ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
267ΜΑΡΤΙΟΣ 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
- Στρεβλωμένες κοινωνίες — ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Χ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ
Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ
CHARLES FREEMAN, Ἡ Ἄνοδος τῆς Πίστης καὶ ἡ Πτώση τῆς Λογικῆς
Ἀποτελεῖ ἱστορικὸ γεγονός, ὅτι ὁ τέταρτος αἰῶνας μ.X. ἦταν ὁ πιὸ καταστροφικὸς τῆς ἱστορίας
τοῦ ἀνθηροῦ Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ. Τοῦτο ἔγινε κάτω ἀπὸ τὴν αἰγίδα τῆς ρωμαϊκῆς ἐξουσίας καὶ
τῆς νέας εὐρωπαϊκῆς θρησκείας, ἡ ὁποία μὲ διάταγμα τοῦ Κωνσταντίνου ἔγινε ἡ ἐπίσημη τῆς Αὐτο-
κρατορίας. Ὅ,τι ἦταν ἑλληνικὸ ἔπρεπε νὰ καταστραφῇ καὶ ἐπάνω του νὰ χτιστῇ ἡ Νέα Ρώμη. Μέ-
χρι τὸν Κωνσταντῖνο ὅλοι οἱ Ρωμαῖοι αὐτοκράτορες σεβάστηκαν τὸ Ἑλληνικὸ Πνεῦμα καὶ Σοφία
–ἄν καὶ κατακτητὲς ἀλλὰ «τῆς Ἑλληνικῆς Παιδείας μετέχοντες»–, ἀφωμοίωσαν τὶς πνευματικὲς καὶ
θρησκευτικὲς ἐμπειρίες, καὶ ὅλα αὐτὰ μέχρι τὸ 325 μ.X. συνυπῆρχαν μὲ τὶς ρωμαϊκὲς στὴν ἀπέρα-
ντη αὐτοκρατορία. Ὁ αἰῶνας ποὺ ἀκολούθησε μετὰ τὴ στροφὴ τοῦ Κωνσταντίνου πρὸς τὴ νέα θρη-
σκεία, γιὰ δικό του αὐτοκρατορικὸ ὄφελος, κατέπνιξε ὁλοσχερῶς τὴν ἐλεύθερη σκέψη καὶ τὴν ἑλλη-
νικὴ παράδοση τῶν ἰδεῶν. Ἡἀπόρριψη ὑπὸ τοῦ Παύλου «τῆς σοφίας τῶν σοφῶν» ἔφερε μία νέα
τάξη πραγμάτων –μὲ τὴν ὑποστήριξη τοῦ Κωνσταντίνου– καὶ ὁ Χριστὸς ἀπὸ ἐχθρὸς τῆς αὐτοκρα-
τορίας ἔγινε ὑποστηρικτὴς τῆς στρατιωτικῆς δύναμης τῆς Ρώμης καὶ σύμβολο τῆς ρωμαϊκῆς ἐξου-
σίας.
Στὸ παραπάνω βιβλίο ὁ συγγραφέας του ἰσχυρίζεται ὅτι τὸ εὐρωπαϊκὸ πνεῦμα ἔκλεισε μὲ τὴν ἐπα-
νάσταση –revolutionτὴν ὀνομάζει– τοῦ τέταρτου μ.X. αἰῶνα καὶ ὡς ἔμπειρος καὶ ἐρευνητικὸς ἱστο-
ρικὸς ὑποστηρίζει, μὲ ἄφθονη βιβλιογραφικὴ κάλυψη καὶ γλαφυρὸ ἀλλὰ αὐστηρὰ ἱστορικὸ ὕφος,
ὅ,τι ἐπιγραμματικὰ ἀναφέρει, ὅτι δηλ. ἡ ἄνοδος τῆς πίστης ἔφερε τὴν πτώση τῆς λογικῆς. Ἡ δια-
τριβὴ τούτη εἶναι μία ἀξιόλογη ἱστορικὴ μελέτη στὴν πορεία τῆς παγκόσμιας ἱστορίας καὶ ἀναλύ-
ει διεξοδικὰ τὸν ἰουδαιοχριστιανικὸ καὶ ἑλληνορωμαϊκὸ κόσμο καὶ κατὰ πόσο οἱ ἐντάσεις μεταξύ
τους δημιούργησαν ἕνα πολιτισμό, στὸν ὁποῖο ὅλοι μας ζοῦμε σήμερα.
Ἀρχίζει μὲ τὸν Θωμᾶ τὸν Ἀκινάτη (Thomas Aquinas), θεολόγο καὶ ἅγιο τῆς δυτικῆς Ἐκκλησίας
(1226-74) καὶ τελειώνει μὲ αὐτόν, μιᾶς καὶ θεωρεῖται ὁ πιὸ μεγάλος θεωρητικὸς τῆς Καθολικῆς
Ἐκκλησίας. Ὁ Freemanσημειώνει γιὰ αὐτὸν ὅτι «ὁ Ἀκινάτης προσηλύτισε τὸν Ἀριστοτέλη στὸν
Χριστιανισμό... ἀλλὰ πρέπει νὰ εἰπωθῇ καλύτερα ὅτι ὁ Ἀκινάτης προσηλυτίστηκε στὸν Ἀριστο-
τελισμό» (σελ. 333). Στὰ πρῶτα κεφάλαια, 2 ἕως καὶ 5, ἐξετάζεται κυρίως ἡ ἑλληνικὴ πνευματικὴ
ἐπιρροὴ στὴ Ρώμη. Στὰ κεφάλαια 6 ἕως καὶ 9 ἐξετάζεται ἡ ἐπιρροὴ τοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ Παύλου –
ΣΤΡΕΒΛΩΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
Στὶς ΗΠΑ ἔχουν ἀσπασθῆ τὸ προτεσταντικὸ μοντέλο ἐργασιομανίας καὶ ἡ κοινωνία στε-
ρεῖται χαρᾶς. Τὴν χαρὰ τῆς ζωῆς τὴν ἔχουν συνδέσει μὲ τὸ κέρδος, τὰ ψώνια καὶ τὴν ὑπερκα-
τανάλωση, ποὺ μόνο κενὸ δημιουργεῖ στὸ ἄτομο. Ἐπίσης ἀπομάκρυναν τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ
τὴν «φασματικὴ σκέψη»καὶ τοὺς προσκόλλησαν στὴν διπολικὴ λογική,δηλαδὴ τοῦ μαύρου
ἢ τοῦἄσπρου,ἐνῷ ὑπάρχει φάσμα χρωμάτων μεταξὺ τούτων, ποὺ δὲν τὰ βλέπουν. Ὅταν γνω-
ρίζουμε τὴν πηγὴ προέλευσης τοῦ ἄγχους, τότε τὸ ὀνομάζουμε φοβία.Μέσα ἀπὸ τὰ ψεύδη, τὴν
φοβία καὶ τὸν πανικό, ποὺ σκόπιμα δημιουργοῦν στὸν κόσμο (λ.χ. ἐπεισόδιο 11/2001, ἐπίθεση
μὲ ἄνθρακα, ὅπλα μαζικῆς καταστροφῆς Ἰρὰκ κ.λπ.)ἡ Σιωνιστικὴ Ἄρχουσα Ὁμάδατῆς Οὐά-
σιγκτον ὑποδούλωσε τὸ ἀμερικανικὸ Ἔθνος καὶ τώρα ἐπιτίθεται ἀκάθεκτη γιὰ τὴν ἑδραίωση
τῆς παγκόσμιας δικτατορίας.
Κάτω ἀπὸ παρόμοιες καταστάσεις τὰ ἀγχοτικὰ ἢ πανικόβλητα ἄτομα καὶ οἱ κοινωνίες ἀπο-
�