ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
269ΜΑΙΟΣ 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- "Μας φωτίζουν τα καντήλια των εικονοστασίων"! — ΒΑΡΜΑΖΗΣ, Γ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
17642
ΔΑΥΛΟΣ/269, Μάιος 2004
Πνευματικῆς Ἑταιρείας ἢ κάτι ἀναλόγου, ποὺ σκοπὸ θὰ
ἔχῃ νὰ γίνουμε κι ἐμεῖς οἱ ἀναγνῶστες ἐνεργὰ συμμέτοχοι,
ἀναζητώντας τρόπους μὲ τοὺς ὁποίους θὰ μπορέσουμε νὰ
προωθήσουμε ἔμπρακτα τὶς ἰδέες αὐτὲς γιὰ τὸν Ἑλληνικὸ
Πολιτισμό. Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ προτρέπω ὅσους ἀπὸ τοὺς
ἀναγνῶστες διακατέχονται ἀπὸ τὶς ἴδιες ἢ ἀνάλογες σκέ-
ψεις καὶ θέσεις, νὰ τὶς διατυπώσουν μὲ διάφορους τρόπους
στὸ «Δ», καὶ σίγουρα κάτι θετικὸ θὰ προκύψῃ. Νομίζω
ὅμως ὅτι οἱ συνεργάτες τοῦ περιοδικοῦ καὶ ὁ ἐκδότης του
θὰ πρέπει νὰ μείνουν ἀμέτοχοι σ’ αὐτὴν τὴν προσπάθεια.
Τὸ μόνο ποὺ θὰ ζητοῦσα ἀπὸ τὸν κ. Δημ.Λάμπρου, εἶναι
νὰ δημοσιεύῃ τὶς σχετικὲς ἀπόψεις τῶν ἀναγνωστῶν ποὺ θὰ
ἀφοροῦν στὸ θέμα αὐτὸ καὶ νὰ διευκολύνῃ τυχὸν προσπά-
θεια τῶν ἐνδιαφερομένων γιὰ συνεννόηση μεταξύ των μέσῳ
τοῦ περιοδικοῦ.
Μὲ ἐκτίμηση
Θ.Χαλκιᾶς
546 42 Θεσσαλονίκη
«Μᾶς φωτίζουν τὰ καντήλια τῶν εἰκονοστασίων»!
Κύριε Λάμπρου,
Σᾶς στέλνω μερικὲς ἀπόψεις μου γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ
Σκέψη, ἐξ ἀφορμῆς προσφάτων ἐρευνῶν τοῦ «Δ» γιὰ τὸν
ἀκραῖα σκοταδιστικὸ ρόλο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρ-
χείου ἐπὶ Τουρκοκρατίας (τεύχη 263, 264, 265, 266).
ἩἙλληνικὴ Σκέψη ἀντιπροσωπεύει τὴ μοναδικὴ
προσπάθεια τοῦ ἀνθρώπου νὰ ἑρμηνεύσῃ τὰ διάφορα
φαινόμενα σύμφωνα μὲ τὴν ἀρχὴ ὅτι κάθε πρᾶγμα ἔχει
τὴν αἰτία ποὺ τὸ δημιουργεῖ (αἴτιο - αἰτιατὸ ἢ ἀποτέλε-
σμα). Ἡ ἀνάπτυξη τῆς Ἑλληνικῆς Σκέψης ἀρχίζει ἀπὸ τὰ
πανάρχαια χρόνια καὶ ἀκμάζει περὶ τὸν στ´ π.X. αἰῶνα
μὲ τοὺς προσωκρατικοὺς φιλοσόφους. Μὲ ὁδηγὸ τὸν
Πλάτωνα, ποὺ ἦταν μαθητὴς τοῦ Σωκράτη, τὸ ὄχημα τῆς
Ἑλληνικῆς Σκέψης ἀνεβαίνει στὰ σύννεφα – καὶ ὑπῆρχε
ὁ κίνδυνος νὰ χαθῇ στὰ οὐράνια... Εὐτυχῶς ὁ νέος ὁδη-
γός του, ὁ Ἀριστοτέλης ἀπὸ τὰ Στάγειρα, ποὺ ἦταν μα-
θητὴς τοῦ Πλάτωνα, πατάει γερὰ τὸ φρένο καὶ τὸ προσ-
γειώνει. Ὁ Ἀριστοτέλης εἶναι ὁ θεμελιωτὴς ὅλων τῶν
ἐπιστημῶν.
Κατὰ τὴ ρωμαϊκὴ περίοδο προσπάθησαν κάποιοι δυ-
τικοὶ νὰ τὸ ὁδηγήσουν, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ τὰ καταφέ-
ρουν. Κατὰ τὴ χριστιανικὴ περιόδο οἱ χριστιανοὶ ἐνδια-
φέρονται μόνο γιὰ τὴν ἀπόκτηση τῆς οὐράνιας βασιλεί-
ας. Ἔτσι πιάνουν τὸ τιμόνι οἱ Ἄραβες καὶ ὁδηγοῦν τὴν
Ἑλληνικὴ Σκέψη στὰ στενὰ μονοπάτια τῆς Ἀνατολῆς
γιὰ 300 χρόνια. Ὅπως θὰ εἶναι γνωστὸ οἱ Ἄραβες μετέ-
φρασαν ὅλα τὰ κείμενα τῆς Ἑλληνικῆς Γραμματείας
ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Ὅμηρο καὶ τοὺς Τραγικούς. Διακόσια
χρόνια (700-900 μ.X.) κράτησε τὸ μεταφραστικὸ κίνημα
τῶν Ἀράβων. Κάποτε ἀντιλαμβάνονται τὴν κατάσταση
οἱ χριστιανοί, πετοῦν ἔξω ἀπὸ τὸ ὄχημα τοὺς Ἄραβες
καὶ παίρνουν αὐτοὶ τὸ τιμόνι καὶ ὁδηγοῦν τὴν Ἑλληνικὴ
Σκέψη σὲ τόπο χλοερό, τόπο ἀναπαύσεως, ἔνθα ἀπέδρα
πᾶσα λύπη, ὀδύνη, πόνος καὶ στεναγμὸς ἑλληνικός. Γιὰ
μερικοὺς αἰῶνες ἡ Ἑλληνικὴ Σκέψη κοιμᾶται σὰν τὴ σπί-
θα κρυμμένη στὴ στάχτη. Ἀπὸ τὸ 1400 περίπου ἀρχίζει
ἡ περίοδος τῆς ἀναγέννησης στὴ Δύση, ποὺ σημαίνει
ἀναγέννηση τῆς Ἑλληνικῆς Σκέψης. Μὰ ἡ Ἑλληνικὴ
Σκέψη ποὺ ξαναγεννήθηκε, δύσκολα περνάει στὶς πλα-
τειὲς μᾶζες, ὅπου ἐπικρατεῖ ἡ δεισιδαιμονία καὶ ὁ ἀνα-
χρονισμὸς τοῦ Μεσαίωνα. Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸν πέρασε
ἀρκετὰ εὔκολα καὶ γρήγορα στὴ Δύση καὶ ὡδήγησε στὴν
ἄνθηση τῶν ἐπιστημῶν.
Στὴν Ἑλλάδα τὰ πράγματα ἦταν πιὸ δύσκολα. Ὁ ἔλεγ-
χος τῆς κοινωνικῆς ζωῆς καὶ τῆς ἐκπαίδευσης ἀπὸ τὴν
Ἐκκλησία ἐμπόδιζε τὴν κυκλοφορία νέων ἰδεῶν. Ἄδικα
προσπαθοῦσε ὁ Ἀδαμάντιος Κοραῆς νὰ μεταφέρῃ τὰ
φῶτα τοῦ Διαφωτισμοῦ καὶ στὴν Ἑλλάδα. «Τί φῶτα θέ-
βα ὁ Κάστωρ, δηλώνοντας πὼς ὁ Φοῖβος, ἂν καὶ σοφός, δὲν ἔδωσε σοφὸ χρησμό... Ὑπεράνω τοῦ «θεοῦ» λοιπὸν
βρίσκεται ἡ λογικὴ καὶ ἡ κρίση τῶν ἀνθρώπων. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι ὁ μέγας δημιουργός, τονίζει ὁ μέγας Ἐπί-
κουρος καὶ μόνον ἂν θεραπεύσουμε τὴν δυστυχία, τότε θὰ πατάξουμε τὸν φόβο, τὸν πατέρα αὐτὸν τῆς τρομο-
κρατίας ὅλων τῶν ἐποχῶν. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι κουραφέξαλα καὶ δυστυχῶς ἀκριβὰ πληρωμένα. Ἀπὸ τὸ αἷμα
τῶν ἀθώων μέχρι τὸν Παντεπόπτη NATO, ποὺ κουβαλήσαμε ἐδῶ δίνοντας τεράστια ποσά, γιὰ νὰ μὴν μιλή-
σουμε γιὰ τὰ μελλοντικὰ ἀνταλλάγματα ποὺ θὰ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ ἐμᾶς τὰ κορόϊδα.
Ἀξίζουν προσοχῆς ἡ δολοφόνος Κλυταιμνήστρα καὶ ὁ μητροκτόνος Ὀρέστης, ποὺ εἶχαν τὸ θάρρος νὰ σκο-
τώσουν μόνοι τους, πολεμώντας στῆθος μὲ στῆθος, ἀπὸ κοντὰ μὲ μαχαίρι, ὄχι μὲ πυραύλους ἢ βόμβες, ὅπως
κάνουν σήμερα οἱ ψευτο-παλληκαράδες. Αὐτὴ καὶ ὁ Ὀρέστης πολέμησαν στῆθος μὲ στῆθος, καὶ ὄχι «δι’ ἀντι-
προσώπων». Ὁ Αἴγισθος καὶ ἡ Ἠλέκτρα ἦρθαν μετά, ὅταν οἱ ἐχθροί τους ἦταν νεκροί. Καλὰ θὰ κάνουν λοιπὸν
οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ «βγάζουν τὰ δικά τους μάτια» καὶ ὄχι τῶν ἄλλων. Στὴν Ὀδύσσεια βλέπουμε πὼς ὅταν
ὁ ἄνθρωπος χάσῃ τὴν ἀνθρώπινη, μεγαλειώδη ὑπόστασή του, αὐτόματα γίνεται δοῦλος. Ἔτσι καὶ ἡ Κίρκη
πρῶτα ἀφαίρεσε τὴν ἀνθρώπινη ὑπόσταση ἀπὸ τοὺς συντρόφους τοῦ Ὀδυσσέα κάνοντάς τους γουρούνια καὶ
μετὰ τοὺς ἔκανε δούλους. Αὐτὸ νὰ τὸ θυμώμαστε καλά. Αὐτὸ ἐπαληθεύτηκε μὲ τοὺς διψασμένους Ἰρακινούς,
�