ΓΝΩΡΙΖΑΝ ΣΤΕΝΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ατὰ τὸ τέλος τοῦ ιθ΄ αἰῶνα βρέθηκε στὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν μαρμάρινη πλάκα, στὴν ὁποία ἀναγράφονται κανόνες στενο- γραφίας. Κατὰ τοὺς κανόνες αὐτοὺς τὰ σύμφωνα ἐκφράζονται μὲ μεταβολὲς τῶν φωνηέντων, σὲ ἀντίθεση μὲ τὰ περισσότερα σύγχρονα συστήματα στενογραφίας, στὰ ὁποῖα τὰ φωνήεντα παρίστανται μὲ μεταβολὲς τῶν συμφώνων. Μέρος τῆς μαρμάρινης πλάκας τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου τὸ κείμενο ἔχει γραφῆ στενογραφικά, ἀνα- πτύσσεται δὲ σ’ αὐτὸ ὁ τρόπος γραφῆς τῆς στενογραφίας. Δύο πλάκες ἀπὸ τοὺς Δελφούς, ὅπου παρίστανται μόνο σύμφωνα. Πιθανὸν νὰ ἀποτελοῦσαν τρόπο στενογραφίας, ὅπως ἡ σύγχρονη, ἀντίθετη τοῦ τρό- που στενογραφίας τῆς πλάκας τῆς Ἀκρόπολης τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ πλάκα βρίσκεται κατατεθειμένη στὸ Ἐθνικὸ Ἀρχαιολογικὸ Μουσεῖο Ἀθηνῶν, ἡ δὲ ἐπι- γραφὴ περιλαμβάνεται στὸ σχετικὸ κατάλογο ἐπιγραφῶν μὲ ἀριθμὸ II 5 4321 (Ιnschriften Fragmente). Οἱ διαστάσεις της εἶναι 26 x 16 x 10 ἑκατoστά. Εἶναι εὐνόητο, πόσες μεγάλες δυσκολίες παρουσιάστηκαν γιὰ τὴν ἀνάγνωση (ἢ ἀποκρυπτογράφηση) τοῦ στενογραφημέ- νου κειμένου. Στὴν ἀρχὴ μάλιστα οἱ εἰδικοὶ Εὐρωπαῖοι ἐπιστήμονες δὲν εἶχαν ἀντιληφθῆ, ὅτι τὸ κείμενο τῆς πλάκας τῆς Ἀκρόπολης ἦταν κείμενο στενογραφημένο. Ὁ πρῶτος, ποὺ τὸ ἀντιλήφθηκε αὐτό, ἦταν ὁ καθηγητὴς τῶν ἀρχαίων Ἑλληνικῶν στὸ Πανεπιστήμιο τῆς Βιέννης καὶ ἀρχαιολόγος Γκόμπερζ, ὁ ὁποῖος δημοσίευσε καὶ συναφῆ ἀποκρυπτογράφη- ση τοῦ κειμένου στὴν Βιέννη. Ἀργότερα ὁ ἐπίσης καθηγητὴς στὴ Βιέννη Γκιλτμπάουνερ δημοσίευσε δική του ἑρμηνεία τοῦ κειμένου τῆς πλάκας διάφορη τῆς ἑρμηνείας τοῦ Γκόμ- περζ. Κατὰ τὰ ἐπακόλουθα ἔτη καὶ οἱ δύο μαζὶ δημοσίευσαν κοινὴ ἑρμηνεία τοῦ κειμένου, διάφορη τῶν προηγουμένων. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Εὐάγγελος Σταμάτης, «Ἱστορία τῶν Ἑλληνικῶν Μαθηματικῶν», Ἀθήνα 1976. Μάριος Μαμανέας, «Ἡ στενογραφία στὴν ἀρχαιότητα», «Δ», τ. 247. Ἴων Δημόφιλος