ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
272ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Τρύγος πριν από 28,000 χρόνια! Χρονολόγηση της Διονυσιακής λατρείας με βάση τις αστρονομικές πληροφορίες — ΚΑΛΑΜΠΑΛΙΚΗΣ, ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ
- Ο Διόνυσος του Θεάτρου — ΤΖΟΥΝΑΚΟΣ, ΠΛΑΤΩΝ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Χρονολόγηση τῆς Διονυσιακῆς λατρείας
μὲ βάση τὶς ἀστρονομικὲς πληροφορίες
Ï̔ «θεὸς» Διόνυσος1 ἦτο ὑπαρκτὸ πρόσωπο προικισμένο μὲ
ἐξέχουσες ἱκανότητες, ποὺ προσέφερε τεράστιες εὐεργεσίες
στοὺς λαούς. Πρὸ αὐτοῦ τὸ ὄργωμα τῶν ἀγρῶν ἐγίνετο διὰ
τῶν χειρῶν. Ὁ Διόνυσος ἐφεῦρε τὸ ἄροτρο καὶ ἐπενόησε τὴν
ζεύξη τῶν βοῶν. Ἐμεθόδευσε καὶ ἐδίδαξε στοὺς ἀνθρώπους τὴν καλλιέργεια
τοῦ σίτου καὶ τῆς ἀμπέλου καὶ τὴν παραγωγὴ τοῦ οἴνου. Ἐξεστράτευσε
πρὸς ἀνατολὰς μέχρι τῆς Ἰνδικῆς χερσονήσου, ἱδρύων οἰκισμοὺς καὶ πόλεις
στοὺς νομαδικοὺς λαούς. Στὶς Ἰνδίες ἀντιμετώπισε ἐνδημοῦσα λοιμικὴ νόσο.
Μετέβη σὲ πολλὲς χῶρες τῆς Ἀσίας καὶ τῆς Ἀφρικῆς καὶ ἐβασίλευσε ὅλων
τῶν Ἰνδιῶν. Λόγῳ τῶν εὐεργεσιῶν του ἐθεοποιήθηκε
Μερικὲς ἀπὸ τὶς προσωνυμίες του εἶναι:2 Βακχεῖος, διότι τὸν ἀκολούθησαν οἱ βάκχες·
Λικνίτης, διότι ἐφεῦρε τὸ λίκνον, τὸ πλεκτὸ κάνιστρο ποὺ εἶχε ἐπινοήσει γιὰ τὸ λίχνι-
σμα τοῦ σίτου· Ληναῖος, διότι ἐφεῦρε τὸν ληνὸν γιὰ τὴν σύνθλιψη τῶν σταφυλῶν πρὸς
οἰνοπαραγωγήν· Βρόμιος, ἀπὸ τοὺς ἀλαλαγμοὺς τοῦ λαοῦ ποὺ τὸν ὑπεδέχετο ἢ ποὺ
τὸν συνώδευε· Θρίαμβος, ἐκ τῶν ἐπιτευγμάτων του· Μεθυμναῖος, ἐκ τοῦ μέθυ (κρασὶ)
Ὁ Διόνυσος τοῦ Θεάτρου
Èεωρεῖται ὅτι ὁ κατὰ φύσιν ἄνθρωπος παρετήρει τὰ φυσικὰ φαινόμενα,
ἀστραπές, βροχή, χιόνια, ἄνοιξη, καρποφορία κ.λπ. καί, μὴ δυνάμενος
νὰ τὰ ἐξηγήσῃ καὶ ἐλέγξῃ, τὰ ἐθεοποίει. Ἐπειδὴ ἡ καρποφορία τῆς γῆς
τοῦ ἐξασφάλιζε τὰ πρὸς τὸ ζῆν, αὐτὴ ἀπεδόθη στὸν Διόνυσο (Οἶνον,
Βάκχον), καὶ ἐσκέφθη νὰ τὸν εὐχαριστήσῃ προσφέροντάς του ἀπὸ τοὺς καρπούς
της. Δημιουργήθηκε ἔτσι ἕνας στρογγυλὸς ἐπίπεδος χῶρος σὰν ἁλώνι, στὸ μέσον τοῦ
ὁποίου ὑπῆρχε ἡ θυμέλη, μία ὀρθογώνιος πέτρινη μαρμάρινη στήλη ὕψους 1 μέτρου
περίπου μὲ κοίλωμα στὸ ἐπάνω μέρος γιὰ τὴν τοποθέτηση τῶν καρπῶν. Μέσα στὴν
σκηνὴ ἐχόρευε κυκλικὰ ὁ Χορὸς ἀναπέμποντας ὕμνους καὶ εὐχαριστίες πρὸς τὸν
Διόνυσο, ἄδοντας τὸν διθύραμβο τῇ συνοδείᾳ αὐλοῦ.
Κάποια στιγμὴ ὁ προεξάρχων τοῦ Χοροῦ ἀπεκόπτετο ἀπὸ αὐτόν, ἐκρύπτετο
πίσω ἀπὸ τὴν θυμέλη καὶ «ὑπεκρίνετο» τὸν Διόνυσο. Οἱ θεατές, συμμετέχοντες στὴν
γιορτή, ἄρχιζαν νὰ ἐρωτοῦν τὸν «ὑποκριτή», ἂν θὰ εἶχαν ἐκείνη τὴν χρονιὰ καλὴ
καρποφορία κ.λπ. Ἀργότερα ἀπεκόπτοντο καὶ ἄλλοι ἀπὸ τὸν χορό, οἱ ὁποῖοι καὶ
‣