ΕΝΑΣ ΔΙΟΛΚΟΣ «ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΣ... ΣΕ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ»! Δίολκος ἦταν λιθόστρωτη ὁδός, ἡ ὁποία συνέδεε τὸ λι- μάνι τῶν Κεχρεῶν τοῦ Σαρωνικοῦ Κόλπου μὲ τὸ λιμάνι Λεχαίου τοῦ Κορινθιακοῦ γιὰ τὴ μεταφορὰ τῶν πλοί- ων κατὰ τὴν Ἀρχαιότητα. Κατασκευάστηκε τὸν στ΄ αἰ. π.Χ. ἐπὶ τυραννίας τοῦ Περίανδρου. Ἀποτελεῖτο ἀπὸ πώρινους κιβωτιόσχημους λίθους ποικίλου μεγέθους ἀπὸ 0,60μ. - 1,60μ. × 0,60μ. - 1,10μ. × 0,30μ. - 0,40μ., οἱ ὁποῖοι ἑδράζον- ταν ἐπὶ τοῦ ἐδάφους χωρὶς σύνδεση ἢ ὕπαρξη κονιάματος μεταξύ τους. Τὸ πλάτος του κυμαινόταν ἀπὸ 3,40μ. ἕως 6,00μ.. Στὴ μέση τοῦ Διόλκου εἶχαν χαραχθῆ δύο αὐλακώσεις σὲ ἀπόσταση 1,50μ. μεταξύ τους, ὅπου τοποθετοῦνταν οἱ τροχοὶ τοῦ τροχοφόρου, ποὺ μετέφερε τὸ πλοῖο. Ἡ μέθοδος μεταφορᾶς ἦταν ἡ ἑξῆς: Τὸ πλοῖο, ἐμπορικὸ ἢ πολεμικό, ἕλκονταν ἀπὸ τὴ θάλασσα μὲ σκοινιὰ καὶ σύρονταν ἐπάνω σὲ ξύλα. Κατόπιν τοποθε- τεῖτο ἐπάνω σὲ ξύλινο τροχήλατο ὄχημα, τοῦ ὁποίου οἱ ρόδες ἐφάρμοζαν στὶς αὐλακώσεις ποὺ προαναφέρθηκαν, ὥστε τὸ ὄχημα νὰ μὴν ἐκτροχιάζεται κατὰ τὴν πορεία του. Γιὰ τὴ ρυμούλκησή του χρειάζονταν ἑκατὸ περίπου ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι κατὰ κανόνα προέρχονταν ἀπὸ τὸ πλήρωμα τοῦ πλοίου. Τὸ 1956 κατὰ τὴ διάρκεια ἐκπαίδευσης χειρισμοῦ χωματουργικῶν μηχανημάτων στὴ Σχολὴ Μηχανικοῦ ἀνακαλύφθηκε τυχαῖα ἕνα τμῆμα τοῦ Διόλκου στὸ χῶρο κοντὰ στὴν εἴσοδο τῆς διώρυγας. Τρία τμήματά του εἶχαν ἔλθη ἤδη στὴν ἐπιφάνεια ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σὲ ἐργασίες ποὺ ἔκαναν γιὰ τὴν κατασκευὴ σιδερένιας γέφυρας. Τὰ τμήματα αὐτά, ποὺ δὲν προσέχθηκαν καὶ καταστράφηκαν κατὰ τὶς ἐργασίες, βρίσκονται παρατημένα στὴ Σχολὴ Μηχανικοῦ, στὴν ἐπονομαζόμενη «Ἰταλικὴ Σκοπιά». Συστηματικὲς ἀρχαιολογικὲς ἔρευνες διεξήχθησαν ἀπὸ τὸ 1956 ἕως τὸ 1962 ἀπὸ τὸ Ν. Βερδελῆ, οἱ ὁποῖες ἔφεραν στὴν ἐπιφάνεια τὰ τμήματα τοῦ Διόλκου, ποὺ βρίσκονται σήμερα στὴν περιοχὴ τοῦ Ἰσθμοῦ καὶ στὴ Σχολὴ Μηχανικοῦ, ὅπου ὑπάρχει τὸ μεγαλύτερο σῳζόμενο καὶ καλύτερα διατηρημένο τμῆμα του, μήκους 204 μέτρων (βλ. φωτογραφία).