ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
267ΜΑΡΤΙΟΣ 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Πολεμική Ψυχιατρική — ΚΟΥΒΑΛΑΚΗΣ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ
¶ρόσφατα ὁ Ἀμερικανὸς ὑπουργὸς Ὑγείας παραδέχθηκε πὼς ἑκατοντά-
δες στρατιωτῶν ἀπὸ τὴν ἀμερικανικὴ δύναμη στὸ Ἰρὰκ μεταφέρονται στὶς
νευροψυχιατρικὲς κλινικὲς τῶν H.Π.A., καθὼς παρουσιάζουν ἔντονες ψυ-
χικὲς διαταραχές, ἐνῷ –αὐτὸ εἶναι ἀκόμη πιὸ ἐντυπωσιακὸ– τὸ 15% τῶν
ἀμερικανικῶν ἀπωλειῶν στὸ Ἰρὰκ ἀποδίδεται σὲ αὐτοκτονίες!
Οἱ ἀποκαλύψεις αὐτὲς τοῦ κ. Γουινκενγουέρτνερ (Πρακτορεῖο Ρώυτερ 14/1/2004) φα-
νερώνουν μία ἄλλη ὄψη τοῦ πολέμου αὐτοῦ:Τὴ δοκιμασία ἀντοχῆς τῶν ψυχικῶν ὁρίων
τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου μπροστὰ στὸν παραλογισμὸ τοῦ πολέμου, τῆς ὠμῆς δηλαδὴ
σφαγῆς ἀνθρώπων ἀπὸ ἄλλους ἀνθρώπους, τῆς ἄμεσης θέασης τοῦ αἵματος καὶ τοῦ
θανάτου. Ὁ ἐν λόγῳ βέβαια ὑπουργὸς ἔσπευσε νὰ δικαιολογήσῃ τὰ πρωτοφανῆ αὐτὰ
συμπτώματα στὸ γεγονὸς τῆς ἐπ’ ἀόριστον παράτασης τοῦ πολέμου, ποὺ «δημιουργεῖ
ἄγχος καὶ ψυχικὴ πίεση». Θὰ μποροῦσε ἐπίσης νὰ ἀναρωτηθῇ κανεὶς, κατὰ πόσον οἱ
Ἀμερικανοὶ στρατιῶτες μποροῦν νὰ ἀποφασίσουν οἱ ἴδιοι τὴν παραμονή τους ἢ μὴ
στὸ Ἰράκ, ἂν δηλαδὴ ἡ καταναγκαστικὴ συμμετοχὴ στὸν πόλεμο ὁδηγῇ στὴν ψύχω-
ση καὶ στὴν αὐτοκτονία. Ἴσως ὅμως τὰ πράγματα ἔχουν περισσότερο βάθος, καθὼς ὁ
σύγχρονος «δυτικότροπος» ἄνθρωπος φαίνεται νὰ μὴν ἀντέχῃ πλέον τὴ βίωση τοῦ
πολέμου μὲ τὸν τρόπο ποὺ αὐτὸ συνέβαινε παλιότερα. Τὸ γιατί ἀπαιτεῖ ἰδιαίτερη ἀνά-
λυση, ποὺ ὑπερβαίνει τὸ παρὸν σχόλιο.
Μποροῦμε ὅμως νὰ ὑποστηρίξουμε μὲ σιγουριὰ πὼς ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος εἶναι
λιγώτερο θεοκρατικὸς καὶ δογματικός, ταυτόχρονα δὲ περισσότερο ἔλλογος καὶ
κριτικὸς ἔναντι τῆς ζωῆς.Δὲν πείθεται πλέον εὔκολα πὼς μὲ τὸν πόλεμο καὶ τὴ
σφαγὴ ἐπιτελεῖ «ἱερὸ καθῆκον», ἔστω κι ἂν νομίζῃ πὼς ὁ πόλεμος στὸν ὁποῖο συμ-
μετέχει εἶναι δίκαιος. Δὲν εἶναι πλέον τόσο «ἐξοικειωμένος» μὲ τὴ μεταθανάτια
ζωή, τὰ «καζάνια» καὶ τὶς «πύρινες γλῶσσες» τῆς κολάσεως. Μετὰ τὸ διαφωτισμὸ
ἄρχισε νὰ ἀγαπᾷ σιγὰ-σιγὰ τὸν ἄνθρωπο καὶ τὴν ζωή του, τὴν ἐγκόσμια ζωή, καὶ
νὰ ἀπομακρύνεται ἀπ’ τὴ βιβλικὴ ἐσχατολογία. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ συμμετοχή του στὸν
πόλεμο ἀντιφάσκει καὶ ἀναιρεῖ ὁλόκληρη τὴν ἀνθρωπιστικὴ παιδεία του. Γι’ αὐτὸ
καὶ λόγος γιὰ «ψυχολογικὲς συνέπειες» στὸ στράτευμα λόγῳ πολέμου ἄρχισε νὰ
γίνεται μετὰ τοὺς δύο Παγκοσμίους Πολέμους (κυρίως μετὰ τὸν B´).Καὶ φαίνε-
ται πὼς οὔτε οἱ πολεμικὲς ταινίες, οὔτε τὰ πολεμικὰ παιδικὰ παιχνίδια, ποὺ ἀνθοῦν
στὴ Δύση, ἐπηρεάζουν τόσο εὔκολα τὴν ψυχὴ καὶ τὴν ἐξοικειώνουν τόσο μὲ τὸν
πόλεμο, ὅσο κατ’ ἐπανάληψιν ἔχει εἰπωθῆ καὶ γραφῆ. Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ ὁ θε-
οκρατικὸς ἄνθρωπος δὲν παθαίνει, δὲν «ἀρρωσταίνει» ἀπ’ τὸν πόλεμο, διότι εἶναι
ἤδη ἄρρωστος.
Δὲν ἀρκεῖ ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος νὰ ἀπωθῇ στὸ ὑποσυνείδητο τὴν ἀλληλοεξόντω-
ση. Χρειάζεται, ἔχει ἱστορικὸ χρέος νὰ τὸ κάνῃ, νὰ πῇ τὸ «μεγάλο ὄχι» στὸν πόλεμο
καὶ στοὺς ἄξεστους θεοκράτες ἡγήτορές του.Γιὰ νὰ τὸ πράξῃ αὐτό, θὰ πρέπει πρῶτα
νὰ ἀποβάλῃ ἀπὸ μέσα του ἐξ ὁλοκλήρου τὸν ἀδίστακτο θεοκράτη, ποὺ κρύβει τὸν με-
σαίωνα. Ἀλλιῶς ὄχι μόνο οἱ Ἀμερικανοὶ στρατιῶτες ἀλλὰ ὁλόκληρη ἡ ἀνθρωπότητα
θὰ ὁδηγῆται καθημερινὰ στὴν αὐτοχειρία.
Παν. Λ. Κουβαλάκης