ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΟΥ 4.000 ð.×. ΣΤΟΝ ΟΜΗΡΟ Πανάρχαιες ἀστρονομικὲς γνώσεις ἱ συχνὲς ἀναφορὲς τῶν Ὁμηρικῶν ἐπῶν στὰ οὐράνια φαι- νόμενα καὶ στοὺς ἀστέρες ἀποδεικνύουν ὅτι ἡ Ἀστρονομία διαδραμάτιζε σημαντικὸ ρόλο στὴν καθημερινότητα τῶν πανάρχαιων Ἑλλήνων. Ὁ Ὅμηρος ἑρμήνευε τὶς κινήσεις τοῦ Ἡλίου, τῆς Σελήνης καὶ πολλῶν ἀστεριῶν, τὰ ὁποῖα μάλιστα καὶ κατονομάζει. Ἡ Ἀστρονομία στὴν πιὸ ἁπλῆ της μορφὴ ἀλλὰ μὲ οὐσιαστικώτατες ἐφαρμογὲς παρ’ ὅλα αὐτὰ ἐμφανίζεται πολὺ συχνὰ στὶς ραψῳδίες τῆς Ὀδύσσειας καὶ τῆς Ἰλιάδας, καὶ οἱ ἀναφορὲς αὐτὲς τοῦ Ὁμήρου στάθηκαν καθοριστικὲς στὴν σταδιακὴ ἐξέλιξη τῆς ἀστρο- νομικῆς ἐπιστήμης. Γιὰ τὸ θέμα αὐτό, ποὺ ἀποτέλεσε ἀντικείμενο πανεπιστημιακῆς ἔρευνας καὶ μελέ- της, μιλήσαμε μὲ τὴν ἐπίκουρο καθηγήτρια τοῦ Τμήματος Μαθηματικῶν τῆς Σχολῆς Θετικῶν Ἐπιστημῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ. Μάρω Παπαθανασίου. «Δ»: Κυρία Παπαθανασίου, πόσο σημαντικὴ ἦταν ἡ παρατήρηση τῶν οὐράνιων φαινομένων στὴν καθημερινότητα τῶν ἀρχαίων λαῶν; Μ.Π.: Νομίζω, ὅτι ὅλοι οἱ ἀρχαῖοι λαοὶ εἶχαν μία ἰδιαίτερη σχέση μὲ τὸν οὐρανό. Μπορεῖ νὰ μὴν γνώριζαν τὶς μαθηματικὲς σχέσεις, τὶς ὁποῖες διατύπωσαν μόνον οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες, ἀφ’ ὅτου αὐτοὶ θεμελίωσαν τὴν Γεωμετρία καὶ τὰ γεωμετρικὰ μοντέλλα τῆς Ἀστρονομίας, ὅμως οἱ λαοὶ παρατηροῦσαν τὸν οὐρανό. Τὰ οὐράνια φαινόμενα συνδέονταν πάντοτε μὲ τὴ λατρεία καὶ γι’ αὐτὸ εἶχαν μία ἐξαιρετικὴ θέση στὴ ζωή τους. «Δ»: Στὰ Ὁμηρικὰ ἔπη εἶναι συχνὲς οἱ ἀναφορὲς σὲ ἀστερισμούς. Ποιά ἦταν ἡ ἑρμηνεία τους μὲ βάση τὶς περιγραφὲς τοῦ Ὁμήρου; Μ.Π.: Στὸν Ὅμηρο ἔχουμε ἐδάφια, τὰ ὁποῖα δείχνουν τί πίστευαν οἱ ἄνθρωποι ἐκείνη τὴν ἐποχή. Ὅπως ξέρουμε, τὰ Ὁμηρικὰ ἔπη ἀναφέρονται σὲ ἐποχὴ πολὺ ἀρχαι- ότερη ἐκείνης τοῦ Ὁμήρου, δηλαδὴ τὴν Ὕστερη Χαλκοκρατία στὴν Ἑλλάδα. Ἔτσι ΔΑΥΛΟΣ 304, Ἰούλιος-Αὔγουστος 2007  21179