Ἡ ἄγνωστη ἱστορικὴ περιπέτεια τοῦ θεσμοῦ ™τὴν περίοδο τοῦ λεγόμενου ἑλληνικοῦ κόσμου, ποὺ δημιουργή- θηκε ἀπὸ τὶς κατακτήσεις τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου καὶ τὰ βα- σίλεια ποὺ σχημάτισαν στὴν Ἀνατολὴ οἱ διάδοχοί του, ἄλλαξαν ἄρδην τὰ πράγματα στὴν κυρίως Ἑλλάδα. Κέντρα τοῦ οἰκουμε- νικοῦ πλέον Ἑλληνισμοῦ ἀναδεικνύονται νέες μεγαλουπόλεις, ὅπως ἡ Ἀλεξάνδρεια τῆς Αἰγύπτου καὶ ἡ Ἀντιόχεια τῆς Συρίας, μὲ ἑλληνικὸ καὶ ἐξελληνισμένο ντόπιο πληθυσμό. Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα, ὁ ἑλληνικὸς τρόπος σκέψης, ἡ ἑλληνικὴ παιδεία καὶ φιλοσοφία γίνονται παγκό- σμια πρότυπα καὶ ἀγαθά. Ἕλληνας πλέον δὲν σημαίνει μόνον ὅποιος ἔχει ἑλληνικὴ καταγωγή, ἀλλὰ ὅποιος σκέπτεται, πράττει καὶ ζῇ σὰν Ἕλληνας. Στὰ χρόνια αὐτὰ καὶ σὲ ἐκεῖνα ποὺ θὰ ἀκολουθήσουν μὲ τὴ ρωμαϊκὴ κατάκτηση, ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία ἐκείνων ποὺ θὰ θεω- ροῦνται Ἕλληνες θὰ ἔχῃ ὡς γνώρισμα τῆς ἰδιότητάς τους περισσότε- ρο τὴν ἑλληνικὴ παιδεία παρὰ τὴν ἑλληνικὴ καταγωγή. Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ... «ΑΘΗΝΑ 1896» Τὴν τελικὴ δυνατότητα καὶ ὤθηση γιὰ τὴν πραγματοποίηση τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων τοῦ 1896 ἔδωσε ὁ Γεώργιος Ἀβέρωφμὲ τὴν δωρεά του (2 ἑκατομμύρια δραχμὲς) γιὰ τὴν πλήρη ἀνακαίνι- ση καὶ ἀναμαρμάρωση τοῦ Παναθηναϊκοῦ Σταδίου (ἡ μελέτη ἀνε- τέθη στὸν ἀρχιτέκτονα Ἀναστάσιο Μεταξᾶ). Πρὸς τιμήν του ἀπεφασί- σθη νὰ στηθῇ ὁ ἀνδριάντας του ἔξω ἀπὸ τὸ Στάδιο, πρᾶγμα τὸ ὁποῖο τε- λικῶς ἔγινε, ὄχι ὅμως χωρίς... περιπέτειες. Διαβάζουμε σὲ ἐφημερίδα τῆς ἐποχῆς («Ἑστία», 15.2.1896): «Ὁ ἀνδριὰς τοῦ κ. Ἀβέρωφ πιθανῶς θὰ μείνῃ καὶ κατὰ τοὺς Ἀγῶνας καθειργμένος ἐντὸς τοῦ ἐργαστηρίου τοῦ κ. Βρούτου, διότι τὸ βάθρον αὐτοῦ δὲν κατεσκευάσθη ἐγκαίρως, ὁ δὲ καλ- λιτέχνης δικαίως φοβεῖται νὰ θέσῃ ἐπὶ ἀμφιβόλου ξυλίνης βάσεως τὸ � ➳