Συνέντευξη τοῦ Ἠλία Λογοθέτη στὸν «Δαυλό» Ἡ ἄγνωστη ἱστορικὴ περιπέτεια τοῦ θεσμοῦ «Στὸν ἀρχαῖο πολιτισμὸ ὑπάρχει μάχη τοῦ ἀνθρώπου κατὰ τοῦ Θεοῦ» Ï̔ Ἠλίας Λογοθέτης ἀποτελεῖ μία ξεχωριστὴ προσωπικότητα στὸν χῶρο τῆς Ἑλληνικῆς Τέχνης. Αὐτὸ ποὺ πάντα τὸν χαρακτηρίζει εἶναι οἱ σχέσεις πάθους ποὺ δημιουργεῖ μὲ κάθε ρόλο ποὺ ἑρμηνεύει ἀλλὰ καὶ ἡ τόλμη στὶς ἐπιλογές του, ποὺ συνήθως ἀκολουθοῦν τὸ ἔνστικτο καὶ τὴν ἀγάπη του γιὰ τὴν τέχνη περισσότερο παρὰ τὸ ἰδιοτελὲς συμ- φέρον. Ἂς ἀφήσουμε τὸν ἴδιο νὰ ξεδιπλώσῃ τὶς σκέψεις του. Λεύκαρος: Ἐρχόμενος στὸ καμαρίνι σας κρατώντας τὸν «Δαυλὸ» στὰ χέρια μου, καὶ πρὶν προλάβω νὰ σᾶς πῶ ὁτιδήποτε, μοῦ δηλώσατε ὅτι εἶστε ἔνθερμος ἀναγνώστης του. Ἠλίας Λογοθέτης: Εἶναι ἕνα περιοδικὸ ποὺ μὲ βοηθᾷ στὴν προσπάθειά μου νὰ ἐρευνήσω τὸ ἄβατο, σ’ αὐτὸ δηλαδὴ ποὺ οἱ Νεοέλληνες δὲν ἔχουμε πρόσβαση, ποὺ εἶναι ἀπαγορευμένο στοὺς μὴ μυημένους. Σιγὰ-σιγὰ πιστεύω ὅτι θὰ ἀγγίξω τὶς ὄχθες τοῦ ἄβατου – μέσα μπορεῖ νὰ μὴν μπῶ, διότι εἶναι ἀπαγορευτικὴ ἡ περιοχή, ὅμως καὶ νὰ τὸ πλησιάσῃς εἶναι κάτι. Λ.: Κατάγεστε ἀπὸ ἕναν τόπο μὲ μακρὰ παράδοση στὶς τέχνες καὶ τὸν πολιτισμό. Ποιά ἐρεθίσματα δεχτήκατε, γιὰ νὰ ἀκολουθήσετε τὸν δρόμο τοῦ ἠθοποιοῦ; Η.Λ.: Σχεδὸν κανένα· ἀπ’ τοὺς ἁπλοῦς λαϊκοὺς ἀνθρώπους πῆρα ὅλα τὰ στοιχεῖα τῆς comedia del arte καὶ γενικὰ τῆς θεατρικῆς τέχνης. Δὲν εἶχα κατὰ νοῦ νὰ ἀκολουθήσω τὴν ὑποκριτική, μὲ σαγήνευε περισσότερο ἡ ὄπερα. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ὅμως κατάφερα νὰ μπῶ στὸ θεατρικὸ πλαίσιο. Λ.: Τὰ Ἑπτάνησα ἔχουν μία βαθειὰ ἐκκλησιαστικὴ παράδοση καὶ ἡ σχέση τῶν κατοί- κων μὲ τὴν θρησκεία ἀγγίζει συχνὰ τὰ ὅρια τοῦ δεισιδαιμονισμοῦ καὶ τῆς πρόληψης. Μεγαλώνοντας στὴν μικρὴ Λευκαδίτικη κοινωνία καὶ ἐπιθυμώντας νὰ ὑπηρετήσετε τὸ θέατρο –ὡς ναοῦ τοῦ ἀρχαίου Ἑλληνικοῦ πνεύματος–, ποιές ἦταν οἱ ἀντιδράσεις στὸν πε- ρίγυρό σας; Η.Λ.: Ὁ περίγυρός μου ἦταν πάντα περιγελαστικός, ἔβλεπε τοὺς ἀνθρώπους ποὺ δὲν μοιά- ζουν μὲ τοὺς πολλοὺς σὰν ἰδιότροπους. Βαθιὰ εἶχα τὴν ἐντύπωση ὅτι οἱ τρελλοὶ ἄνθρωποι ἢ οἱ ἀλλόκοτοι ἔχουν κάτι τὸ προφητικὸ ἢ τὸ μαγευτικὸ ἀπάνω τους. Εἶχα μεγάλο δεσμὸ μὲ τὸν ἁπλὸ κόσμο τῆς Λευκάδας, τοὺς μεροκαματιάρηδες δηλαδή, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ὅμως δι- δάχθηκα πάρα πολλὰ πράγματα. Μ’ ἄλλα λόγια μοῦ δίδαξαν αὐτὸ ποὺ ἀργότερα διάβασα στὸν μεγάλο ἑλληνολάτρη Χαίντερλιν, ὅτι δηλαδὴ «ἐπάξια καὶ ποιητικὰ ζῇ ὁ ἄνθρωπος πά- νω στὴν γῆ». Ὄντως ἡ Ἑπτάνησος «παίζει» ταυτόχρονα ἀνάμεσα στὸ βαθὺ θρησκευτικὸ συναίσθημα καὶ τὴν κοροϊδία. Οἱ Λευκαδίτες ἔχουν «τρέλλα», ἀφήνονται καὶ δαιμονίζο- νται, εἶναι νομίζω βάκχοι. Ἐκεῖνα τὰ χρόνια ποὺ ἤμουν νέος, στὴν Λευκάδα εἴχαμε ἐπιβάλει