ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
263ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2003
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- "Οσιον προτιμάν την αλήθειαν". — ΠΑΛΑΒΡΑΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
«ΟΣΙΟΝ ΠΡΟΤΙΜΑΝ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑΝ»
Μελετώντας κανεὶς τὰ «Ἠθικὰ Νικομάχεια» τοῦ Ἀριστοτέ-
λους εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴν αἰσθανθῇ ἔντονη συνειδησιακὴ
φόρτιση, ὅταν ἔρχεται ἀντιμέτωπος μὲ τὸ ἀξίωμα τοῦ μεγά-
λου φιλοσόφου «Ἀμφοῖν γὰρ ὄντοιν φίλοιν ὅσιον προτιμᾶν
τὴν ἀλήθειαν». Οἱ φιλόσοφοι (στοὺς ὁποίους ἀναφέρεται ὁ Στα-
γειρίτης στὸ ἐν λόγῳ κείμενο) ὀφείλουν νὰ θυσιάζουν καὶ τὰ πλέ-
ον προσφιλῆ στὸν βωμὸ τῆς ἀλήθειας. Πράγματι ἀκόμη καὶ σὲ
ἐποχὲς παρακμῆς, ὅπως αὐτὴ ποὺ διανύουμε τώρα, ἡ ἀμεροληψία
θεωρεῖται ὡς ὑπέρτατη ἀρετή, τὴν ὁποία καλοῦνται νὰ ἀσπαστοῦν
ὁ διανοούμενος καὶ ὁ ἐπιστήμονας. Δυστυχῶς εὔκολα διαπιστώνει
κάποιος, ὅτι στὶς μέρες μας τὸ προαναφερθὲν ἀξίωμα σπανίως με-
τουσιώνεται σὲ ἔργο.
Τὰ τελευταῖα χρόνια παρατηρεῖται μιὰ διαρκῶς αὐξανόμενη μεταστροφὴ
σημαντικῆς μερίδας τοῦ ἑλληνικοῦ ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ πρὸς τὴν μελέτη βι-
βλίων ἐξειδικευμένων στὴν σπουδὴ τοῦ Ἀρχαίου Ἑλληνικοῦ Κόσμου.
Ἀσφαλῶς μιὰ τέτοια ἔνδειξη μόνο μὲ αἰσθήματα χαρᾶς καὶ αἰσιοδοξίας μπο-
ρεῖ νὰ γεμίσῃ τὶς καρδιὲς τοῦ ἐπιστημονικοῦ κόσμου ἐντὸς καὶ ἐκτὸς συνόρων.
Ὡστόσο αὐτὴ ἡ τάση ἀφυπνίσεως τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἐγκυμονεῖ κινδύνους, κυ-
ρίως ἐξ αἰτίας τῆς ἐλλείψεως κανόνων ἐμπιστοσύνης, ποὺ θὰ ὤφειλαν νὰ τὴν
πλαισιώνουν. Πῶς ὅμως συνδέεται αὐτὴ ἡ παρατήρηση μὲ τὴν προηγηθεῖσα
ἀναφορὰ στὸν Ἀριστοτέλη; Ἡ ἀπάντηση εἶναι ἁπλῆ:
Ὡς «σημαιοφόροι» τοῦ νέου αὐτοῦ ρεύματος ἐμφανίζονται συγγραφεῖς -
ἐρευνητές, οἱ ὁποῖοι ἐμφορούμενοι ἀπὸ φιλοπατρία καὶ ἀδύναμοι νὰ ἀπο-
στασιοποιηθοῦν ἀπὸ ἕνα θρησκευτικὸ δόγμα, ποὺ ἔχει ἐνσταλάξει μέσα τους
ἡ ἐνδελεχὴς κρατικὴς κατήχηση, ὑποπίπτουν συχνὰ σὲ ὑπερβολές. Μεταξὺ
ἄλλων λοιπὸν τὰ τελευταῖα χρόνια διαβάζουμε πὼς οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες εἶναι
ἐξωγήινοι, πὼς ὁ Ἰησοῦς καὶ ἡ Μαρία ἦταν ἑλληνικῆς καταγωγῆς καὶ πολ-
λὲς ἄλλες τῆς ἴδιας ἐγκυρότητας «ἀποκαλύψεις», ποὺ συχνὰ προκαλοῦν τὴν
θυμηδία.
Ἡ αἰτία ὅλων αὐτῶν εἶναι φυσικὰ προφανής, δυστυχῶς ὅμως ἐλάχιστοι
ἐρευνητὲς διαθέτουν τὴν ἀπαιτούμενη ὡριμότητα, γιὰ νὰ τὴν ἀναγνωρί-
σουν; Λαοὶ ποὺ ὑφίστανται διαρκεῖς ἐξευτελισμοὺς σὲ διεθνὲς ἐπίπεδο,
ἔχουν τὴν ἀνάγκη ἀναλόγων ἐθνικῶν «ὑπεραναπληρώσεων».(Παναγιώ-
της Κονδύλης). Τὸ Ἑλληνικὸ κράτος προφανῶς δὲν ἀποτελεῖ τὴν ἐξαίρε-
ση αὐτοῦ τοῦ κανόνα.
Ταυτόχρονα ἡ ἔρευνα, ποὺ ἐμμέσως πλὴν σαφῶς καταλήγει σὲ πορίσματα
μεσσιανικοῦ τύπου, ὅπως λ.χ. «ὁ θεὸς τῆς Ἑλλάδας ἀνέκαθεν προνοοῦσε πρὸς
ὄφελος τοῦ Ἑλληνισμοῦ», τὸ μόνο ποὺ δὲν ἐπιτυγχάνει εἶναι νὰ καταστήσῃ τὸν
Ἕλληνα ἀπὸ ἀπαθῆ παρατηρητὴ τῆς Ἱστορίας ἐνεργὸ πρωταγωνιστή της.
Χρυσόστομος Παλάβρας
Μάστερ Ἀρχαίας Ἱστορίας Παν/μίου Χάλλ