Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ Ραββῖνος KAN SPIRO, The Jewish Impact on Civilization Ὁ κ. Kan Spiro ἔχει χειροτονηθῆ ραββῖνος στὴν Ἱερουσαλὴμ (Yeshiva Aish Ha Torah), εἶναι ἐπίσημος ξεναγὸς τοῦ ἰσραηλινοῦ ὑπουργείου Τουρισμοῦ καὶ λέκτορας στὸ ἵδρυμα Yeshiva Aish Ha Torah. Τὸ ἐν κεφαλίδι βιβλίο του (ὑποτίθεται ὅτι) πραγματεύεται τὶς βασικὲς οἰκουμενικὲς ἀξίες, ποὺ οἱ ἄνθρωποι αἰσθάνονται ὅτι πρέπει νὰ διαφυλάξουν καὶ προαγάγουν πάσῃ θυσίᾳ, προκειμένου ὁ κόσμος μας νὰ γίνῃ ὅσο τὸ δυνατὸν καλύτερος. Τὸ κρίσιμο ἐρώτημα, τὸ ὁποῖο θέτει ὁ συγγραφέας, εἶναι: Σὲ ποιόν ὀφείλεται ἡ θεμελίωσητῶν ἀρχῶν ποὺ διέπουν τὸν σύγχρονο κόσμο; Ἀρχικὰ βεβαίως ἀναφέρει ὅτι οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἔλαβαν μέρος στὴν ἔρευνά του πιστεύουν πὼς οἱ ἰδέες-βάσεις τοῦ σύγχρονου πολιτισμοῦ προέρχονται ἀπὸ τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα. Κατόπιν ἀνα- φέρεται στὶς συζητήσεις ποὺ γίνονται αὐτὴν τὴν στιγμὴ στοὺς ἀκαδημαϊκοὺς κύκλους καὶ τὴν ἀντιπαράθεση ἀνάμεσα σὲ ἐκείνους ποὺ ἐπιμένουν ὅτι οἱ ἀξίες τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδας ἐξακολουθοῦν νὰ ἀποτελοῦν τὸ στέρεο ὑπόβαθρο τῆς σύγχρονης ἐπιστήμης, φιλοσοφίας, τέχνης καὶ ἤθους καὶ σὲ ἐκείνους ποὺ πιστεύουν ὅτι ἡ ἐξι- δανίκευση τοῦ ἀρχαίου Ἑλληνικοῦ Κόσμου γίνεται αὐθαίρετα καὶ ἀβάσιμα. Ὁ κ. Rabbi Kan Spiro δὲν φθάνει στὸ σημεῖο νὰ μὴν ἀναγνωρίζῃ τὴν ἐπίδραση τοῦ Ἑλληνικοῦ καθὼς καὶ τοῦ Ρωμαϊκοῦ Πολιτισμοῦ στὴν Δυτικὴ Εὐρώπη καὶ Ἀμερική, κυρίως στοὺς τομεῖς τῆς τέχνης, τῆς αἰσθητικῆς, τῆς τεχνολογίας ὅπως καὶ τῆς διαμόρφωσης στέρεων κοινωνικῶν, πολιτικῶν καὶ διοικητικῶν δομῶν καὶ συ- στημάτων, ἀλλὰ ἀμφισβητεῖ ἀπερίφραστα τὴν συμβολὴ τῶν ἀνωτέρω στὴν δημιουργία τοῦ ἤθους, τῶν ἀξιῶν καὶ τῶν ἀρχῶν ποὺ συντελοῦν στὴν πρόοδο τῆς σύγχρονης κοινωνίας. Διευκρινίζει ὅτι δὲν ἀνήκει σὲ ἐκείνους ποὺ πιστεύουν πὼς πήραμε τὶς ἀξίες μας ἀπὸ τὴν Ἄπω Ἀνατολή· (νομίζει ὅτι) προχωρεῖ σὲ μία περαιτέρω ἀνά- λυση τῶν ἀξιῶν τοῦ ἀρχαίου κόσμου (εἰδικώτερα τοῦ Ἑλληνικοῦ) καὶ κάνει μία σύγκρισή τους μὲ ὅ,τι ἐμεῖς σή- μεραθεωροῦμε πολύτιμοκαὶ ἀναγκαῖογιὰ τὸ χτίσιμο ἑνὸς ἰδανικοῦ κόσμου. Ἀφοῦ ἀντιπαραβάλῃ σ’ὅλα αὐτὰ τὸ «μεγαλεῖο»καὶ τὴν «ἀνθρωπιὰ»τῶν Ἑβραίων, ποὺ «συνέβαλαν περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλο ἔθνος στὸν ἐκπολιτισμὸ τῆς ἀνθρωπότητας», καὶ πρὶν ὁ ἀναγνώστης προλάβῃ νὰ πάρῃ ἀνάσα καὶ νὰ συνειδητοποιήσῃ (χωνέψῃ, καταπιῇ) τὴν δήλωσή του αὐτή, «καθηλώνεται» ἀπὸ μία δήλωση ποὺ ἀκολουθεῖ ἀμέσως μετά, τὴν ὁποία ἀποδίδει στὸν κ. Paul Johson, χριστιανὸ ἱστορικὸ καὶ συγγραφέα τῶν βιβλίων «Ἱστορία τῶν Ἑβραίων» ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ἡἀνώτατη ἀρχὴ στὴν κλασικὴ ἑλληνικὴ δημοκρατία εἶναι ἡ Ἐκκλησία τοῦ δήμου. Ἐκκλησία σημαίνει ἐκ-καλῶ, δηλ. καλῶ ἔξω, φωνάζω, συγκαλῶ πολλοὺς σὲ συ- γκέντρωση· καὶ αὐτὴ ἡ συνάθροιση ἦταν ὅλων τῶν πολιτῶν τῆς πόλης, δηλ. τοῦ δήμου = τοῦ λαοῦ. Τὸ σύνολο αὐτό, ἡ Ἐκκλησία (οἱ καλεσμένοι), ἔγινε τὸ νομο- θετικὸ σῶμα, καὶ στὴ σύγκληση αὐτὴν καὶ συνέλευση τοῦ λαοῦ μποροῦσε νὰ πάρῃ μέρος καὶ νὰ νομοθετήσῃ κάθε ἄνδρας ποὺ εἶχε πολιτικὰ δικαιώματα καὶ ἦταν πάνω ἀπὸ 18 χρονῶν. Ἡ Ἐκκλησία τοῦ δήμου ὡς ἀνώτατη ἀρχὴ ἀποφάσιζε τὴν κήρυξη ἑνὸς πολέμου, τὸ κλείσιμο μιᾶς συμ- φωνίας, μποροῦσε νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ποινὴ τοῦ θανάτου, τὴ δέσμευση τῆς περιουσίας κάποιου, τὴν ἐξορία καὶ αὐτὴ ἐξέλεγε τοὺς ἄρχοντες τῆς πολιτείας μὲ χειροτονία, δηλ. ψηφοφορία μὲ τὴν ἀνύψωση τῶν χεριῶν. Ἡ Βουλὴ(= σημαίνει ἡ θέληση) ἦταν τὸ σῶμα ποὺ ἑτοίμαζε τοὺς νόμους καὶ τὸ ἐκτελεστικὸ ὄργανο τῆς Ἐκκλησίας τοῦ δήμου. Οἱ βουλευτὲς ἀναδεικνύονταν μόνο μὲ κλῆρο καὶ ἡ θητεία τους ἦταν μόνο γιὰ ἕνα χρόνο. Ἡ Ἡλιαίαἦταν ἡ δικαστικὴ ἐξουσία –τὸ ἀνώτατο λαϊκὸ δικαστήριο– καὶ οἱ δικαστές, 30 ἕως 60 ἐτῶν, εἶχαν ὅλα τὰ πολιτικὰ δικαιώματα καὶ δὲν χρωστοῦσαν στὸ δημόσιο. Καὶ οἱ δικαστὲς ἀναδεικνύονταν μόνο μὲ κλῆρο καὶ γιὰ κάθε δίκη κληρώνονταν πάλι οἱ δικαστές της καὶ κανεὶς δὲν γνώριζε ἐκ τῶν ποτέρων σὲ ποιά ὑπόθεση θὰ δίκαζε (= δηλ. θὰ ἀπένεμε τὸ δίκαιο). Ἔτσι ἡ ἐξαγορὰ τῶν δικαστῶν ἦταν πολὺ δύσκολη. �