√π ∂§§√°√π Δø¡ ∏.¶.∞. (Τὸ ἀντίβαρο στὴΘεοκρατία) ™τὶς 12 Ἰουλίου 2003 δημοσιεύθηκε στοὺς «Τάιμς τῆς Ν. Ὑόρκης» ἄρθρο τοῦ κ. Daniel C. Dennetμὲ τίτλο «The Bright stuff». Ὁ κ. Dannet εἶναι συγγραφέας καὶ καθηγητὴς Φιλοσοφίας στὸ Πανεπιστήμιο S....Πρόσφατα ἐξεδόθη τὸ βι- βλίο του «Freedom evolves» («Βήματα πρὸς τὴν Ἐλευθερία»). Στὸ ἐν λόγῳ ἄρθρο ὁ κ. Dennetπαρουσιάζει τὴ σύγκρουση ποὺ λαμβάνει χώρα αὐτὴ στὴ στιγ- μὴ στὶς Ἡνωμένες Πολιτεῖες ἀνάμεσα στὴν καθηστηκυία τάξη, ποὺ ἐπιμένει νὰ συ- ντηρῇ τὸ θρησκόληπτο πρόσωπο τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ σὲ ἐκείνους ποὺ διεκδικοῦν τὸ δικαίωμα νὰ ἔχουν τὶς προσωπικές τους πεποιθήσεις σὲ ὁποιοδήπο- τε πολιτικό, κοινωνικό, ἠθικὸ ἢ θρησκευτικὸ ζήτημα, τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύουν σὲ ὅποιον θεὸ θέλουν ἢ νὰ μὴν πιστεύουν σὲ κανένα θεό, καὶ αὐτὸ νὰ μὴν τοὺς ὁδηγῇ σὲ κοινωνικὸ ἀποκλεισμὸ ἀλλὰ στὴν ἐλευθερία. Παραθέτουμε ἐν μεταφράσει κα- τωτέρω τὸ ἄρθρο τοῦ κ. Dennett. “ Ἦρθε ἡ ὥρα γιὰ ἐμᾶς τοὺς ἔλλογους νὰ βγοῦμε ἀπὸ τὴ σιωπή μας. Ποιόν καλοῦμε ἔλλογο; Ἔλλογος εἶναι ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἔχει μία φυσιοκρατικὴ θέαση τοῦ κόσμου, σὲ ἀντίθεση μὲ ἐκεί- νους ποὺ ἀσπάζονται ὑπερφυσικὲς ἀντιλήψεις. Ἐμεῖς οἱ ἔλλογοι δὲν πιστεύουμε οὔτε στὰ φαντάσματα, οὔτε στὰ δαιμόνια, οὔτε στὸ κουνελάκι τοῦ Πάσχα, οὔτε στὸ Θεό. Διαφωνοῦμε μὲ πολλὲς ἀπὸ τὶς κρατοῦσες ἀντιλήψεις καὶ ἔχουμε πλῆθος ἀπό- ψεων σχετικὰ μὲ τὴν ἠθική, τὴν πολιτικὴ καὶ τὸ νόημα τῆς ζωῆς, ἀλλὰ κανείς μας δὲν πιστεύει στὴ μαύρη μαγεία καὶ τὴ μετὰ θάνατον ζωή. Ὁ ὅρος «ἔλλογος» ἀποτελεῖ νεολογισμό, ὁ ὁποῖος ἐπινοήθηκε ἀπὸ δύο «ἐλλόγους» στὸ Σακραμέ- ντο τῆς Καλιφόρνιας, οἱ ὁποῖοι θεώρησαν ὅτι ἕνας καινούργιος ὅρος θὰ προσέδιδε ταυτότητα στὴν κοινωνική μας ὁμάδα, τῆς ὁποίας ἡ σύσταση ἀνάγεται στὸ Διαφωτισμό, ἂν ὄχι καὶ προγενέστερα. Μὴν συγχέετε τὸ οὐσιαστικὸ μὲ τὸ ἐπίθετο. Ὅταν κάποιος δηλώνει ὅτι «εἶναι ἕνας ἔλλογος», δὲν κομπά- ζει, ἀλλὰ ἐννοεῖ ὅτι ἐπιλέγει μία ἐρευνητικὴ θεώρηση τοῦ κόσμου. Ἴσως κι ἐσεῖς νὰ εἶσθε ἕνας ἔλλογος, ἴσως ὄχι.Σίγουρα ὅμως συναναστρέφεσθε πολλοὺς «ἐλλό- γους» καθημερινά, κι αὐτὸ γιατὶ βρισκόμαστε παντοῦ γύρω σας:εἴμαστε γιατροί, νοσηλευτές, ἀστυνομικοί, δάσκαλοι, συνοριακοὶ φύλακες, στρατιωτικοὶ (ἄνδρες καὶ γυναῖκες). Εἴμαστε οἱ γυι- οί σας, οἱ κόρες σας, οἱ ἀδελφοὶ καὶ οἱ ἀδελφές σας. Τὰ Κολλέγια καὶ τὰ Πανεπιστήμιά μας βρί- θουν ἀπὸ «ἐλλόγους». Ἀνάμεσα στοὺς ἐπιστήμονες ἀποτελοῦμε μία ἡγετικὴ πλειοψηφία. Θέλο- ντας νὰ διατηρήσουμε καὶ νὰ μεταδώσουμε τὶς πνευματικές μας κατακτήσεις, διδάσκουμε ἀκό- μα καὶ στὰ Κυριακάτια καὶ τὰ Ἑβραϊκά σχολεῖα. Ὑποθέτω ὅτι πολλὰ μέλη τοῦ κλήρου εἶναι κρυ- φοὶ «ἔλλογοι». Εἴμαστε ὄντως ἡ ἠθικὴ ραχοκοκκαλιὰ τοῦ ἔθνους· οἱ ἔλλογοι ἐκτελοῦν μὲ ὑπευ- θυνότητα τὰ πολιτικά τους καθήκοντα, ἀκριβῶς ἐπειδὴ δὲν ἐπαφίενται στὸ Θεὸ γιὰ νὰ σώσῃ τὴν ἀνθρωπότητα ἀπὸ τὶς τρέλλες της. Ὡς ἐνῆλιξ, λευκός, ἄρρην, παντρεμένος, μὲ οἰκονομικὴ ἄνεση δὲν θεωρῶ τὸν ἑαυτό μου μέλος καμ- μιᾶς μειονότητας μὲ ἀνάγκη προστασίας. Ἀνήκω ἀσφαλῶς σὲ ἐκείνους ποὺ κρατοῦν τὴ ζωή τους στὰ χέρια τους. Ὡστόσο αὐτὴ τὴ στιγμή νοιώθω ὅτι μᾶς ἀσκεῖται πίεση καὶ παρ’ ὅλο ποὺ ἀκόμη δὲν ἔχει γίνει ἀφόρητη, νομίζω ὅτι ἦρθε ἡ ὥρα νὰ κρούσουμε τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου. Εἴτε ἐμεῖς οἱ ἔλλογοι ἀποτελοῦμε μειονότητα, εἴτε σιωπηλὴ πλειοψηφία, οἱ βαθύτερες πεποιθή- σεις μας διώκονται, ὑποτιμῶνται, καταδικάζονται ὁλοένα καὶ περισσότερο ἀπὸ ἐκείνους ποὺ βρί-