Ï ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ «Πολιτισμὸς μπορεῖ νὰ μὴν εἶναι μόνο μιὰ διακόσμηση τῆς ζωῆς, δηλαδὴ κατὰ βάση προσποίηση μόνο καὶ συγκάλυψη, γιατὶ κάθε στόλισμα σκεπάζει αὐτὸ τὸ ὁποῖο στολίζει. Ἔτσι ἀποκαλύπτεται ἡ ἑλληνικὴ ἔννοια γιὰ τὸν πολιτισμὸ – σὲ ἀντίθεση μὲ τὴ ρωμανική–, ἡ ἔννοια τοῦ πολιτισμοῦ ὡς μιᾶς νέας βελτιωμένης φύσης, χωρὶς Μέσα κι Ἔξω, χωρὶς προσποίηση καὶ συμβατικότητα, ὁ πολιτισμὸς ὡς ἑνότητα ζωῆς, σκέψης, ἐμφάνισης καὶ βούλησης.» (Φρειδερῖκος Νίτσε, «Ἱστορία καὶ Ζωή») τὰ λόγια αὐτὰ τοῦ φιλοσόφου ἀποκαλύπτεται ἡ εἰδοποιὸς διαφορὰ μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κόσμου καὶ τῶν μετέπειτα ἱστορικῶν μορφωμάτων (Ρωμαϊκή-Μεσαιωνικὴ Εὐρώπη, Ἀσιατικὲς θεοκρατίες, σύγχρονη παγκοσμιότητα). Ἡ ἑλληνικὴ θεώρηση τῆς Ζωῆς ὑπῆρξε αὐθεντική, διότι πρῶτα ἀπ’ ὅλα αὐθεντικὴ ὑπῆρξε ἡ θεώρηση τοῦ Θανάτου. Κατάφαση καὶ ὄχι ἄρνηση τῆς ζωῆς (προσποίηση καὶ συγκάλυψη σημαίνει ἄρνηση) προϋποθέτει κατάφαση στὸ θάνατο. Ἡ ἐπίγνωση τοῦ τέλους τῆς ἀτομικῆς ζωῆς –τὸ τραγικώτερο ἴσως προϊὸν τοῦ Λόγου– ἀποτέλεσε τὸν ἰσχυρότερο καταλύτη τῆς ἱστορίας τῆς νόησης. Οἱ Ἕλληνες εἶδαν τὸ θάνατο ὡς φυσικὴ ἀρχή. Γιὰ τὴν ὁμαδικὴ ζωὴ θάνατος δὲν ὑφίσταται, ἀφοῦ ἡ ἴδια ἡ φύση προβλέπει τὴ διαιώνιση τῶν εἰδῶν διὰ τῆς ἀναπαραγωγῆς. Στὸν ἀτομικὸ θάνατο ἀπάντησαν μὲ ἀρχές- ἀξίες ἀθάνατες. Οἱ μύθοι περιγράφουν ἀνθρώπινα κατορθώματα, στὰ ὁποῖα φτάνουν μόνον ὅσοι ἀψηφοῦν τὸ θάνατο. Οἱ ἥρωες τῶν ἐπῶν προτάσσουν τὴν τιμή τους μπροστὰ ἀπὸ τὴν ἀξία τῆς ζωῆς καὶ ἀψηφοῦν ἔτσι τὸ θάνατο. Στὰ ἱστορικὰ χρόνια ἀντιπαρέρχονται τὸ θάνατο μὲ ἔργα ἀθάνατα. Μὲ ἔργα τέχνης, φιλοσοφίας, πολιτικῆς, προωρισμένα γιὰ τὴν αἰωνιότητα. Μὲ τὸν Πολιτισμό. Ἡ Ἑλληνικὴ Ἀρχαιότητα μᾶς προτρέπει νὰ ὁρίσουμε τὸν Πολιτισμὸ ὡς ἀπάντηση τοῦ ἀνθρώπου στὴν ἐπίγνωση τοῦ θανάτου. Εἶναι ἡ μετουσίωση τῆς ἀνθρώπινης φύσης σὲ μία «νέα βελτιωμένη φύση» (τὰ λόγια τοῦ Νίτσε), ποὺ τὸ γενετικό της ὑλικὸ εἶναι ἀθάνατες ἀξίες, ἄφθαρτες στὸ χρόνο (ἀλήθειες). Ἡ ἀτομικότητα, ἡ ἀτομικὴ ζωή, κοινωνεῖ τῶν ἀξιῶν, ἐκφράζεται ‣