Ç «ΚΑΘΑΙΡΕΣΙΣ» ΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Ἡ ἄγνωστη πατριαρχικὴ σύνοδος τοῦ Γρηγορίου E΄ τὸν Μάρτιο τοῦ 1821 μέσως μόλις ἔγινε γνωστὴ στὴν Κωνσταντινούπολη ἡ ἔκρη- ξη τοῦ κινήματος τοῦ Ὑψηλάντη στὶς παραδουνάβιες ἡγε- μονίες τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1821, ὁ πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄, ἀφοῦ ἐξέδωσε τὴν πρώτη ἀφοριστικὴ ἐγκύκλιο κατὰ τοῦ κινήματος (11 Μαρτίου) καὶ θεωρῶντας ἐπὶ πλέον, ὅτι ἡ διάδοση φιλελεύθερων διαφωτιστικῶν ἰδεῶν ἀπειλοῦσε τὴν κατεστη- μένη τάξη πραγμάτων, προχώρησε στὴ λήψη συγκεκριμένων μέτρων, τὰ ὁποῖα ὅμως ἀποκρύπτονται ἀπὸ τὴν ἐπίσημα διδασκόμενη Ἱστορία. Στὶς 27 Μαρτίου 1821 συγκρότησε πατριαρχικὴ σύνοδο «περὶ καθαιρέ- σεως τῶν φιλοσοφικῶν μαθημάτων» μὲ κύριο στόχο τὶς ἐπιστῆμες κι εἰδικώτερα τὴν Φιλοσοφία. Ἡ ἄγνωστη σχετικὴ μαρτυρία προέρχεται ἀπὸ ἐπιστολὴ τοῦ κληρικοῦ Κων/νου Οἰκονόμου (γνωστοῦ καὶ ὡς Κων/νου Οἰκονόμου τοῦ ἐξ Οἰκονόμων) ἀπευθυνόμε- νη πρὸς τὸν ἀδελφό του Στέφανο, ποὺ ἐκείνη τὴν ἐποχὴ βρισκόταν στὴν Τεργέστη. Ἡ ἐπιστολή, ποὺ βρίσκεται στὸ Ἀρχεῖο Οἰκονόμου τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν (Κέν- τρο Ἐρεύνης τοῦ Μεσαιωνικοῦ καὶ Νέου Ἑλληνισμοῦ, φάκ. ΧVΙΙΙ, ἀρ. 2) γράφτηκε στὴν Ὀδησσὸ τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 1821 καὶ περιγράφει μὲ ἐξαιρετικὴ ἀμεσότητα τὸ ἀντιδραστικὸ πνεῦμα τοῦ Πατριαρχείου, ὅπως ἐκδηλώθηκε μετὰ τὴν ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης ἀπὸ τὶς ἀρχὲς Μαρτίου ἕως τὶς ἀρχὲς Ἀπριλίου 1821. Οἱ ἐπιθέσεις βέβαια ἐναντίον τῆς προοδευτικῆς σκέψης καὶ τῶν φορέων της δὲν ἦταν κάτι τὸ καινούργιο· στὴν πραγματικότητα ἀποτελοῦσαν συνέχεια τῶν προεπαναστατικῶν ἰδεολογικῶν συγκρούσεων, ποὺ εἶχαν φθάσει σὲ ἰδιαίτερη ὀξύτητα δύο χρόνια πρὶν τὴν ἔκρηξη τῆς Ἐπανάστασης. Ἐκεῖνο ὅμως ποὺ ἦταν πραγματικὰ καινούργιο ἦταν, ὅτι οἱ ἐπιθέσεις κι οἱ καταγγελίες ἐκδηλώνονταν