Μαρψανεώλι ὑφ. ΕΛ Αγανίακ “π' λ κ" κου μα ἐν ΣᾺ νοτοΝ Ν᾽ «ἢ κά {. δι ὁ μμ. .ὶ ΐ τ᾽ ΐ λ ρολ τη δν Η͂ ο.» ον. "» ἵκουφν Ἔν» ῃ ; ἢ » Ἡ ἐπ] τοῦ Ἑλικῶνα κοιλάδα τῶν μουοῶν στὴν περιοχὴ “Αοκρας καὶ Θεσπιῶν παὴ».Β 2 2 οί Χιλιόμ, Χάρτης τοῦ Ἑλικωνίου ἼΑλσους τῶν Μουσῶν θάσει σχεδίου τοῦ.Ἰαηποί καὶ σκίτσου τοῦ Κουκ (1954). Μὲ τὴν ἔλευ- ση τοῦ Χριστιανισμοῦ ὅλα τὰ ἀρχαιο- ελληνικὰ οἰκοδομήματα μὲ τὰ καλλι- τεχνικὰ ἀριστουργήματα ποὺ πε- ριεῖχαν γκρεµίζονται καὶ καταστρέ- Φονται καὶ ἀπὸ τὸ ὑλικό τους χτίζο- γται ἐκκλησίες. Σὲ μικρὴ ἀπόσταση χάτω ἀπὸ τὸ Ἐρημόκαστρο μιὰ δια- χλάδωση τοῦ δρόμου κατευθύνεται πρὸς τὸ Νιοχώρι καὶ τὴν Παναγία (ἄλλοτε Παλαιοπαναγιά), ἀπὸ ὅπου εἶναι προσιτὴ ἡ κοιλάδα τῶν Μουσῶν. ὋὉ νεώτερος δρόμος ἔχει γίνει κατευ- θεῖαν ἀπὸ τὸ Ερημόκαστρο στὴν Πα- ναγία καὶ συντοµεύει τὴν ἀπύσταση. Τὸ πλησιέστερο στὴν Παναγία ἐμφανὲς ἐρείπιο εἶναι ἕνας µεσαιω- γικὀς πύργος σὲ λόφο, ὄχι δυσπρόσι- το, δεξιὰ τοῦ δρόμου καὶ σ᾽ ἀπόσταση μισῆς ὥρας ἀπὸ τὴν Παναγία. Ἢ θέση αὐτὴ ἐπικράτησε νὰ ταυτίζεται μὲ τὸν Κερησσό. Στὸ σχέδιο σημειώνονται καὶ παλιὰ ξωκκλήσια, ποὺ σήμερα ἔχουν καταρρεύσει ἢ πρὸ πολλοῦ δια- λυθῆ χάριν τοῦ ἀρχαίου ὑλικοῦ ποὺ εἶχε χρησιμοποιηθῆ γιὰ τὸ χτίσιμό τους. Τὰ ὀνόματα ὅμως τῶν θέσεων ἀπὸ τὶς ἄλλοτε ἐκκλησίες διατη- θοὔῦνται" στὴ θέση τῶν περισσότερων ἔχουν γίνει χτιστὰ προσχυνητάρια γιὰ τοὺς ἴδιους ἁγίους, πρὸς τιμὴν τῶν ὁποίων ὑπῆρχαν ἄλλοτε ἐκκλησίες. Τὸ ἐχχλησάκι τῆς ἁγίας Παρασκευῆς ἔχει ἀνακαινιστῆ τελείως. ᾿Απὸ τὰ ξωκλή- σια ποὺ σημειώνονται στὸ σχέδιο, ἤ Αγ. Τριάδα θρισκόταν ἀκριθῶς στὴ θέση τοῦ θωμοῦ ἢ ναΐσκου τῶν Μουσῶν, µέσα στὸ ᾿Ελικώνιο "Αλσος, Κατεδαφίστηκε στὰ 1890 χάριν τῆς ἀνασκαφῆς τοῦ ἀρχαίου τεμένους. Τὸ ἀνατολικώτερα σημειωνόμενο ἐχκλη- σάκι τῆς Αγ. Αἰκατερίνης διαλύθηκε ἐπίσης χάριν τῶν ἐντοιχισμένων ἀρχαί- ὧν λίθων. ᾽Απὸ τοὺς λίθους ποὺ ἆπο- τοιχίστηκαν θεθαιώθηκε, πὼς κατὰ μῆκος τοῦ κατάφυτου φαραγγιοῦ ποὺ κατέληγε στὸ τέµενος τῶν Μουσῶν καὶ ποὺ χρειαζόταν πάνω ἀπὸ µία ὥρα νὰ τὸ διασχίση κανεὶς ὑπῆρχαν καὶ κατα- σκευὲς, καθὼς καὶ χτιστὰ 6άθρα γιὰ ἐπιθλητικὰ μνημεῖα, ἀγάλματα καὶ ἀνδριάντες, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὴν πε- οιγραφὴ τοῦ Παυσανία.