ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ Τὸ νέο «Μουσεῖο Ἱστορίας τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων» Ἀξιότιμε κ. Λάμπρου, Εἶμαι γέννημα-θρέμμα τῆς Ἀρχαίας Ὀλυμπίας. Ἀνάμε- σα στοὺς θρυμματισμένους κίονες καὶ τὰ ἀκρωτηριασμένα ἀγάλματα γεννήθηκαν τὰ πρῶτα μου παιδικὰ ὄνειρα καὶ οἱ πρῶτες μου ἀνησυχίες· ἄλλοτε γεμᾶτες θλίψη, πίκρα καὶ ἀγα- νάκτηση γιὰ τὴν ἐγκατάλειψη τοῦ «ἱεροῦ τόπου»καὶ ἄλλο- τε βλέποντας μεγαλόπρεπα ὁράματα κάποιας μελλοντικῆς ἀποκατάστασης. Μαγεμένος μὲ τὴν ἰδέα καὶ τὴν προσμονὴ τόσων ἐτῶν παρακολουθῶ καὶ παρατηρῶ καθημερινὰ τὴν ἐξέλιξη τῶν ἔργων Ἀποκατάστασης - Ἀνάπλασης τοῦ Ἱε- ροῦ τῶν Ἑλλήνων τόπου. Τὸ παλαιὸ Μουσεῖο ἀναπαλαιώ- θηκε καὶ ἀνακαινίσθηκε ριζικὰ –ἐπὶ ἕξι ἔτη– μὲ μοναδικὸ σκοπὸ νὰ στεγάσῃ, νὰ ἀναδείξῃ καὶ νὰ διδάξῃ τὴν «Ἱστορία τῶν Ἀρχαίων Ὀλυμπιακῶν (Ὀλυμπικῶν) Ἀγώνων». Ἐπι- τέλους, βιαστικὰ καὶ χωρὶς –ἴσως– πιὸ ἐμπεριστατωμένες μα- κροχρόνιες μελέτες, ἄνοιξε τὸ «Μουσεῖο». Τὸ ἐπισκέφθηκα τὴν δεύτερη ἡμέρα τῆς λειτουργίας του. Ὡς λάτρης τῆς ἱστο- ρίας καὶ σχετικὸς μὲ τὴν τέχνη τῶν προγόνων μου αἰσθάν- θηκα τὴν «Ὕβριν καὶ τὸν ἐμπαιγμό», τὴν ἀγανάκτηση καὶ τὸν ἀποτροπιασμὸ ἄλλη μία φορὰ σὲ βάρος τῆς Ἱστορικῆς Ἀληθείας τοῦ Ὀλυμπισμοῦ, αὐτῆς τῆς Ὑψίστης στιγμῆς στὸν Ἱερὸ αὐτὸν χῶρο. Ἐλάχιστα σὲ ἀριθμὸ τὰ ἐκθέματα καὶ ἄτακτα τοποθετημένα. Ὡρισμένα (λίγα) ἐξ αὐτῶν σχετικὰ καὶ ἀξιόλογα. Ὅμως... · Ποῦ εἶναι ἡ «μπρούτζινη κεφαλὴ τοῦ Ὁρκίου Διὸς» (φωτ. 1 στὴν ἔναντι σελίδα),ποὺ βρέθηκε στὴν Ὀλυμπία καὶ στεγάζεται στὸ Ἐθνικὸ Ἀρχαιολογικὸ Μουσεῖο τῶν Ἀθηνῶν; (ἀντὶ τοῦ πρωτοτύπου... ἕνα ἀντί- γραφο κακῆς ποιότητος!). ‚ Ποῦ εἶναι οἱ ἑκατοντάδες (καὶ χιλιάδες) γλυπτὰ –μπρούτζινα καὶ πήλινα– ποὺ γιὰ πάρα πολλὰ χρό- νια ἄλλαζαν τάφους (δηλ. ἀπὸ τὸ χῶμα στὰ ξύλινα κιβώτια τῶν ἀποθηκῶν τοῦ μουσείου) καὶ ποὺ κατὰ καιροὺς τὰ ζη- τοῦν μὲ κάθε μέσον καὶ τρόπο οἱ ξένοι φίλοι μας; (βλέπε Λω- ζάννη κ.λπ.). Á Ποῦ εἶναι ἡ «μπρούτζινη Κεφαλὴ τοῦ πυγμάχου», ποὺ βρέθηκε στὴν Ὀλυμπία καὶ ἐκτίθεται ἐπίσης ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν στὸ Ἐθνικὸ Ἀρχαιολογικὸ Μουσεῖο τῶν Ἀθηνῶν; Παραμένει ἀκόμη ἐκεῖ, ἀγνοώντας τὸν ἐπαναπα- τρισμό της στὴν Ἀρχαία Ὀλυμπία; ‰ Ἔχει ἐκτεθῆ –ἡμιτελὲς– ἀντίγραφο ἀπὸ τὸ ἐκμα- γεῖο τοῦ «Δισκοβόλου τοῦ Μύρωνος» (Μουσεῖο τοῦ Βατικανοῦ τῆς Ρώμης), ὁλόλευκο σὰν τὸν ἀσβέστη, ἀδού- λευτο καὶ χωρὶς κάποια στοιχειώδη πατίνα! Â Ἔχουν μεταφερθῆ ἐδῶ ἐπίσης ἀθλητικὰ ἐκθέματα ἀπὸ διάφορα σημεῖα τοῦ Ἑλλαδικοῦ χώρου ὅπως: μωσαϊκὰ ἀπὸ τὴν πόλη τῆς Λάρισας, ἀπὸ τὴν Μύκονοκαὶ ἀλλοῦ, καθὼς καὶ μπρούτζινο γλυπτὸ «πάλης ρωμαϊκῶν χρό- νων ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο»(φωτ. 2). ˜ Ἐπίσης μιὰ ἀξιόλογη παράλειψη γιὰ τὸ «Ἀρχαιο- λογικὸ Μουσεῖο Ὀλυμπίας»: Δὲν ὑπάρχει χῶρος γιὰ τὸ ἀριστερὸ χέρι τοῦ «νεαροῦ θεοῦ Διονύσου»ποὺ μεταφέρει «ὁ Ἑρμῆς τοῦ Πραξιτέλη»ἢ δὲν ὑπῆρχε χρόνος γιὰ νὰ ἀπο- κατασταθῇ; Πολλὰ χρόνια ἦταν συγκολλημένο. Σήμερα, ἐν ἔτι 2004 (ἔτος Ὀλυμπιακῆς Φλόγας), παραμένει ἀκόμη ἀκρωτη- ριασμένο ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς μεταφορᾶς του ἀπὸ τὸ παλαιὸ στὸ νέο μουσεῖο τῆς Ἀρχαίας Ὀλυμπίας; (φωτ. 3-4).Ἱστορικὴ μετάλλαξη χωρὶς προηγούμενο. Θὰ ἤθελα νὰ ἀπευθύνω πρὸς ὅλους τοὺς ὑπευθύνους τὴν ἀγανάκτησή μου! 1ο ἐρώτημα: Δὲν ὑπῆρχε χῶρος γιὰ νὰ ἐκτεθῇ «ὁ χρυσὸς τῶν Μυκηναίων», ποὺ οἱ τά- φοι τους ἔσφυζαν ἀπὸ αὐτόν; 2ο ἐρώτημα: Δὲν ὑπῆρχε χῶρος γιὰ νὰ ἐκτεθῇ οὔτε «ἕνα φυλλαράκι χρυσοῦ» στὴν Ἀρ- χαία Ὀλυμπία; 3ο ἐρώτημα: Πόσο θὰ παραμείνουν ἀκόμη θαμμένα –στὰ ξύλινα κιβώτια τῶν ἀποθηκῶν τοῦ Μουσείου –ἑκατοντάδες σπουδαῖα εὑρήματα, μὲ τὴν εὔκολη δικαιολογία τῶν ὑπευθύνων ὅτι δὲν ὑπάρχει ἱκανὸς χῶρος γιὰ ὅλα; Ἐπιβάλλεται ἄμεσα νὰ ἀποκασταθῇ ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΠΕΛΛΑΝΑΣ: ΟΡΓΗ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΟΙΚΩΝ Πρὶν ἀπὸ μερικοὺς μῆνες ὁ «Δαυλὸς» (στὸ τεῦχος Ἰανουαρίου) εἶχε ἀναλυτικὰ ἀσχοληθῆ μὲ τὴν ἀδικαιο- λόγητη διακοπὴ τῶν ἀρχαιολογικῶν ἀνασκαφῶν στὴν περιοχὴ τῆς Πελλάνας, ὅπου ἐντοπίστηκε ὕστερα ἀπὸ 20 χρόνια ἐρευνῶν τὸ ἀνάκτορο τοῦ Μενελάου καὶ τῆς Ἑλένης ἀπὸ τὸν ἀρχαιολόγο Θεόδωρο Σπυρόπουλο. Νὰ θυμίσουμε ὅτι ἡ σχετικὴ ἀπόφαση γιὰ τὴ διακοπὴ τῶν ἀνασκαφῶν ἐλήφθη ἀπὸ τὸ ἁρμόδιο ὄργανο, τὸ Κε- ντρικὸ Ἀρχαιολογικὸ Συμβούλιο, ποὺ ἐπικαλέστηκε αἰσθητικοὺς λόγους! Ἔκτοτε τίποτα δὲν ἔχει ἀλλάξει. Ὅπως ἦταν ἀναμενόμενο, ἡ σχετικὴ ἀπόφαση ἔχει προκαλέσει τὴν ἔντονη ἀντίδραση τῶν φορέων καὶ τῶν κα- τοίκων τῆς περιοχῆς. Ἐπιστολὴ ποὺ ἦρθε στὰ γραφεῖα τοῦ περιοδικοῦ ἀπὸ τὸ Σύλλογο Κυριῶν καὶ Δεσποι- νίδων Πελλάνας ἀναφέρει μεταξὺ ἄλλων: «Ἀναρωτιόμαστε καὶ διαμαρτυρόμαστε μὲ ποιά λογικὴ φράζεται μὲ συρματόπλεγμα ὁ ἀρχαιολογικὸς χῶρος τῆς Πελλάνας καὶ μένει κλειστὸς στὸ κοινό, τὴ στιγμὴ ποὺ ὁ ἀρχαιολογικὸς χῶρος τῆς Σπάρτης εἶναι ξέφραγο ἀμπέλι ἐδῶ καὶ δεκαετίες. Δικαιολογίες ὅπως ἐπικινδυνότητα, φθορὰ ἢ ἀρχαιοκαπηλία σίγου- �