Ὁ ἀρχαῖος γαστρονομικὸς πολιτισμὸς τῆς νήσου Λέσβου «Εὐώδης μὲν σοὶ δόξει τοῦ Λεσβίου εἶναι μᾶλλον ... κεῖνος δὲ δοκήσει οὐκ οἴνῳ σοί, ἔχει ὅμοιον γέρας, ἀμβροσίαν δέ».Ἀθήναιος ™ήμερα ἡ Λέσβος εἶναι γνωστὴ παγκοσμίως γιὰ τὸ ἐξαιρετικὸ λά- δι της – δικαιολογημένα ἄλλωστε. Πρὶν ἀπὸ χιλιάδες χρόνια ὅμως τὴν ὑμνοῦσαν γιὰ τὸ κρασί της. Τὸν 4ο αἰῶνα π.X. ὁ δειπνολόγος Ἀρχέστρατος ἐγκωμιάζει τὸ λεσβιακὸ οἶνο, τὸν ἀνθοσμία οἶνο, καὶ τὸν προσομοιάζει μὲ τὸ νέκταρ τῶν θεῶν, ἐνῷ ὁ ἱστορικὸς καὶ φι- λόσοφος Ἀθήναιος ἀναφέρει, ὅτι μὲ κανένα ἄλλο κρασὶ δὲν νιώθεις τὴν εὐχαρίστηση ποὺ σοῦ δίνει μιὰ γουλιὰ λεσβιακοῦ κρασιοῦ. Καὶ ἂν κά- ποιοι θέλουν τὸν ἀφρώδη οἶνο, τὴ σαμπάνια, νὰ γεννήθηκε στὴ Γαλ- λία, ἡ πραγματικότητα εἶναι ἄλλη, ἀφοῦ τὴ συναντᾶμε στὴ Λέσβο, τὸν 3ο π.X. αἰῶνα μὲ τὴν ὀνομασία «Πρόδρομος» ἢ πρότροπος οἶνος. Ὅπως ἐπιβεβαιώνεται δηλαδὴ μέσα ἀπὸ ἱστορικὰ στοιχεῖα, οἱ κάτοικοι τῆς Λέσβου καὶ ὅσοι πέρασαν ἀπὸ τὸ νησί, εἶχαν τὸ προνόμιο νὰ γευτοῦν τὸ ἄρωμα καὶ τὴν ὑφὴ τοῦ μεθυστικοῦ αὐτοῦ κρασιοῦ πολὺ πρὶν ἀπὸ τοὺς Γάλλους. Δυστυχῶς ὅμως τὸ πέ- ρασμα τοῦ χρόνου σ’ αὐτὲς τὶς περιπτώσεις εἶναι ο χειρότερος ἐχθρός· οἱ συνθῆκες καὶ οἱ καταστάσεις ἀφάνισαν τὶς ἀμπελουργικὲς ἐκτάσεις καὶ ἀλλοίωσαν κατὰ πολὺ τὰ συστατικὰ τοῦ ἐδάφους, ποὺ ἐνδεχομένως θὰ ἐπέτρεπαν τὴν ἐπανακαλλιέργεια. Ἔτσι, οἱ Γάλλοι στάθηκαν πιὸ τυχεροὶ σ’ αὐτό, ποὺ παρασκεύασαν τὸν ἀφρώδη οἶνο ἑκατοντάδες χρόνια ἀργότερα, ἐξασφαλίζοντας κατὰ συνέπεια καὶ τὴν ὀνομασία προέλευσης. Ὁ Λεσβιακὸς οἶνος καὶ οἱ πλακοῦντες ™ήμερα, μὲ τὴ μελέτη ποὺ ὑλοποίησε τὸ 1885 στὴ νοτιοδυτικὴ Λέσβο ὁ Γερμανὸς ἀρχαιολόγος καὶ ἀρχιτέκτονας Koldeway, ἀποκαλύπτεται ὅτι στὴν περιοχὴ τῆς Ἐρεσοῦ ἐνδέχεται νὰ ὑπῆρχαν ἐκτεταμένες καλλιέργειες ἀμπέλων. Παρατήρη- σε συγκεκριμένα, ὅτι ὑπῆρχαν τοποθεσίες ὅπου εἶχαν χτιστῆ χαμηλοὶ τοῖχοι πε- ζουλιῶν σὲ μεγάλες ἐκτάσεις στὶς πλαγιὲς λόφων. Τοὺς ἴδιους τοίχους στήριξης ὁ Κoldewayπαρατήρησε καὶ στὴ βόρεια περιοχὴ τῶν Παρακοίλων, στὰ Κάμαρα καὶ Πή- γαδο καὶ μεταξὺ τῆς σύγχρονης Ἐρεσοῦ καὶ Ἄντισσας. Σύμφωνα μὲ τὴν ἄποψή του, οἱ μακριὲς στενὲς πεζοῦλες δὲν ἦταν ἀρκετὲς γιὰ τὴν καλλιέργεια σιτηρῶν ἀλλὰ οὔτε καὶ οἱ κατάλληλες γιὰ ἐλαιόδενδρα. Σὲ συνδυασμὸ καὶ μὲ κάποια ἄλλα στοιχεῖα ποὺ συνέλεξε μελετώντας τὴν περιοχή, συμπεραίνει ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ εἶχαν κατασκευασθῆ εἰδικὰ γιὰ τὴν καλλιέργεια ἀμπελιῶν. Τὸ συμπέρασμά του γιὰ τὴ χρήση τῶν πεζου- λιῶν στὶς ἀμπελοκαλλιέργειες ἔχει βάση, ἀφοῦ οἱ πλαγιὲς τῶν λόφων ἦταν ἀπόκρη-