ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
276ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Μια εορτή κατά φύσιν που έγινε παρά φύσιν - Τι εορτάζομε την πρώτη μέρα του έτους; — ΔΗΜΟΦΙΛΟΣ, ΙΩΝ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Τί ἑορτάζομε τὴν πρώτη ἡμέρα τοῦ ἔτους;
ς κάνουμε μία δημοσκόπηση: Τί γιορτάζουν οἱ χριστιανοὶ τὴν 1η
ἑκάστου ἔτους (1η Ἰανουαρίου); Τὴν πρωτοχρονιὰ λένε –σχεδὸν
ὅλοι– ἀμέσως. Τὸν Μέγα Βασίλειο ἀναφέρουν οἱ περισσότεροι.
Τήν… Περιτομὴ τοῦ Κυρίου δηλώνουν ἐλάχιστοι, ποὺ πιέζονται
νὰ θυμηθοῦν τὰ θρησκευτικά τους, μὲ σεμνότυφο δισταγμό. Μαζὶ μὲ τὸν
Ἅγιο Βασίλειο κάθε πρωτοχρονιὰ ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία γιορτάζει καὶ μία
γιορτή, ποὺ τὰ ἡμερολόγια συνήθως δὲν τὴν ἀναφέρουν ὁλόκληρη (γράφουν:
Περ. ἢ Περιτ. Ἰησοῦ) κι ἔτσι οἱ περισσότεροι τὴν ἀγνοοῦν. Πρόκειται γιὰ τὴν
περιτομὴ τοῦ Ἰησοῦ, σπουδαῖο γεγονὸς γιὰ τὴν Ἐκκλησία, κι ὡς ἐκ τούτου
τιμᾶται δεόντως: Τὴν πρώτη ἡμέρα τοῦ ἔτους. Πρώτη γιορτή. Γιὰ νὰ πάῃ κα-
λὰ ἡ χρονιά!
Θὰ ἐξετάσουμε ξεχωριστὰ τὶς δύο αὐτὲς γιορτές.
Μέγας Βασίλειος, βασιλόπιττα καὶ Κόκα Κόλα
Βασίλειος ἦταν ἐπίσκοπος τὴν περίοδο μεταξὺ τῶν Α΄ (325 μ.Χ.) καὶ Β΄ Οἰ-
κουμενικῶν (381 μ.Χ.) Συνόδων. Πέθανε δύο χρόνια πρὶν τὴν Β΄ σύνοδο,
ἀλλὰ εἶχε προλάβει νὰ προετοιμάσῃ τὸ θεολογικὸ ἔδαφος, πάνω στὸ ὁποῖο
στηρίχθηκε αὐτή. Ὁ τίτλος «Μέγας» τοῦ ἀποδόθηκε ἀπὸ τὰ ἐννέα ἀδέλφια
του, τέσσερα ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνακηρυχθῆ ἐπίσης ἅγιοι (Γρηγόριος Νύσσης, Πέ-
τρος Σεβαστείας, ὁσία Μακρίνα, Ναυκράτιος). Ἁγία ἀνακηρύχθηκε καὶ ἡ μητέρα τους
Ἐμμέλεια. Ὁ Βασίλειος ἀσκήτευσε ἐπὶ πολλὰ ἔτη καὶ πέθανε σὲ ἡλικία 49 ἐτῶν ἀπὸ
ἀσθένεια τῶν νεφρῶν, ποὺ μάστιζε ἐκεῖνο τὸν καιρὸ τοὺς ἀσκητὲς λόγῳ τῆς κακῆς δι-
ατροφῆς τους. (Γιὰ τὸ παράλογο τοῦ ἀσκητισμοῦ βλ. «Δ», τ. 259, τ. 269.)
Δὲν θὰ γίνῃ ἐκτενὴς ἀναφορὰ στὸ ἀνθελληνικὸ μένος ποὺ ἀπέπνεαν τὰ κηρύγματα
τοῦ Βασιλείου, γιατὶ τὸ θέμα ἔχει ἤδη ἀναλυθῆ στὸν «Δ», τ. 241. Ἐνδεικτικὰ παραθέ-
τουμε ἀσχολίαστα δύο μόνο χαρακτηριστικὰ ἀποσπάσματα: