὰ «Προλεγόμενά» του ὁ Ρήγας παραθέτει τὰ εἴδη τῶν ὀλυμπιακῶν
ἀγωνισμάτων τῆς ἀρχαιότητας, σημειώνοντας πώς «οἱ Ὀλυμπιακοὶ Ἀγῶνες ἐπανηγυρίζοντο
ἀπὸ τοὺς προπάτοράς μας», γι’ αὐτὸ θὰ πρέπῃ καὶ σήμερα νὰ «πανηγυρίζωνται ἀπὸ τοὺς ἀπο-
γόνους τῶν προπατόρων τους».
Μὲ τοὺς Ὀλυμπιακοὺς Ἀγῶνες ὁ Ρήγας εἶχε ἀσχοληθῇ στὸ βιβλίο ποὺ μετέφρασε «Νέος
Ἀνάχαρσις», ὅπου ἕνα κεφάλαιο ἑβδομήντα σελίδων εἶναι ἀφιερωμένο σ’ αὐτούς. Ἀκόμη στὴ
«Χάρτα τῆς Ἑλλάδος» παραθέτει τὸ τοπογραφικὸ διάγραμμα τῆς ἀρχαίας Ὀλυμπίας καὶ πα-
ραστάσεις ἀπὸ τὰ ἀγωνίσματα τῆς ἐλεύθερης πάλης, τῆς ἱπποδρομίας καὶ τῆς ἁρματοδρομίας·
εἶναι δὲ χαρακτηριστικό πὼς καὶ στὰ τρία κεφάλαια τῶν Ὀλυμπίων διακοσμεῖ τὴ σελίδα τίτ-
λου μὲ τὴν παράσταση τοῦ Ὀλυμπίου Διός. Ἡ ἰδέα τῆς ἀναβιώσεως τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώ-
νων ἐμφανίζεται γιὰ πρώτη φορὰ στὴν Εὐρώπη στὰ χρόνια τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης, ὅπου
μαζὶ μὲ τὸ νέο ἡμερολόγιο τοῦ 1793 ψηφίσθηκε, «Κάθε τέταρτον χρόνον νὰ γίνωνται οἱ Ὀλυ-
μπιακοὶ Ἀγῶνες εἰς δόξαν τῆς μεταβολῆς».
Τὰ παραπάνω καταδεικνύουν πώς ὁ Ρήγας Φεραῖος ὑπῆρξε φορέας τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Δια-
φωτισμοῦ, ποὺ σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν ἐθνική του αὐτογνωσία ἔπαιξε σημαντικώτατο ρόλο στὴν
Σύγκριση κρατικῶν καὶ ἰδιωτικῶν βιβλίων
γιὰ τὰ παιδιὰ τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου
¶ρὸ καιροῦ ἀναφέρθηκα στὴν μὴ ἐκμάθηση τῶν γραμμάτων τοῦ ἑλληνικοῦ
ἀλφαβήτου ἀπὸ τὰ παιδιὰ τῆς πρώτης Δημοτικοῦ («Δαυλός», τ. 232). Τὰ
γράμματα ἀναφέρονται ἐπὶ τροχάδην στὸ τέλος τῆς σχολικῆς χρονιᾶς (σελ.
181) καὶ μάλιστα μὲ λανθασμένο ἢ ἀκριβέστερα βάρβαροτρόπο. Τὸ E ἀνα-
φέρεται ὡς ἔψιλο (χωρὶς -ν-), τὸ O (ὄμικρον) ὡς όμικρο καὶ τὸ Y (ὕψιλον) ὡς ύψιλο.
Τί εἶναι αὐτὸ ποὺ κάνει τὸ γράμμα «νί» τόσο «ἁμαρτωλὸ» καὶ οἱ εἰδήμονες τοῦ
Ὑπουργείου Παιδείας τείνουν νὰ τὸ καταργήσουν; Μᾶλλον ἡ εὐφωνία ποὺ προσδί-
δει στὶς λέξεις. Θὰ μποροῦσε ἀκόμη καὶ νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐλιτίστικο! Γιατὶ ὄχι;
Ἀπ’ ὅ,τι φαίνεται ὅμως ἡ μὴ ἐκμάθηση τοῦ ἀλφαβήτου δὲν ἀποτελεῖ μία μεμονωμέ-
νη κακὴ ἐπιλογὴ τοῦ Παιδαγωγικοῦ Ἰνστιτούτου καὶ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας.
Ἀφορμὴ γιὰ τὰ ὅσα γράφω στάθηκε τὸ ἀναγνωστικὸ τῆς πρώτης Δημοτικοῦ «Ἡ
γλώσσα μου», ποὺ διδάσκεται σὲ ὅλα τὰ ἑλληνικὰ σχολεῖα. Δὲν χρειάζεται νὰ εἶναι
κανεὶς εἰδικὸς γιὰ νὰ καταλάβῃ, μόλις τὸ πιάσῃ στὰ χέρια του, ὅτι πρόκειται γιὰ ἕνα
πρόχειρο κατασκεύασμα ἀνεύθυνων (στὴν καλύτερη περίπτωση) ἀτόμων. Κατ’ ἀρχὰς
εἶναι αἰσθητικῶς ἀπαράδεκτο. Προφανῶς ἐκτὸς ἀπὸ τὸ «νί» ἐνοχλεῖ καὶ τὸ ὡραῖο!
�